Bản chất xã hội nông thôn

V.Staroverov–nhà xã hội học người Nga đã đưa ra một định nghĩa khá bao quát về nông thôn, khi ông cho rằng: nông thôn với tưcách là khách thể nghiên cứu Xã hội học về một phân hệ xã hội có lãnh thổ xác định đã định hỡnh từ lâu trong lịch sử. đặc trưng của phân hệ xã hội này là sự thống nhất đặc biệt của môi trường nhân tạo với các điều kiện địa lý -tự nhiên ưu trội, với kiểu loại tổ chức xã hội phân tán về mặt không gian.

pdf15 trang | Chia sẻ: tranhoai21 | Lượt xem: 1893 | Lượt tải: 2download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Bản chất xã hội nông thôn, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Nông thôn là gì?? V.Staroverov – nhà xã hội học người Nga đã đưa ra một định nghĩa khá bao quát về nông thôn, khi ông cho rằng: nông thôn với tư cách là khách thể nghiên cứu Xã hội học về một phân hệ xã hội có lãnh thổ xác định đã định hỡnh từ lâu trong lịch sử. đặc trưng của phân hệ xã hội này là sự thống nhất đặc biệt của môi trường nhân tạo với các điều kiện địa lý - tự nhiên ưu trội, với kiểu loại tổ chức xã hội phân tán về mặt không gian. Nông thôn là gì?? • nông thôn phân biệt với đô thị bởi trỡnh độ phát triển kinh tế – xã hội thấp kém hơn, bởi thua kém hơn về mức độ phúc lợi xã hội, sinh hoạt. • ở nông thôn loại hỡnh hoạt động lao động kém đa dạng (so với đô thị), tính thuần nhất về xã hội và về nghề nghiệp cao hơn. Nông thôn là gì?? • Nông thôn là hệ thống độc lập tương đối ổn định, là một tiểu hệ thống không gian – xã hội . • Các thành phần cơ bản của nó đồng nhất với đô thị, song mặt khác lại tách biệt với đô thị. Nông thôn và đô thị hợp lại thành chỉnh thể xã hội và lãnh thổ (không gian) của cơ cấu xã hội” Những nét đặc trưng nổi bật của XHNT • Thứ nhất, nông thôn phải gắn chặt với nghề lao động xã hội truyền thống, đặc trưng và nổi trội là hoạt động sản xuất nông nghiệp. • Thứ hai, Tụ điểm quần cư thường có quy mô nhỏ về mặt số lượng. • Thứ ba, mật độ dân thấp • Thứ tư, ở nông thôn có môi trường tự nhiên ưu trội, Những nét đặc trưng nổi bật của XHNT • Thứ năm, nông thôn có một lối sống đặc thù của mình - lối sống nông thôn, lối sống của các cộng đồng xã hội • Thứ sáu, tính cố kết cộng đồng. • Thứ bảy, cung cách ứng xử xã hội nặng về luật tục, về lễ nghi hơn là tính pháp lý. • Thứ tám, văn hoá nông thôn một loại hỡnh văn hoá đặc thù mang đậm nét dân gian, nét truyền thống dân tộc. phân biệt khu vực nông thôn và khu vực đô thị • Các nhà xã hội đã đưa ra nhiều tiêu chí để trong đó có các tiêu chí nổi trội: • Sự khác nhau về nghề nghiệp; • 2. Sự khác nhau về môi trường; • 3. Sự khác nhau về kích cỡ cộng đồng; • 4. Sự khác nhau về mật độ dân số; phân biệt khu vực nông thôn và khu vực đô thị • 5. Sự khác nhau về tính thuần nhất của dân cư; • 6. Sự khác nhau về khả năng di động xã hội ; • 7. Sự khác nhau về hướng di cư; • 8. Sự khác nhau về sự khác biệt xã hội và phân tầng xã hội ; • 9. Sự khác nhau về hệ thống các quan hệ xã hội và sự tác động qua lại giữa nông thôn và đô thị. Khu vùc n«ng th«n Khu vùc ®« thÞ VÒ nghÒ nghiÖp Đa số ngêi ë n«ng th«n lµm nghÒ trång trät. Trong céng ®ång th- êng cã mét sè ngêi lµm nghÒ phi n«ng nghiÖp. PhÇn lín mäi ngêi g¾n víi nh÷ng nghÒ chÕ t¹o, nh÷ng c«ng viÖc c¬ khÝ, th¬ng m¹i ngo¹i th¬ng, nghÒ tù do, quản trÞ vµ c¸c nghÒ phi n«ng nghiÖp kh¸c. M«i trêng M«i trêng tù nhiªn u tréi h¬n m«i trêng nh©n t¹o. C on ngêi cã mèi liªn hÖ trùc tiÕp víi tù nhiªn Sù t¸ch biÖt víi tù nhiªn lín h¬n. Sù u tréi cña m«i trêng nh©n t¹o lín h¬n m«i tr- êng tù nhiªn. Ýt dùa vµo tù nhiªn. Bª t«ng vµ s¾t thÐp. KÝch cì céng ®ång Những n«ng tr¹i më réng hay những céng ®ång nhá, văn minh n«ng nghiÖp t¬ng phản víi kÝch cì céng ®ång. Gia ®ình thêng lµ gia ®ình më réng. gia ®ình phô thuéc vµo c¸c céng ®ång x· héi. kÝch cì céng ®ång ®« thÞ thêng lín h¬n so víi céng ®ång n«ng th«n. Nãi c¸ch kh¸c kÝch cì céng ®ång t¬ng øng víi văn minh c«ng nghiÖp. Gia ®ình thêng lµ gia ®ình h¹t nh©n. TÝnh ®éc lËp cña c¸c gia ®ình ®« thÞ cao trong mèi quan hÖ víi c¸c céng ®ång ®« thÞ. MËt ®é d©n sè MËt ®é thÊp h¬n mËt ®é cña céng ®ång ®« thÞ. MËt ®é d©n c vµ tÝnh n«ng th«n lµ hai kh¸i niÖm t¬ng ph¶n nhau. MËt ®é ®«ng h¬n so víi céng ®ång n«ng th«n. MËt ®é d©n c ®« thÞ vµ tÝnh ®« thÞ lµ hai kh¸i niÖm t¬ng øng víi nhau. TÝnh hçn t¹p vµ tÝnh thuÇn nhÊt cña d©n c So víi céng ®ång ®« thÞ, d©n c ë n«ng th«n mang tÝnh thuÇn nhÊt cao h¬n vÒ c¸c ®Æc ®iÓm chñng téc vµ t©m lý. TÝnh phøc t¹p (®a d¹ng) cña d©n c ®« thÞ so víi nh÷ng céng ®ång n«ng th«n. Sù kh¸c biÖt x· héi vµ ph©n tÇng x· héi Cã sù ph©n tÇng x· héi vÒ mÆt kinh tÕ nhng kh«ng râ rÖt. ph©n tÇng x· héi mang tÝnh ®¼ng cÊp nhiÒu h¬n. Thu nhËp b×nh qu©n kh«ng cao, Khoảng c¸ch x· héi lín, mang nÐt ®Æc trng cña x· héi hiÖn ®¹i. Ph©n tÇng x· héi râ rÖt. VÒ mÆt kinh tÕ cã sù ph©n tÇng giµu-nghÌo (vèn, thu nhËp, møc sèng.v.v.). đÆc ®iÓm kh¸c cña sù ph©n tÇng x· héi lµ vÞ thÕ x· héi vÒ mÆt giai cÊp. Cã sù ph©n ho¸ x· héi cao. Di ®éng x· héi Di ®éng x· héi theo nghÒ lµ kh«ng lín, khã diÔn ra. VÒ di c thêng di c cña c¸c c¸ nh©n tõ n«ng th«n ra ®« thÞ lín h¬n tõ ®« thÞ vÒ n«ng th«n . Di ®éng nghÒ thÊp; TÝnh chÊt cña nghÒ lµ truyÒn nghÒ. Häc vµ lµm nghÒ truyÒn thèng. Tån t¹i sù ph©n biÖt nghÒ chÝnh vµ nghÒ phô. Di ®éng x· héi dÔ dµng h¬n, m¹nh h¬n. Th«ng thêng cã søc thu hót d©n c tõ n«ng th«n ra ®« thÞ. Di c tõ ®« thÞ vÒ n«ng th«n lín h¬n tõ n«ng th«n ®Õn ®« thÞ. Di ®éng nghÒ nghiÖp cao, dÔ chuyÓn nghÒ. NghÒ cã ®îc lµ do ®µo t¹o. Trình ®é nghÒ thêng cao, Kh«ng ph©n biÖt nghÒ chÝnh, phô mét c¸ch râ rµng nh trong quan niÖm ë n«ng th«n. DÔ thay ®æi vÞ thÕ x· héi. TÝnh chÊt cña ho¹t ®éng kinh tÕ Tù cung tù cÊp, tù sản tù tiªu, nÒn kinh tÕ khÐp kÝn, năng lùc d thõa, thÞ trêng khã ph¸t triÓn. Môc ®Ých lµ t¹o lîi nhuËn. Sù ph¸t triÓn ®« thÞ t¹o ra quan hÖ sản xuÊt t bán. Lµm giµu b»ng thÞ trêng. Mối quan hệ của nông thôn với đô thị và xã hội tổng thể 1. C ác quan hệ trao đổi các lợi ích vật chất. 2. Trao đổi các dịch vụ xã hội 3. Quan hệ và trao đổi thông tin 4. Sự trao đổi những giá trị được tạo ra (VH) Các môi trường • Môi trường sinh thái tự nhiên • Môi trường văn hóa –xã hội • Môi trường công nghệ • Môi trường đô thị hóa • Môi trường quốc tế hoá
Tài liệu liên quan