Chẩn đoán bệnh gia súc

Chương 1 Phần mở ñầu I. Khái niệm và nhiệm vụ môn chẩn ñoán bệnh gia súc 1. Khái niệm môn học Chẩn ñoán bệnh gia súc là một trong các môn học quan trọng trong chương trình ñào tạo của nghành thú y. Bằng các phương pháp chẩn ñoán khác nhau ñể phát hiện các triệu chứng của bệnh. Phân tích, tổng hợp các triệu chứng từ ñó rút ra kết luận của bệnh làm cơ sở cho việc phòng và ñiều trị bệnh ñạt hiệu quả cao nhất. Chẩn ñoán nghĩa là phán ñoán qua các triệu chứng ñể ñưa ra kết luận chẩn ñoán con vật mắc bệnh gì. 2. Nhiệm vụ môn học a. Nghiên cứu các phương pháp chẩn ñoán lâm sàng, các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm và các phương pháp khám chuyên biệt. b. Biết cách thu thập, ñánh giá và phân tích các các triệu chứng. c. Giới thiệu các kĩ thuật chẩn ñoán tiên tiến, hiện ñại và áp dụng các kinh nghiệm trong chẩn ñoán bệnh thú y. Các phương pháp chẩn ñoán bệnh ñược ứng dụng rộng rãi trong các môn học của nghành thú y như: bệnh truyền nhiễm, bệnh do ký sinh trùng, bệnh sản khoa, nhất là môn nội khoa và ñiều trị học. ðây là môn học cơ sở trong ngành Thú y. Môn chẩn ñoán bệnh gia súc trang bị cho học sinh lý luận và kĩ thuật mới ñồng thời vận dụng những kiến thức khoa học cơ sở ñã học áp dụng vào thực tiễn thú y. Một mặt giới thiệu lý luận và kỹ thuật mới, mặt khác là vận dụng những tri thức khoa học cơ sở ñã học vào thực tiễn Thú y. Vì vậy ñể học tốt môn chẩn ñoán bệnh, học sinh phải nắm vững những kiến thức cần thiết của ngành thú y: vật lý học, giải phẫu, tổ chức tế bào học, sinh lý học, vi sinh vật học và bệnh lý học Nhiệm vụ của chẩn ñoán bệnh là vận dụng các phương pháp chẩn ñoán khác nhau ñể phát hiện hết các triệu chứng biểu của bệnh, ñánh giá, phân tích, tổng hợp các triệu chứng ñó, rồi rút ra kết luận của bệnh. Một chẩn ñoán ñúng, sớm là ñiều kiện trước tiên ñể ñề ra biện pháp phòng và ñiều trị bệnh có kết quả cao.

pdf166 trang | Chia sẻ: hoang10 | Lượt xem: 638 | Lượt tải: 3download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Chẩn đoán bệnh gia súc, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr−êng ®¹i häc n«ng nghiÖp hµ néi TS.Chu ®øc th¾ng (Chñ biªn) GS.Ts. hå v¨n nam – PGS.TS.ph¹m ngäc th¹ch ChÈn ®o¸n bÖnh gia sóc Hµ néi - 2007 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Giáo trình Giáo trình Chẩn ñoán bệnh thú .i Mục lục Chương 1 .............................................................................................................................. 1 Phần mở ñầu.......................................................................................................................... 1 I. khái niệm và nhiệm vụ môn chẩn ñoán bệnh gia súc .......................................................... 1 1. Khái niệm môn học............................................................................................................ 1 2. Nhiệm vụ môn học............................................................................................................. 1 II. Phân loại chẩn ñoán và các khái niệm về triệu chứng – tiên lượng...................................... 1 1. Phân loại chẩn ñoán ........................................................................................................... 2 2. Khái niệm và phân loại triệu chứng (symptoma) ................................................................ 2 a. Khái niệm .......................................................................................................................... 2 b. Phân loại............................................................................................................................ 2 3. Tiên lượng (Prognosis)....................................................................................................... 3 III. Các phương pháp chẩn ñoán bệnh .......................................................................... 4 1. Các phương pháp khám lâm sàng....................................................................................... 4 a. Quan sát - nhìn (Inspectio) ................................................................................................. 4 b. Sờ nắn (Palpatio) ............................................................................................................... 4 c. Gõ (Percussio) ................................................................................................................... 5 d. Nghe (Ausaltatio)............................................................................................................... 6 2. Các phương pháp chẩn ñoán trong phòng thí nghiệm ........................................................ 6 a. Phương pháp chẩn ñoán bằng ELISA (Enzyme Linked Immunosorbent Assay) ................. 6 b. Phương pháp chẩn ñoán bằng kỹ thuật PCR (Polymerase Chain Reaction)......................... 7 c. Phương pháp chẩn ñoán bằng siêu âm................................................................................ 9 d. Chẩn ñoán bằng phương pháp X-quang............................................................................ 11 IV. Trình tự khám bệnh.................................................................................................. 11 1. ðăng ký bệnh súc............................................................................................................. 11 2. Hỏi bệnh sử ..................................................................................................................... 12 3. Khám lâm sàng (tại chỗ) .................................................................................................. 13 Yêu cầu của quá trình chẩn ñoán bệnh................................................................................. 13 Chương 2 .................................................................................................................................14 Khám chung ........................................................................................................................ 14 I. Khám trạng thái gia súc .................................................................................................... 14 1. Thể cốt gia súc................................................................................................................. 14 3. Tư thế gia súc .................................................................................................................. 14 4. Thể trạng gia súc (Constitutio) ......................................................................................... 15 II. Khám niêm mạc .............................................................................................................. 16 1. ý nghĩa chẩn ñoán ............................................................................................................ 16 2. Phương pháp khám .......................................................................................................... 16 3. Những trạng thái thay ñổi màu sắc của niêm mạc............................................................ 16 III. Khám hạch lâm ba ......................................................................................................... 18 1. ý nghĩa chẩn ñoán ............................................................................................................ 18 2. Phương pháp khám .......................................................................................................... 18 3. Những triệu chứng ........................................................................................................... 19 IV. Khám lông và da............................................................................................................ 19 1. Trạng thái lông................................................................................................................. 19 2. Màu của da ...................................................................................................................... 20 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Giáo trình Giáo trình Chẩn ñoán bệnh thú .ii 3. Nhiệt ñộ của da ................................................................................................................ 20 4. Mùi của da ....................................................................................................................... 21 5. ðộ ẩm của da ................................................................................................................... 21 6. ðàn tính của da ................................................................................................................ 21 7. Da sưng dày..................................................................................................................... 21 8. Da nổi mẩn (Eruptio) ....................................................................................................... 22 V. ðo thân nhiệt .................................................................................................................. 23 1. Thân nhiệt........................................................................................................................ 23 2. Sốt ................................................................................................................................... 24 3. Thân nhiệt quá thấp.......................................................................................................... 26 Chương 3..................................................................................................................................27 Khám hệ tim mạch............................................................................................................... 27 I. Sơ lược về hệ tim mạch.................................................................................................... 27 1. Thần kinh tự ñộng của tim ............................................................................................... 27 2. Thần kinh ñiều tiết hoạt ñộng của tim .............................................................................. 27 3. Thần kinh ñiều tiết mạch quản ......................................................................................... 28 4. Vị trí của tim.................................................................................................................... 28 II. Khám tim ........................................................................................................................ 28 1. Nhìn vùng tim.................................................................................................................. 28 2. Sờ vùng tim ..................................................................................................................... 29 3. Gõ vùng tim..................................................................................................................... 29 4. Nghe tim.......................................................................................................................... 30 5. Tạp âm............................................................................................................................. 32 6. ðịên tâm ñồ ..................................................................................................................... 33 III. Khám mạch quản .......................................................................................................... 35 1. Mạch ñập (Pulsus) ........................................................................................................... 35 2. Khám tĩnh mạch............................................................................................................... 37 3. Khám chức năng tim........................................................................................................ 38 Chương 4..................................................................................................................................39 Khám hệ hô hấp................................................................................................................... 39 I. Khám ñộng tác hô hấp ...................................................................................................... 39 1. Tần số hô hấp................................................................................................................... 39 1.2. Nhịp thở........................................................................................................................ 40 2. Thở khó ........................................................................................................................... 41 II. Khám ñường hô hấp ........................................................................................................ 41 1. Nước mũi......................................................................................................................... 41 1. Khám niêm mạc mũi ........................................................................................................ 42 3. Khám xoang mũi.............................................................................................................. 42 4. Khám thanh quản và khí quản .......................................................................................... 43 5. Kiểm tra ho...................................................................................................................... 43 III. Khám ngực .................................................................................................................... 43 1. Nhìn vùng ngực ............................................................................................................... 44 2. Gõ vùng phổi ................................................................................................................... 44 3. Nghe phổi ........................................................................................................................ 46 IV. Chọc dò xoang ngực ...................................................................................................... 49 1. ý nghĩa chẩn ñoán ............................................................................................................ 49 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Giáo trình Giáo trình Chẩn ñoán bệnh thú .iii 2. Vị trí chọc dò................................................................................................................... 49 3. Kiểm nghiệm dịch thẩm xuất – dịch viêm hay dịch thẩm lậu- dịch phù ............................ 50 V. Xét nghiệm ñờm ............................................................................................................. 50 Chương 5 .................................................................................................................................51 Khám hệ tiêu hóa................................................................................................................. 52 I. Kiểm tra trạng thái ăn uống .............................................................................................. 52 1. Ăn.................................................................................................................................... 52 2. Uống................................................................................................................................ 52 3. Cách lấy thức ăn, nước uống ............................................................................................ 52 5. Nuốt................................................................................................................................. 53 6. Nhai lại ............................................................................................................................ 53 7. ợ hơi ................................................................................................................................ 53 8. Nôn mửa.......................................................................................................................... 53 II. Khám miệng.................................................................................................................... 54 III. Khám họng .................................................................................................................... 55 IV. Khám thực quản............................................................................................................. 55 V. Khám diều gia cầm ......................................................................................................... 56 VI. Khám vùng bụng ........................................................................................................... 57 1. Quan sát:.......................................................................................................................... 57 2. Sờ nắn vùng bụng: ........................................................................................................... 57 VII. Khám dạ dày loài nhai lại ............................................................................................. 57 1. Khám dạ cỏ...................................................................................................................... 57 2. Khám dạ tổ ong................................................................................................................ 59 3. Khám dạ lá sách............................................................................................................... 60 4. Khám dạ múi khế............................................................................................................. 60 VIII. Khám dạ dày ñơn ........................................................................................................ 61 1. Dạ dày ngựa..................................................................................................................... 61 2. Dạ dày lợn ....................................................................................................................... 61 3. Dạ dày chó, mèo .............................................................................................................. 61 4. Dạ dày gia cầm ................................................................................................................ 61 IX. Xét nghiệm chất chứa trong dạ dày ................................................................................ 61 1. Cách lấy dịch dạ dày ........................................................................................................ 61 2. Xét nghiệm lý tính ........................................................................................................... 62 3. Xét nghiệm tính chất hóa học........................................................................................... 62 4. Xét nghiệm qua kính hiển vi ............................................................................................ 64 X. Khám ruột....................................................................................................................... 64 1. Khám ruột loài nhai lại..................................................................................................... 64 2. Khám ruột ngựa, la, lừa.................................................................................................... 65 3. Khám ruột non gia súc nhỏ .............................................................................................. 67 XI. Khám phân .................................................................................................................... 67 1. Khám phân bằng mắt thường ........................................................................................... 68 2. Hóa nghiệm phân............................................................................................................. 69 XII. Chọc dò xoang bụng..................................................................................................... 71 1. ý nghĩa chẩn ñoán ............................................................................................................ 71 2. Phương pháp chọc dò....................................................................................................... 71 XIII. Khám gan.................................................................................................................... 72 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Giáo trình Giáo trình Chẩn ñoán bệnh thú .iv 1. ý nghĩa chẩn ñoán ............................................................................................................ 72 2. Vị trí khám gan ................................................................................................................ 72 3. Các xét nghiệm cơ năng ................................................................................................... 73 4. Sinh thiết gan(biopsia) ..................................................................................................... 79 Chương 6..................................................................................................................................81 Khám hệ thống tiết niệu....................................................................................................... 81 I. Khám ñộng tác ñi tiểu....................................................................................................... 81 1. Tư thế ñi tiểu ................................................................................................................... 81 2. Số lần ñi tiểu.................................................................................................................... 81 II. Khám thận....................................................................................................................... 82 1. Những triệu chứn
Tài liệu liên quan