•Saukhihọc xong chương này, ngườihọc
có thể:
–Nhậndiện các thông tin thích hợp cho việc
ra quyếtđịnh
–Ứng dụng thông tin thích hợpphụcvụcho
việcracácquyếtđịnh ngắnhạn.
– Trình bày cách ra quyếtđịnh trong trường
hợpcóđiềukiệnhạnchế.
10 trang |
Chia sẻ: nyanko | Lượt xem: 1320 | Lượt tải: 1
Bạn đang xem nội dung tài liệu Bài giảng Chương 7: Thông tin thích hợp cho việc ra quyết định, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Vũ Hữu Đức
Thông tin thích hợp cho
việc ra quyết định
2
Mục tiêu
• Sau khi học xong chương này, người học
có thể:
– Nhận diện các thông tin thích hợp cho việc
ra quyết định
– Ứng dụng thông tin thích hợp phục vụ cho
việc ra các quyết định ngắn hạn.
– Trình bày cách ra quyết định trong trường
hợp có điều kiện hạn chế.
3
Nội dung
• Thông tin thích hợp
• Ứng dụng thông tin thích hợp cho việc ra
quyết định
• Ra quyết định trong trường hợp có điều
kiện hạn chế
4
Thông tin thích hợp
• Nhắc lại chương 1
1
Hoạch định
Ra quyết định
Kiểm soát
Lựa chọn giữa
những cách làm
khác nhau
Chương 7: Thông tin thích hợp cho việc ra quyết định
Vũ Hữu Đức 2011 1
5Cơ sở ra quyết định
• Đi xe buýt hay xe gắn máy
Why not?
6
Cơ sở ra quyết định
• Hãy xác định chi phí nào có thể ảnh
hưởng đến quyết định của bạn:
– Tiền xăng
– Vé xe buýt
– Ăn sáng
– Khấu hao xe (đã mua từ trước)
– Thời gian chờ xe buýt
– Tiền mua quần áo
7
Khái niệm thông tin thích hợp
• Thông tin thích hợp là các thông tin:
– Ảnh hưởng đến quyết định
– Tạo ra những dữ liệu khác biệt trong tương
lai đối với mỗi phương án
• Quá trình ra quyết định cần xác định các
thông tin thích hợp và các thông tin
không thích hợp
8
Xác định thông tin thích hợp
Chi phí có thể tránh khỏi
Chi phí chìm
Thông tin không khác biệt
trong tương lai
Thông tin không
thích hợp
Thông tin khác biệt
(giữa các phương án)
Thông tin thích
hợp
Chương 7: Thông tin thích hợp cho việc ra quyết định
Vũ Hữu Đức 2011 2
9Thí dụ
• Bạn dự kiến chọn 1 trong 2 phương án:
– Bán xe cũ và mua xe mới
– Giữ xe cũ
• Cho biết khoản nào dưới đây là chi phí chìm:
– Chi phí đăng ký chủ quyền xe mới.
– Chi phí sẽ phải chi sửa chữa xe hàng tháng.
– Chi phí mua xe cũ đã chi năm trước.
– Chi phí tân trang xe cũ đã chi tháng trước khi dự
định bán xe.
10
Thí dụ
• Tiếp tục thí dụ trên, cho biết khoản nào
dưới đây là chi phí không khác biệt:
– Phí đậu xe
– Phí bảo hiểm xe
– Phí tái cấp bằng lái hàng năm
– Tiền rửa xe hàng tháng
• Trong tất cả các chi phí thích hợp, hãy
phân biệt chi phí có thể tránh khỏi và chi
phí khác biệt.
11
Hãng xe Phương Linh
• Hãng xe Phương Linh cho thuê xe ô tô cao cấp
với doanh thu hàng năm 600 triệu; định phí 240
triệu/năm không bao gồm khấu hao. Nay công
ty dự định thay 1 xe cũ bằng 1 xe mới:
– Tiền mua xe mới: 800 triệu, biến phí hàng năm 120
triệu, thời gian tiếp tục kinh doanh là 5 năm. Công ty
dự định sẽ không tăng giá thuê xe.
– Xe cũ có nguyên giá 700 triệu, giá trị còn lại 500
triệu; nếu bán sẽ thu được 450 triệu. Biến phí hàng
năm 200 triệu, thời gian tiếp tục kinh doanh là 5
năm.
12
Hãng xe Phương Linh
Lợi nhuận
Thu thanh lý xe cũ
Khấu hao/Giá trị còn lại xe cũ
Khấu hao xe mới
Định phí (không tính khấu hao)
Biến phí
Doanh thu
Chênh lệchBán xe mớiGiữ xe cũ
So sánh hai phương án
Hãng xe Phương Linh
Chương 7: Thông tin thích hợp cho việc ra quyết định
Vũ Hữu Đức 2011 3
13
Hãng xe Phương Linh
Khấu hao/Giá trị còn lại xe cũ
Định phí (không tính khấu hao)
Doanh thu
Thông tin không thích hợp
Ảnh hưởng đến lợi nhuận
Thu thanh lý xe cũ
Khấu hao xe mới
Biến phí
Thông tin thích hợp
Chênh lệchBán xe mớiGiữ xe cũ
So sánh hai phương án
Hãng xe Phương Linh
14
Ứng dụng thông tin thích hợp
• Bài toán thêm hay ngừng một bộ phận
• Bài toán sản xuất hay mua ngoài
• Bài toán bán hay tiếp tục sản xuất
2
15
Thêm/ngưng một bộ phận
Doanh thu bộ phận
Biến phí bộ phậnSố dư đảm phí bộ phận
Định phí bộ phận
có thể kiểm soát
Số dư bộ phận
có thể kiểm soát
Định phí BP
kiểm soát
bởi người khác
Số dư
bộ phận
Thành quả
quản lý
Hiệu quả
đầu tư
Cần xem xét kỹ định phí có thể / không thể tránh được
16
Văn phòng Siêu Kế
• Văn phòng dịch vụ kế toán Siêu Kế có ba hoạt động với thông
tin dưới đây. Bạn có đề nghị gì về việc ngưng một trong số
các hoạt động đó.
TổngDV tài
chính cá
nhân
DV thuế
(doanh
nghiệp)
DV kế toán
(doanh
nghiệp)
(ngàn đồng)
25,000(500)5,50020,000Lợi nhuận
50,0007,50012,50030,000ĐP không thể tránh
75,0007,00018,00050,000Đóng góp cho CP chung
35,0005,00010,00020,000ĐP có thể tránh
110,00012,00028,00070,000Số dư đảm phí
90,00018,00022,00050,000Biến phí
200,00030,00050,000120,000Doanh thu
Chương 7: Thông tin thích hợp cho việc ra quyết định
Vũ Hữu Đức 2011 4
17
Quyết định thêm/ngưng một bộ phận
• Chi phí có thể tránh khỏi là chi phí sẽ không
phát sinh nếu ngưng hoạt động một bộ phận.
Thí dụ đối với Siêu kế là chi phí nhân viên
chuyên nghiệp, quảng cáo Chi phí có thể
tránh được là một thông tin thích hợp
• Việc thêm hay ngưng một bộ phận/sản phẩm
cũng cần xem xét các nhân tố khác như khả
năng mang lại doanh thu của 1 bộ phận đối với
các bộ phận khác.
18
Sản xuất hay mua ngoài
• Sản xuất hay mua ngoài là quyết định có thực
hiện một công đoạn/hoạt động trong chuỗi giá
trị hay là mua ngoài (outsource)
• Lý thuyết chuỗi giá trị (value chain) của Porter
và chiến lược hợp nhất theo chiều dọc
• Cần lưu ý chi phí có thể tránh được và chi phí
cơ hội trong bài toán so sánh giữa các phương
án
19
Chuỗi giá trị
Tập trung nguồn lực vào các hoạt động có thế
mạnh để tạo lợi thế quy mô
20
Hợp nhất theo chiều dọc
Tập đoàn
Công ty
con A
Công ty
con B
Công ty
con C
Công ty
con D
Công ty
con X
Kiểm soát được chất lượng/ số lượng nguồn cung ứng
Chương 7: Thông tin thích hợp cho việc ra quyết định
Vũ Hữu Đức 2011 5
21
Hãng máy tính VietPC
• Hãng máy tính VietPC hiện đang sản xuất một
linh kiện với sản lượng 20.000 sp và chi phí là:
– Chi phí NVL trực tiếp: 12 ngàn/1sp
– Chi phí nhân công trực tiếp: 10 ngàn/1sp
– Biến phí SX chung: 6 ngàn/1sp
– Định phí SX chung: 160.000 ngàn đồng
• Một nhà cung cấp bên ngoài đề nghị bán với giá
34 ngàn đồng/sp.
• VietPC có nên mua ngoài hay không nếu định
phí có thể tránh khỏi chiếm 100% định phí SX
chung.
22
Hãng máy tính VietPC
Chênh lệch
Mua ngoài
Cộng
Định phí SX chung
Biến phí SX chung
Chi phí NCTT
Chi phí NVLTT
Tự sản xuất
Toàn bộ SPSản lượngĐơn vị SP
Tự sản xuất hay mua ngoài - Tình huống 1
Hãng máy tính VietPC
23
Hãng máy tính VietPC
• Quyết định có thay đổi không nếu sau khi
phân tích kỹ, Giám đốc nhận thấy thực ra
định phí có thể tránh khỏi là 80.000 ngàn
đồng?
24
Hãng máy tính VietPC
Cộng
Chi phí mua ngoài
Định phí SX chung có thể tránh
Biến phí SX chung
Chi phí NCTT
Chi phí NVLTT
Chênh lệchMua ngoàiTự SX
Tự sản xuất hay mua ngoài - Tình huống 2
Hãng máy tính VietPC
Chương 7: Thông tin thích hợp cho việc ra quyết định
Vũ Hữu Đức 2011 6
25
Hãng máy tính VietPC
• Quyết định có thay đổi không nếu sau khi
phân tích kỹ, Giám đốc nhận thấy thực ra
định phí có thể tránh khỏi là 80.000 ngàn
đồng. Tuy nhiên, sản lượng cần thiết năm
tới dự kiến chỉ là 12.000 sản phẩm?
26
Hãng máy tính VietPC
Cộng
Chi phí mua ngoài
Định phí SX chung có thể tránh
Biến phí SX chung
Chi phí NCTT
Chi phí NVLTT
Chênh lệchMua ngoàiTự SX
Tự sản xuất hay mua ngoài - Tình huống 3
Hãng máy tính VietPC
27
Hãng máy tính VietPC
• Quyết định có thay đổi không nếu sau khi
phân tích kỹ, Giám đốc nhận thấy thực ra
định phí có thể tránh khỏi là 80.000 ngàn
đồng. Tuy nhiên, sản lượng cần thiết năm
tới dự kiến chỉ là 12.000 sản phẩm.
• Một thông tin mới nhận được là nếu
ngưng sản xuất, công ty có thể thực hiện
một hợp đồng gia công cho bên ngoài làm
tăng số dư bộ phận là 30.000 ngàn đồng.
28
Hãng máy tính VietPC
Cộng
Chi phí cơ hội
Chi phí mua ngoài
Định phí SX chung có thể tránh
Biến phí SX chung
Chi phí NCTT
Chi phí NVLTT
Chênh lệchMua ngoàiTự SX
Tự sản xuất hay mua ngoài - Tình huống 4
Hãng máy tính VietPC
Chương 7: Thông tin thích hợp cho việc ra quyết định
Vũ Hữu Đức 2011 7
29
Nhận xét
• Thông tin nào là thích hợp trong mỗi bài
toán trên?
30
Bán hay tiếp tục sản xuất
Nguyên
Liệu
SP A
SP B
SP A1
SP B1
Tiếp tục chế biến
Tiếp tục chế biếnĐiểm chia cắt
31
Nhà máy lọc dầu miniPetro
• Nhà máy lọc dầu miniPetro từ dầu thô có 2 sản
phẩm là X-gas và Y-gas với tỷ lệ 3:2. Mức dầu
thô khai thác được trong kỳ có thể sản xuất
được 100 tấn 2 loại sản phẩm với biến phí sản
xuất là 2.000$/tấn và giá bán là 3.600$/tấn X-
gas và 2.800$/tấn Y-gas.
• Nếu tiếp tục pha thêm hóa chất sẽ tốn 300$/tấn
cho X-gas và 200$/tấn cho Y-gas. X-gas và Y-
gas sau khi pha thêm hóa chất sẽ bán lần lượt là
4.200$/tấn và 2.900$/tấn.
• Định phí của toàn nhà máy là 100.000$. Giả sử
việc pha thêm hóa chất không làm tăng định phí
32
Tiếp tục hay bán?
Lãi/lỗ đơn vị phát sinh thêm
Chi phí đơn vị tăng thêm
Doanh thu đơn vị tăng thêm
Y-gasX-gas
Phương án tiếp tục chế biến
Nhà máy mini-Petro
Chương 7: Thông tin thích hợp cho việc ra quyết định
Vũ Hữu Đức 2011 8
Lợi nhuận tăng thêm
Biến phí tăng thêm
Doanh thu tăng thêm
Phương án tiếp tục chế biến cả hai
Lợi nhuận tăng thêm
Biến phí tăng thêm
Doanh thu tăng thêm
Phương án tiếp tục chế biến X-gas
Lợi nhuận
Định phí
Biến phí
Doanh thu
Trường hợp bán tại điểm chia cắt
Sản lượng
CộngY-gasX-gas
Báo cáo kết quả kinh doanh
Nhà máy mini-Petro
34
Nhận xét
• Thông tin nào là thích hợp cho việc ra
quyết định?
35
Điều kiện hạn chế
• Trên thực tế, doanh nghiệp có thể bị hạn
chế về điều kiện sản xuất; thí dụ:
– Mặt bằng
– Lượng nguyên liệu
– Năng lượng
– Quota
• Doanh nghiệp sẽ lựa chọn sản phẩm nào
ưu tiên cho sản xuất?
3
36
Điều kiện hạn chế
• Trường hợp chỉ có 1 điều kiện hạn chế,
doanh nghiệp sẽ ưu tiên cho sản phẩm có
số dư đảm phí cao hơn trên 1 đơn vị
nguồn lực hạn chế.
• Trường hợp có nhiều điều kiện hạn chế,
cần sử dụng phương pháp tối ưu hóa (thí
dụ, quy hoạch tuyến tính)
Chương 7: Thông tin thích hợp cho việc ra quyết định
Vũ Hữu Đức 2011 9
37
Công ty Hải Âu
• Công ty Hải Âu sản xuất sản phẩm nhựa với 2
sản phẩm X và Y có giá bán lần lượt là 200 và
130 ngàn đồng; biến phí lần lượt là 160 và 110
ngàn đồng. Lượng điện cần thiết để sản xuất
mỗi sản phẩm lần lượt là 0,2 và 0,08 kwh giờ
điện.
• Mùa khô năm nay doanh nghiệp chỉ được phân
bổ lượng điện có giới hạn cho sản xuất. Hãy
xác định sản phẩm ưu tiên của công ty.
38
Công ty Hải Âu
Số dư đảm phí trên 1 kwh điện
Lượng điện cho 1 đvsp
Tỷ lệ số dư đảm phí
Số dư đảm phí
Biến phí
Giá bán
SP YSP X
Quyết định khi nguồn lực giới hạn
Công ty Hải âu
39
Nhận xét
• Thông tin thích hợp trong trường hợp này
là gì?
Chương 7: Thông tin thích hợp cho việc ra quyết định
Vũ Hữu Đức 2011 10