Bài giảng Chủ nghĩa xã hội khoa học - Chương 5: Cơ cấu xã hội - Giai cấp và liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

3.2 Liên minh các GC, TL rong TKQĐ lên CNXH ở Việt Nam Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; giải quyết tốt mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế với đảm bảo tiến bộ, công bằng xã hội tạo môi trường và điều kiện thúc đẩy biến đoi cơ cấu xã hội - giai cấp theo hướng tích cực Hai là, xây dựng và thực hiện hệ thống chính sách xã hội tổng thể nhằm tác động tạo sự biến đoi tích cực cơ cấu xã hội, nhất là các chính sách liên quan đến cơ cấu xã hội - giai cấp Ba là, tạo sự đồng thuận và phát huy tinh thần đoàn kết thống nhất giữa các lực lượng trong khối liên minh và toàn xã hội. 1 2 3111 3.2.2. Phương hướng cơ bản để xây dựng cơ cấu XH - GC và tăng cường liên minh GC, TL trong TKQĐ lên CNXH ở Việt Nam 3.2 Liên minh các GC, TL trong TKQĐ lên CNXH ở Việt Nam Bốn là, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đay mạnh phát triển khoa học và công nghệ, tạo môi trường và điều kiện thuận lợi để phát huy vai trò của các chủ thể trong khối liên minh Năm là, đổi mới hoạt động của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhằm tăng cường khối liên minh và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân

pdf12 trang | Chia sẻ: thanhle95 | Lượt xem: 1108 | Lượt tải: 1download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Bài giảng Chủ nghĩa xã hội khoa học - Chương 5: Cơ cấu xã hội - Giai cấp và liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
CHƯƠNG 5 CƠ CẤU XÃ HỘI - GIAI CẤP VÀ LIÊN MINH GIAI CẤP, TẦNG LỚP TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CNXH NỘI DUNG CHƯƠNG 5 1 CƠ CẨU XÃ HỘI - GIAI CẤP TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI 2 LIÊN MINH GIAI CẤP, TẦNG LỚP TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI 3 CƠ CẨU XÃ HỘI - GIAI CẤP VÀ LIÊN MINH GIAI CẤP, TẦNG LỚP TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM 102 1.1 Khái niệm và vị trí của cơ cấu xã hội - giai cấp trong cơ cấu xã hội Trong XH nói chung: Cơ cấu xã hội - giai cấp là hệ thống các giai cấp, tầng lớp xã hội tồn tại khách quan và mối quan hệ giữa chúng về sở hữu, về quản lý, về địa vị chính trị - xã hội... trong một hệ thống sản xuất nhất định. Trong TKQĐ lên CNXH, cơ cấu XH - GC là tổng thể các GC, các TL xã hội được hình thành trong TKQĐ và mối quan hệ giữa các giai cấp và tầng lớp xã hội đó, được hình thành và phát triển trong mối quan hệ hữu cơ với sự vận động và biến đổi của cơ cấu xã hội và sự biến đổi có tính quyết định của cơ cấu kinh tế trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Quan niệm về cơ cấu xã hội - giai cấp 1. Cơ cấu XH – GC trong thời kỳ quá độ lên CNXH 103 1.1 Khái niệm và vị trí của cơ cấu xã hội - giai cấp trong cơ cấu xã hội Vị trí của cơ cấu xã hội - giai cấp trong cơ cấu xã hội cơ cấu xã hội - giai cấp là loại hình cơ bản và có vị trí quyết định nhất, chi phối các loại hình cơ cấu xã hội khác CC XH - GC liên quan đến các đảng phái chính trị và NN; đến quyền SH TLSX, quản lý, tổ chức lao động, phân phối thu nhập. trong một hệ thống sản xuất nhất định. Sự biến đổi của cơ cấu XH - GC tất yếu sẽ ảnh hưởng đến sự biến đổi của các loại cơ cấu XH khác và tác động đến sự biến đổi của toàn bộ cơ cấu XH, và các lĩnh vực của đời sống XH. là căn cứ cơ bản để từ đó XD chính sách phát triển KT, VH của mỗi xã hội trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể. 104 1.2 Sự biến đổi của cơ cấu xã hội - giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Cơ cấu xã hội - giai cấp của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội thường xuyên có những biến đổi mang tính qui luật như sau: Trong sự biến đổi ấy giai cấp công nhân, lực lượng tiêu biểu cho phương thức sản xuất mới giữ vai trò chủ đạo 3 2 1 cơ cấu xã hội - giai cấp biến đổi gắn liền và bị quy định bởi cơ cấu kinh tế của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội cơ cấu xã hội - giai cấp biến đổi phức tạp, đa dạng, làm xuất hiện các tầng lớp xã hội mới cơ cấu XH - GC biến đổi trong MQH vừa ĐT, vừa LM dân đến sự xích lại gần nhau giữa các GC, TL trong XH Tính tất yếu và cơ sở khách quan •Thứ nhất, Trong CNTB các tầng lớp lao động đều bị bóc lột • Trong CNXH, liên minh công – nông thực chất là liên minh giữa các ngành trong cơ cấu kinh tế quốc dân • Trong XH, GCCN và các tầng lớp lao động là lực lượng chính trị to lớn để bảo vệ và xây dựng XH Nội dung của liên minh: Thực hiện trên tất cả các lĩnh vực: Liên minh về chính trị Liên minh về kinh tế Liên minh về VHXH Nguyên tắc cơ bản của của liên minh: Nguyên tắc 1: Đảm bảo vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân Nguyên tắc 2: Tự nguyện Nguyên tắc 3: Kết hợp đúng đắn các lợi ích “ Chỉ có sự lãnh đạo của GCVS mới có thể giải phóng được quần chúng tiểu nông thoát khỏi chế độ nô lệ tư bản và dẫn họ tới CNXH (V.I.Lênin) 2. Liên minh GC và TL trong TKQĐ lên CNXH 106 3.1 Cơ cấu xã hội - giai cấp trong TKQĐ lên CNXH ở Việt Nam 3. Cơ cấu XH – GC và LM GC, TL trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam Đặc điểm: Sự biến đổi cơ cấu xã hội - giai cấp vừa đảm bảo tính qui luật, vừa mang tính đặc thù của xã hội Việt Nam Trong sự biến đổi của cơ cấu xã hội - giai cấp, vị trí, vai trò của các giai cấp, tầng lớp ngày càng được khẳng định Những giai cấp, tầng lớp cơ bản ở Việt Nam hiện nay: GCCN + GCND + ĐNTT + ĐNDN + PN + ĐNTN 3.2.1. Nội dung của liên minh - Mục đích của liên minh là thỏa mãn các lợi ích kinh tế của các giai cấp và tầng lớp xã hội. - Thực hiện liên minh trên lĩnh vực kinh tế, phải: + Xác định cơ cấu kinh tế hợp lý + Được thực hiện qua các khâu của các quá trình kinh tÕ, các lĩnh vực kinh tế, các địa bàn, vùng, miền trong cả nước + Từng bước hình thành quan hệ sản xuất XHCN trong quá trình thực hiện liên minh + Nhà nước có vai trò quan trọng trong liên minh kinh tế. Là cơ sở vững chắc cho NN XHCN, tạo thành lòng cốt cho MTDT thống nhất 3.2 Liên minh các GC, TL trong TKQĐ lên CNXH ở Việt Nam Liên minh về kinh tế: 3.2.1. Nội dung của liên minh - Mục đích của liên minh là tạo khối đâị đoàn kết toàn dân, đập tan âm mưu thù địch, bảvo ệ vững chắc TQ XHCN. - Thực hiện liên minh trên lĩnh vực chính trị, phải: + Giữ vững lập trường chính trị - tư tưởng của GCCN + Giữ vững sự lãnh đạo của Đảng + Phát huy quyền làm chủ của nhân dân + Xây dựng Đảng và NN trong sạch vững mạnh + Đấu tranh chống lại mọi âm mưu thù địch 3.2 Liên minh các GC, TL rong TKQĐ lên CNXH ở Việt Nam Liên minh về Chính trị: - Mục đích của liên minh văn hóa xã hội là xây dựng nền VH tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc. - Thực hiện liên minh trên lĩnh vực VHXH, phải: + gắn tăng trưởng KINH TẾ với phát triển VH, con người và thực hiện tiến bộ, công bằng XH + Xây dựng và phát triển VH và con người Việt Nam phát triển toàn diện + Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xóa đói giảm nghèo + Nâng cao dân trí, thực hiện tốt an sinh XH + Nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân 3.2 Liên minh các GC, TL trong TKQĐ lên CNXH ở Việt Nam 3.2.1. Nội dung của liên minh Liên minh về văn hóa xã hội: 110 3.2.2. Phương hướng cơ bản để xây dựng cơ cấu XH - GC và tăng cường liên minh GC, TL trong TKQĐ lên CNXH ở Việt Nam 3.2 Liên minh các GC, TL rong TKQĐ lên CNXH ở Việt Nam Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; giải quyết tốt mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế với đảm bảo tiến bộ, công bằng xã hội tạo môi trường và điều kiện thúc đẩy biến đoi cơ cấu xã hội - giai cấp theo hướng tích cực Hai là, xây dựng và thực hiện hệ thống chính sách xã hội tổng thể nhằm tác động tạo sự biến đoi tích cực cơ cấu xã hội, nhất là các chính sách liên quan đến cơ cấu xã hội - giai cấp Ba là, tạo sự đồng thuận và phát huy tinh thần đoàn kết thống nhất giữa các lực lượng trong khối liên minh và toàn xã hội. 1 2 3 111 3.2.2. Phương hướng cơ bản để xây dựng cơ cấu XH - GC và tăng cường liên minh GC, TL trong TKQĐ lên CNXH ở Việt Nam 3.2 Liên minh các GC, TL trong TKQĐ lên CNXH ở Việt Nam Bốn là, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đay mạnh phát triển khoa học và công nghệ, tạo môi trường và điều kiện thuận lợi để phát huy vai trò của các chủ thể trong khối liên minh Năm là, đổi mới hoạt động của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhằm tăng cường khối liên minh và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân 4 5