Đề tài Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất

Triết học Mác- Lênin ra đời vào những năm 40 của thế kỉ 19, nó ra đời do những đòi hỏi của thực tiễn xã hội và là quá trình phát triển hợp quy luật của tư tưởng: triết học và nhận thức khoa học của nhân loại. Nhờ có những quan điểm, triết học và dựa vào những quy luật kinh tế mà xã hội ngày càng phát triển. Chúng ta đã thu được những thành công nhất định trong công cuộc xây dựng XHCN bởi vì chúng ta biết áp dụng một cách sáng tạo đúng đắn các quy luật kinh tế vào thực tiễn xã hội đất nước mình. Ngày nay, để đưa đất nước ta tiến lên công nghiệp hoá, hiện đại hoá và xây dựng XHCN là mục tiêu quan trọng, nó đòi hỏi phải có sự nỗ lực của cả dân tộc và sự hợp tác giúp đỡ của quốc tế mới mong đưa công cuộc đổi mới đất nước thành công.Nhưng khi thực hiện đường lối chính sách đề ra chúng ta gặp không ít khó khăn do chưa hiểu rõ về những vấn đề cần giải quyết trước mắt và chưa có đầy đủ những điều kiện cũng như lực lượng để thực hiện đường lối chính sách đã đề ra. Đất nước muốn phát triển được trước hết phải có LLSX phát triển cùng với nó kéo theo QHSX phát triển vì thế trong những năm gần đây chúng ta đã chú trọng hơn đến việc phát triển trình độ LLSX và QHSX nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế của đất nước. Theo quan điểm lý luận của triết học Mác- Lênin, LLSX và QHSX là hai mặt của phương thức sản xuất, chúng tồn tại không tách rời nhau mà tác động biện chứng lẫn nhau hình thành quy luật phổ biến của toàn bộ lịch sử loài người- quy luật về sự phù hợp của QHSX với tính chất và trình độ của LLSX. Trong quá trình vận dụng quy luật này chúng ta đã gặp không ít những khó khăn do nhiều nguyên nhân khác nhau vì thế việc vận dụng quy luật này không hề đơn giản, do đó chúng ta phải nghiên cứu thật kĩ quy luật này. Vì vậy vận dụng quy luật này như thế nào cho phù hợp với tình hình đất nước ta hiện nay đang là một vấn đề cần đư ợc quan tâm. Là nhà kinh tế trong tương lai cần phải có kiến thức, sự hiểu biết về kinh tế, vì thế em đã chọn đề tài “Quy luật QHSX phù hợp với trình độ phát triển của LLSX”.

pdf19 trang | Chia sẻ: franklove | Lượt xem: 1843 | Lượt tải: 3download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề tài Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
LUẬN VĂN: Quy luật QHSX phù hợp với trình độ phát triển của LLSX Lời nói đầu Triết học Mác- Lênin ra đời vào những năm 40 của thế kỉ 19, nó ra đời do những đòi hỏi của thực tiễn xã hội và là quá trình phát triển hợp quy luật của tư tưởng: triết học và nhận thức khoa học của nhân loại. Nhờ có những quan điểm, triết học và dựa vào những quy luật kinh tế mà xã hội ngày càng phát triển. Chúng ta đã thu được những thành công nhất định trong công cuộc xây dựng XHCN bởi vì chúng ta biết áp dụng một cách sáng tạo đúng đắn các quy luật kinh tế vào thực tiễn xã hội đất nước mình. Ngày nay, để đưa đất nước ta tiến lên công nghiệp hoá, hiện đại hoá và xây dựng XHCN là mục tiêu quan trọng, nó đòi hỏi phải có sự nỗ lực của cả dân tộc và sự hợp tác giúp đỡ của quốc tế mới mong đưa công cuộc đổi mới đất nước thành công.Nhưng khi thực hiện đường lối chính sách đề ra chúng ta gặp không ít khó khăn do chưa hiểu rõ về những vấn đề cần giải quyết trước mắt và chưa có đầy đủ những điều kiện cũng như lực lượng để thực hiện đường lối chính sách đã đề ra. Đất nước muốn phát triển được trước hết phải có LLSX phát triển cùng với nó kéo theo QHSX phát triển vì thế trong những năm gần đây chúng ta đã chú trọng hơn đến việc phát triển trình độ LLSX và QHSX nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế của đất nước. Theo quan điểm lý luận của triết học Mác- Lênin, LLSX và QHSX là hai mặt của phương thức sản xuất, chúng tồn tại không tách rời nhau mà tác động biện chứng lẫn nhau hình thành quy luật phổ biến của toàn bộ lịch sử loài người- quy luật về sự phù hợp của QHSX với tính chất và trình độ của LLSX. Trong quá trình vận dụng quy luật này chúng ta đã gặp không ít những khó khăn do nhiều nguyên nhân khác nhau vì thế việc vận dụng quy luật này không hề đơn giản, do đó chúng ta phải nghiên cứu thật kĩ quy luật này. Vì vậy vận dụng quy luật này như thế nào cho phù hợp với tình hình đất nước ta hiện nay đang là một vấn đề cần được quan tâm. Là nhà kinh tế trong tương lai cần phải có kiến thức, sự hiểu biết về kinh tế, vì thế em đã chọn đề tài “Quy luật QHSX phù hợp với trình độ phát triển của LLSX”. vấN đề I: Khái quát chung về sự phù hợp của qhsx với llsx. I. Khái niệm về QHSX và LLSX. QHSX và LLSX được hình thành như thế nào, tại sao lại gọi là QHSX và LLSX, nguyên nhân động lực phát triển của xã hội làgì? Các nhà triết học và xã hội học duy tâm giải thích nguyên nhân, động lực phát triển của xã hội từ ý thức tư tưởng của con người hay từ một lực lượng siêu tự nhiên nào đó. Ngay cả các nhà triết học duy vật trước Mác cũng giải thích một cách duy tâm về sự phát triển của xã hội. Ngày nay nhiều nhà xã hội học tư sản giải thích theo quan điểm kĩ thuật. Họ không nói đến các quan hệ kinh tế-xã hội- nguồn gốc sản sinh và thay thế các chế độ xã hội khác nhau trong lịch sử. Mặc dù là người nối tiếp những người đi trước nhưng Mác lại có một tư tưởng hoàn toàn khác, Ăng-ghen viết: “ Mác là người đầu tiên đã phát hiện ra quy luật phát triển của lịch sử loài người, nghĩa là tìm ra cái sự thật đơn giản là trước hết con người cần phải ăn, uống, ở, mặc, trước khi có thể lo đến chuyện làm chính trị, khoa học, nghệ thuật tôn giáo…’’(1) Mác đã tìm thấy nguyên nhân phát triển của lịch sử ngay trong đời sống vật chất của con người. Để đáp ứng nhu thiết yếu đó, con người thì phải tiến hành lao động sản xuất mà muốn vậy thì phải chế tạo công cụ lao động phục vụ cho quá trình sản xuất. Nhưng sản xuất không chỉ tác động vào tự nhiên mà còn phải có mối quan hệ nhất định với nhau và chỉ có trong phạm vi những mối liên hệ và sự tác động của con người vào sản xuất. Những mối quan hệ này chính là QHSX mà trước đây Mác chưa khái niệm về nó. Con người tồn tại và phát triển là do có sự phát triển của LLSX và QHSX của con người. Dựa trên cơ sở này Mác đã vận dụng chủ nghĩa duy vật vào việc phân tích mối quan hệ giữa LLSX và QHSX, Mác đã phát hiện ra mối quan hệ giữa sự phát triển của LLSX với sự thay đổi của QHSX. 1. Lực lượng sản xuất. LLSX là thể thống nhất hữu cơ giữa TLSX ( trước hết là công cụ sản xuất) và con người với kinh nghiệm, kĩ năng, tri thức lao động của họ. LLSX biểu hiện mối quan hệ giữa con người với tự nhiên nghĩa là trong quá trình thực hiện sản xuất con người chinh phục giới tự nhiên bằng các hoạt động thực tiễn của mình. LLSX do con người tạo ra nhưng mang tính khách quan, nó là sản phẩm của sự kết hợp giữa lao động sống và lao động quá khứ. LLSX là tiêu chí quan trọng nhất để chỉ ra những nấc thang của sự tiến bộ xã hội vì các chế độ kinh tế khác nhau ở chỗ nó sản xuất bằng cách nào, với công cụ lao động nào. LLSX bao gồm hai yếu tố cấu thành đó là tư liệu sản xuất và người lao động . Tư liệu sản xuất do xã hội tạo ra, trước hết là công cụ lao động.Người lao động với những kinh nghiệm sản xuất, thói quen lao động biết sử dụng công cụ sản xuất để tạo ra của cải vật chất. Tư liệu sản xuất bao gồm tư liệu lao động và đối tượng lao động. +Tư liệu lao động : có công cụ lao động và những phương tiện lao động khác phục vụ trong quá trình sản xuất như những phương tiện vận chuyển, bảo quản sản phẩm … +Tư liệu lao động là vật thể hay phức hợp vật thể mà con người đặt giữa mình với đối tượng lao động, chúng dẫn truyền tích cực sự tác động của con người vào đối tượng lao động. +Trong tư liệu lao động, công cụ là yếu tố quan trọng nhất.Trong quá trình sản xuất, công cụ lao động luôn luôn được cải tiến. Nó là yếu tố động nhất và cách mạng nhất trong lực lượng sản xuất. +Trình độ phát triển của tư liệu lao động mà chủ yếu là công cụ lao động là thước đo trình độ chinh phục tự nhiên của loài người, là cơ sở xác định trình độ phát triển của sản xuất, là tiêu chuẩn để phân biệt sự khác nhau giữa các thời đại kinh tế. + Đối tượng lao động không phải là toàn bộ giới tự nhiên mà chỉ có bộ phận nào của giới tự nhiên đưọc đưa vào sản xuất, được con người sử dụng. Con người không chỉ tìm trong giới tự nhiên những đối tượng lao động có sẵn, mà còn sáng tạo ra bản thân đối tượng lao động. Sự phát triển của sản xuất có liên quan với việc đưa những đối tượng ngày càng mới hơn vào quá trình sản xuất.Điều này hoàn toàn có tính quy luật, bởi chính những vật liệu mới mở rộng khả năng sản xuất của con người. Người lao động: đó chính là người lao động với kinh nghiệm kĩ năng, tri thức lao động của họ. Các yếu tố trong LLSX không thể tách rời nhau mà có quan hệ hữu cơ với nhau trong đó con người giữ vị trí hàng đầu, thiếu con người thì không có sản xuất vì sản xuất do con người thực hiện. Chính con người với trí tuệ và kinh nghiệm của mình đã chế tạo ra tư liệu lao động và sử dụng nó để thực hiện sản xuất. Tư liệu lao động dù có ý nghĩa lớn lao đến đâu, nhưng nếu tách khỏi người lao động thì cũng không thể phát huy được tác dụng, không thể trở thành lực lượng sản xuất của xã hội. Lênin viết: “ lực lượng sản xuất hàng đầu của toàn thể nhân loại là công nhân, là người lao động”.(2) Giữa các yếu tố của lực lượng sản xuất có sự tác động biện chứng. Sự hoạt động của tư liệu lao động phụ thuộc vào trí thông minh, sự hiểu biết, kinh nghiệm của con người, đồng thời, bản thân những phẩm chất của con người, những kinh nghiệm và thói quen của họ đều phụ thưộc vào tư liệu sản xuất hiện có, phụ thuộc vào chỗ họ sử dụng những tư liệu lao động nào. Không có nền đại công nghiệp thì không thể có người công nhân hiện đại. Sự phụ thuộc về trình độ, kinh nghiệm, thói quen của người sản xuất vào kĩ thuật sản xuất là một trong những biểu hiện sự phụ thuộc của nhân tố chủ quan vào nhân tố khách quan, nhân tố con người sản xuất vào nhân tố vật chất của sản xuất. Ngày nay với cuộc cách mạng khoa học công nghệ đã tạo ra bước nhảy vọt lớn trong LLSX, khoa học kĩ thuật giữ một vai trò quan trọng trong LLSX. Thực chất của cuộc cách mạng đó là ở chỗ mở ra kỉ nguyên mới của sản xuất tự động hoá với việc phát triển và ứng dụng khoa học kĩ thuật vào sản xuất, làm tăng năng suất lao động. Khoa học là nguyên nhân của những thay đổi to lớn trong kĩ thuật sản xuất,nó tạo ra những ngành sản xuất mới đưa đến phương pháp công nghệ mới làm tăng hiệu quả cao trong sản xuất, phát hiện và đề ra hàng loạt các phương pháp khai thác nguồn năng lượng mới, tạo ra các công cụ mới, hiện đại. Tri thức khoa học được vật chất hoá, được kết tinh vào mọi nhân tố của LLSX, từ đối tượng lao động, tư liệu lao động, kĩ thuật, phương pháp công nghệ đến tri thức của người lao động. Khoa học công nghệ không thể thiếu dược trong LLSX. 2. Quan hệ sản xuất Quan hệ sản xuất là những quan hệ cơ bản giữa con người với con người trong quá trình sản xuất, thể hiện quan hệ về mặt sở hữu đối với tư liệu sản xuất, quan hệ trong tổ chức quản lý sản xuất, quan hệ về mặt phân phối sản phẩm. Quan hệ sản xuất mang tính khách quan, nó được hình thành trong quá trình phát triển lịch sử-quan hệ sản xuất là quan hệ cơ bản quyết định tất cả các quan hệ xã hội khác của con người, quyết định tính chất của kiến trúc thượng tầng, quyết định nhu cầu nền sản xuất xã hội. Quan hệ sản xuất là tiêu chí quan trọng để phân biệt hình thái kinh tế xã hội này với hình thái kinh tế xã hội khác. Quan hệ sản xuất tiêu biểu cho bản chất kinh tế của một phương thức sản xuất xã hội nhất định. Quan hệ sản xuất bao gồm những mặt cơ bản sau đây: + Quan hệ giữa người với người đối với việc sở hữu về tư liệu sản xuất. + Quan hệ giữa người với người đối với việc tổ chức quản lý. + Quan hệ giữa người với người đối với việc phân phối sản phẩm lao động. Ba mặt nói trên có quan hệ hữu cơ với nhau, trong đó quan hệ thứ nhất có vai trò quyết định đối với tất cả những quan hệ khác. Bản chất của bất kì QHSX nào cũng đều phụ thuộc vào vấn đề những tư liệu sản xuất chủ yếu trong xã hội được giải quyết như thế nào. QHSX biểu thị mối quan hệ giữa con người với con người và con người với tự nhiên. Sở dĩ quá trình sản xuất xã hội có thể diễn ra một cách bình thường chính là vì quan hệ giữa con người với con người tồn tại thống nhất với mối quan hệ giữa con người với tự nhiên. Trong tác phẩm “ Lao động làm thuê và tư bản” Mác viết :“ trong sản xuất người ta không chỉ quan hệ với giới tự nhiên, người ta không thể sản xuất được nếu không kết hợp nhau theo một theo một cách nào đó để hoạt động chung và trao đổi hoạt động với nhau. Muốn sản xuất được người ta phải có mối liên hệ và quan hệ nhất định với nhau và quan hệ của họ với giới tự nhiên tức là việc sản xuất”.(3 ) Tuy QHSX là do con người tạo ra song nó lại tuân theo những quy luật tất yếu khách quan của sự vận động của đời sống xã hội. QHSX là hình thức xã hội của LLSX và là cơ sở sâu xa của đời sống tinh thần xã hội. Ba mặt quan hệ trên trong quá trình sản xuất xã hội luôn gắn bó với nhau, tạo thành một hệ thống mang tính ổn định tương đối so với sự vận động không ngừng của LLSX. Các QHSX của một phương thức sản xuất là một hệ thống bao gồm các mối quan hệ phong phú, đa dạng biểu hiện dưới nhiều hình thức và quan hệ sở hữu đối với tư liệu sản xuất là đặc trưng cơ bản của phương thức sản xuất.. II.Quy luật về sự phù hợp giữa QHSX với tính chất và trình độ phát triển của LLSX. Thế nào là sự phù hợp của QHSX với tính chất và trình độ của LLSX? Sự phù hợp được quan niệm là LLSX có tính chất và trình độ như thế nào thì QHSX có tính chất tương ứng đó là “sự thống nhất biện chứng chứa đựng mâu thuẫn”, sự phù hợp không phải là một công thức cụ thể, không phải là sự “trùng khít” giữa hai yếu tố. Tiêu chí của sự phù hợp được biểu hiện thông qua sự tác động biện chứng giữa LLSX và QHSX mà năng xuất lao động tăng, LLSX phát triển, đồng thời đảm bảo những điều kiện về xã hội và môi trường. 1. Tính chất và trình độ của LLSX. Tính chất của LLSX là tính chất của quá trình sản xuất ra sản phẩm. Quá trình này phụ thuộc tính chất của tư liệu sản xuất và lao động. LLSX có tính cá nhân thể hiện tính chất của tư liệu sản xuất là sử dụng công cụ thủ công và tính chất của lao động là riêng lẻ. Khi máy móc, thiết bị, công cụ lao động hiện đại ra đời, làm ra một sản phẩm cần sự hợp tác của nhiều người, mỗi người làm một bộ phận công việc mới hoàn thành sản phẩm, nên LLSX mang tính chất xã hội hoá. Trình độ của LLSX là trình độ phát triển của công cụ lao động, của kĩ thuật, trình độ kinh nghiệm, kĩ năng của người lao động, quy mô sản xuất, trình độ phân công lao động xã hội… trong đó trình độ phân công lao động thể hiện rõ nhất trình độ của LLSX. Sự phù hợp của QHSX với trình độ phát triển của LLSX là một tất yếu trong quá trình sản xuất, để thúc đẩy sản xuất phát triển. 2.Vai trò của LLSX đối với QHSX. Trong quá trình sản xuất, để lao động bớt nặng nhọc và hiệu quả hơn, con người luôn tìm cách cải tiến, hoàn thiện công cụ lao động và chế tạo những công cụ lao động mới, tinh xảo hơn. LLSX trở thành yếu tố hoạt động nhất và cách mạng nhất, còn QHSX là yếu tố tương đối ổn định, có khuynh hướng lạc hậu hơn sự phát triển của lực lượng sản xuất. LLSX là nội dung của phương thức sản xuất còn QHSX là hình thức xã hội. Trong quan hệ giữa nội dung và hình thức thì nội dung quyết định hình thức, hình thức phụ thuộc vào nội dung, hình thức tác động trở lại đối với việc phát triển của nội dung, do đó LLSX quyết định đối với QHSX. Cùng với sự phát triển của LLSX, QHSX cũng hình thành và biến đổi cho phù hợp với tính chất và trình độ của LLSX. Cùng với sự phát triển của LLSX, QHSX cũng hình thành và biến đổi cho phù hợp với tính chất và trình độ của LLSX. Sự phù hợp đó là động lực làm cho LLSX phát triển mạnh mẽ. Nhưng LLSX luôn phát triển còn QHSX có xu hướng tương đối ổn định. Khi LLSX đã phát triển lên một trình độ mới, QHSX không còn phù hợp với nó nữa, trở thành chướng ngại đối với sự phát triển của nó, sẽ nảy sinh mâu thuẫn gay gắt giữa hai mặt của phương thức sản xuất. Sự phát triển khách quan đó tất yếu dẫn đến việc xoá bỏ QHSX cũ, thay bằng một kiểu QHSX mới phù hợp với tính chất và trình độ của LLSX, cũng có nghĩa là sự ra đời của phương thcs sản xuất mới, mở đường cho LLSX phát triển. Trong xã hội có giai cấp, mâu thuẫn giữa LLSX mới và QHSX lỗi thời là cơ sở khách quan của cuộc đấu tranh giai cấp, đồng thời cũng là tiền đề tất yếu của cuộc cách mạng xã hội. Mác viết: “ Do có được những LLSX mới loài người thay đổi phương thức sản xuất của mình. Cái cối xay quay bằng tay đưa lại xã hội có lãnh chúa, cái cối xay chạy bằng hơi nước đưa lại xã hội có nhà tư bản chủ nghĩa’’.(4) Quy luật về sự phù hợp của QHSX với tính chất và trình độ của LLSX là quy luật cơ bản của sự phát triển xã hội loài người. Sự tác động của nó trong lịch sử làm cho xã hội chuyển từ hình thái kinh tế – xã hội thấp lên hình thái kinh tế – xã hội khác cao hơn. 3. Sự tác động trở lại của QHSX đối với LLSX Sự hình thành, biến đổi, phát triển của QHSX phụ thuộc vào tính chất và trình độ của LLSX. LLSX có vai trò quyết định QHSX nhưng QHSX là một hình thức xã hội mà LLSX dựa vào nó để phát triển, thể hiện ở hai điểm sau đây: + Nếu QHSX phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của LLSX thì nó sẽ trở thành động lực cơ bản thúc đẩy mở đường, tạo ra những điều kiện thúc đẩy LLSX phát triển. + Nếu QHSX lỗi thời không còn phù hợp với tính chất và trình độ của LLSX, bộc lộ mâu thuẫn gay gắt với LLSX thì nó trở thành“ xiềng xích trói buộc’’ kìm hãm sự phát triển của LLSX. Sở dĩ QHSX có thể tác động mạnh mẽ trở lại đối với LLSX (thúc đẩy hoặc kìm hãm) vì nó quy định mục đích sản xuất của xã hội, quy định hệ thống tổ chức quản lí sản xuất và quản lí xã hội, quy định phương thức phân phối sản phẩm lao động, nó tạo ra những điều kiện kích thích hoặc hạn chế việc cải tiến công cụ lao động, áp dụng khoa học kĩ thuật vào sản xuất, hợp tác và phân công lao động… Như vậy có thể nói, sự liên hệ tác động qua lại biện chứng giữa LLSX và QHSX trong một phương thức sản xuất đã hình thành nên quy luật phổ biến của toàn bộ lịch sử xã hội loài người: quy luật QHSX phù hợp với tính chất và trình độ của LLSX. Quy luật này chi phối toàn bộ lịch sử nhân loại, nó làm cho lịch sử là một dòng chảy liên tục nhưng mang tính gián đoạn. III. Sự tồn tại và phát triển của quy luật QHSX phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của LLSX trong lịch sử. Trong xã hội bao giờ cũng tồn tại những qui luật chung, sự tồn tại và phát triển của những qui luật ấy gắn liền với sự phát triển của xã hội. Có thể nói qui luật QHSX phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của LLSX là một quy luật chung nhất của xã hội. Vào thời kì đầu lịch sử, thời kì công xã nguyên thuỷ thì LLSX thấp kém cả về lượng và chất. Trình độ hiểu biết của con người còn thấp, công cụ lao động thô sơ, trong quá trình sinh sống con người luôn tìm cách để tăng năng suất lao động. Họ đã không ngừng chế tạo ra công cụ lao động mới tiến bộ hơn trước, dần dần LLSX phát triển hơn dẫn đến QHSX cộng đồng trước kia bị phá vỡ và dần xuất hiện QHSX tư nhân. Khi đó chế độ công xã nguyên thuỷ đã chuyển sang một hình thái khác đó là chế độ chiếm hữu nô lệ, do xuất hiện công cụ lao động hiện đại hơn và quan hệ tư nhân dẫn đến chủ nô bóc lột người nô lệ lao động bằng cách đưa vào quá trình sản xuất hàng loạt công cụ tinh xảo hơn. Khi đó nô lệ lao động bị bóc lột hết sức dã man và họ lầm tưởng là do những công cụ lao động tinh xảo đó, nên họ đã tiến hành các cuộc khởi nghĩa phá huỷ các công cụ lao động. Khi chế độ chiếm hữu nô lệ tan rã thì chế độ phong kiến ra đời, vào cuối thời kì phong kiến xuất hiện các công trường thủ công dẫn đến LLSX mâu thuẫn với QHSX, chế độ tư bản chạy theo giá trị thặng dư, bóc lột người lao động quá sức, cho nên họ đã đấu tranh để chống lại chủ nghĩa tư bản, do đó QHSX tư bản chủ nghĩa tất yếu sẽ bị thay thế bằng QHSX mới tiến bộ hơn với xu thế phát triển của LLSX và đó là QHSX xã hội chủ nghĩa. QHSX xã hội chủ nghĩa hình thành 1mở ra kỉ nguyên mới định hướng cho sự vận động, phát triển của xã hội. vấN đề II : Vận dụng quy luật QHSX phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của LLSX vào công cuộc đổi mới kinh tế nước ta. I. Qúa trình vận dụng quy luật QHSX phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của LLSX trong công cuộc đổi mới nền kinh tế đất nước. Quy luật QHSX phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của LLSX là quy luật vận động, phát triển của xã hội qua sự thay thế kế tếp nhau của phương thức sản xuất. Nhưng không phải bất cứ nước nào cũng nhất thiết phải tuần tự trải qua tất cả các phương thức sản xuất mà loài người đã biết đến. Thực tế lịch sử của nhân loại cho thấy, tuỳ theo điều kiện lịch sử cụ thể, một số nước có thể bỏ qua một hoặc một số phương thức sản xuất để tiến lên phương thức sản xuất cao hơn. Đó chính là sự biểu hiện của quy luật chung trong điều kiện cụ thể của mỗi nước. Quy luật chung chi phối xu hướng vận động phát triển của tất cả các nước; còn hình thức bước đi cụ thể lại tuỳ thuộc vào điều kiện cụ thể của mỗi nước. Nước ta quá độ lên chủ nghĩa xã hội từ một xã hội vốn là thuộc địa nửa phong kiến, LLSX rất thấp. Bản thân đặc điểm quá độ lên chủ nghĩa xã hội của nước ta là bỏ qua chế độ tư bản đã nói lên rằng, đất nước ta chưa có tiền đề về cơ sở vật chất – kĩ thuật cho chủ nghĩa xã hội do chủ nghĩa tư bản tạo ra. Đối với các nước đã qua chế độ tư bản hoặc chủ nghĩa tư bản phát triển ở mức trung bình cũng không thể thiết lập ngay lập tức chế độ công hữu trong toàn bộ đời sống kinh tế. Nước ta, với nền kinh tế lạc hậu, điểm xuất phát lại thấp, lại càng không thể xây dựng nhanh chóng chế độ công hữu mà phải trải qua một thời kì lịch sử lâu dài, qua nhiều nấc trung gian, quá độ. Chính vì không nhận thức rõ mối quan hệ biện chứng giữa LLSXvà QHSX mà trước đây có lúc chúng ta đã chủ quan, duy ý chí trong việc thiết lập chế độ công hữu. Điều đó làm ảnh hưởng đến sự phát triển LLSX, phát tri
Tài liệu liên quan