Hải dương học Biển Đông

Hải Dương học Biển Đông có thể xem như kết quả nghiên cứu của một đề tài khoa học, vì cho đến hiện nay chưa có tác giả nào viết về vấn đề này một cách toàn diện, nhưng đề cập đến từng mặt của Biển Đông thì có nhiều. Với tư cách là một giáo trình giảng dạy ở bậc đại học, "Hải Dương học Biển Đông" phải được viết một cách thận trọng phản ánh đầy đủ đặc điểm điều kiện tự nhiên tài nguyên, môi trường của Biển Đông.

pdf218 trang | Chia sẻ: lylyngoc | Lượt xem: 1533 | Lượt tải: 2download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Hải dương học Biển Đông, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
§¹I HäC QUèC GIA Hµ NéI TR¦êNG §¹I HäC KHOA HäC Tù NHI£N L£ §øC Tè H¶I D¦¥NG HäC BIÓN §¤NG Hµ NéI - 1999 1 MôC LôC Lêi giíi thiÖu Ch­¬ng 1: Kh¸i qu¸t vÒ vÞ trÝ ®Þa lý vµ lÞch sö nghiªn cøu biÓn ®«ng ViÖt Nam 1.1 VÞ trÝ ®Þa lý BiÓn §«ng ViÖt Nam 7 1.2 LÞch sö ®iÒu tra nghiªn cøu BiÓn §«ng 21 Ch­¬ng 2: §Æc ®iÓm ®iÒu kiÖn tù nhiªn ViÖt Nam 2.1 §Æc ®iÓm ®Þa chÊt ®Þa m¹o 36 2.2 §Æc ®iÓm cÊu tróc h×nh th¸i BiÓn §«ng 63 2.3 §Æc ®iÓm khÝ hËu BiÓn §«ng 71 2.4 Thñy triÒu vµ dao ®éng mùc n­íc 86 2.5 Hoµn l­u líp n­íc mÆt BiÓn §«ng 97 2.6 Sãng biÓn trong hai mïa giã, sãng biÓn khi b·o 106 2.7 §Æc ®iÓm chÕ ®é nhiÖt muèi 109 Ch­¬ng 3: Sinh vËt biÓn vµ c¸c hÖ sinh th¸i biÓn ViÖt Nam 3.1 Sinh vËt biÓn ViÖt Nam 118 3.2 C¸c hÖ sinh th¸i ven biÓn 127 Ch­¬ng 4: tµi nguyªn thiªn nhiªn vµ m«i tr­êng biÓn viÖt nam 4.1 Tµi nguyªn kho¸ng s¶n 142 4.2 Tµi nguyªn sinh vËt 154 4.3 Tµi nguyªn muèi vµ c¸c ho¸ phÈm biÓn 169 4.4 §iÒu kiÖn ph¸t triÓn giao th«ng vËn t¶i. 170 4.5 HiÖn tr¹ng m«i tr­êng biÓn ViÖt Nam 175 4.6 Khai th¸c vµ b¶o vÖ tµi nguyªn m«i tr­êng biÓn 187 Tµi liÖu tham kh¶o 205 2 The textbook "Oceanography of South-China Sea" presents the basic problems on natural conditions, resources and environment of the South-China sea. Chapter 1 deals with the geographical situation, the important role of this sea to Vietnam state. Chapter 2 presents natural conditions of South-China sea such as geological formulations, geomorphology, thermal and dynamical processes. Chapter 3 is paid to the estimation of biodiversity and ecological systems. Chapter 4 focuses to the problems of optimal use of marine resources and environmental protection as a main task of the economics fields. 3 LêI GIíI THIÖU H¶i D­¬ng häc BiÓn §«ng cã thÓ xem nh­ kÕt qu¶ nghiªn cøu cña mét ®Ò tµi khoa häc, v× cho ®Õn hiÖn nay ch­a cã t¸c gi¶ nµo viÕt vÒ vÊn ®Ò nµy mét c¸ch toµn diÖn, nh­ng ®Ò cËp ®Õn tõng mÆt cña BiÓn §«ng th× cã nhiÒu. Víi t­ c¸ch lµ mét gi¸o tr×nh gi¶ng d¹y ë bËc ®¹i häc, "H¶i D­¬ng häc BiÓn §«ng" ph¶i ®­îc viÕt mét c¸ch thËn träng ph¶n ¸nh ®Çy ®ñ ®Æc ®iÓm ®iÒu kiÖn tù nhiªn tµi nguyªn, m«i tr­êng cña BiÓn §«ng. TËp thÓ t¸c gi¶ ph¶i ch¾t läc c¸c th«ng sè c¬ b¶n nhÊt, tin cËy nhÊt tõ nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu cña c¸c Ch­¬ng tr×nh BiÓn quèc gia (tõ 1980 ®Õn 1995), ®· ®­îc c¸c héi ®ång c¬ së vµ cÊp Nhµ n­íc c«ng nhËn, trong ®ã cã danh tõ BiÓn §«ng vµ BiÓn §«ng ViÖt Nam. Khi nãi ®Õn BiÓn §«ng ViÖt Nam lµ muèn giíi h¹n sù nghiªn cøu ë vïng n­íc thuéc ViÖt Nam. H¶i D­¬ng häc BiÓn §«ng ®· ®Ò cËp ®Õn 4 vÊn ®Ò lín mét c¸ch c¬ b¶n, kh«ng tham väng ®i s©u nh­ mét chuyªn ®Ò. VÊn ®Ò thø nhÊt vÒ vÞ trÝ ®Þa lý vµ tÇm quan träng cña BiÓn §«ng ®èi víi quèc gia ven biÓn, trong ®ã kh¼ng ®Þnh chñ quyÒn quèc gia cña Nhµ n­íc CHXHCN ViÖt Nam trªn BiÓn §«ng. VÊn ®Ò thø hai vµ thø ba lµ phÇn chÝnh cña cuèn s¸ch. Trong vÊn ®Ò thø hai ®· tr×nh bµy ®Çy ®ñ c¸c thµnh t¹o ®Þa chÊt, trÇm tÝch, ®Þa m¹o h×nh th¸i vµ nh÷ng ®Æc ®iÓm khÝ t­îng thñy v¨n lµ nh÷ng nh©n tè quan träng t¹o nªn diÖn m¹o vµ b¶n chÊt cña BiÓn §«ng. VÊn ®Ò thø ba giµnh riªng cho nh÷ng néi dung vÒ thÕ giíi sinh vËt, ph¶n ¸nh kh¸ ®Çy ®ñ vµ toµn diÖn tÝnh ®a d¹ng sinh häc cña mét biÓn nhiÖt ®íi lín nhÊt Th¸i B×nh D­¬ng. VÊn ®Ò thø t­ lµ tµi nguyªn vµ m«i tr­êng, ë ®©y ®Ò cËp ®Õn nhiÒu néi dung quan träng cña vÊn ®Ò, võa cã tÝnh lý luËn võa thùc tiÔn cña BiÓn §«ng ViÖt Nam. Trong ®ã tËp trung vµo néi dung chÝnh lµ ®¸nh gi¸ c¸c d¹ng tµi nguyªn vµ hiÖn tr¹ng m«i tr­êng BiÓn §«ng ®ang ®øng tr­íc nh÷ng th¸ch thøc cña sù nghiÖp ph¸t triÓn kinh tÕ, nh©n d©n ta, Nhµ n­íc ta ph¶i cã th¸i ®é ®èi xö ®óng ®¾n ®èi víi tµi nguyªn m«i tr­êng BiÓn §«ng. Chóng t«i cho r»ng vÒ cÊu tróc vµ néi dung cuèn "H¶i D­¬ng häc BiÓn §«ng" do GS. Lª §øc Tè - chñ biªn cã thÓ ®­îc chÊp nhËn nh­ mét gi¸o tr×nh cho sinh viªn khoa KTTV vµ HDH tr­êng §HKHTN vµ còng cã gi¸ trÞ tham kh¶o nhÊt ®Þnh cho c¸c nhµ khoa häc quan t©m ®Õn BiÓn §«ng. Chóng t«i ch©n thµnh c¶m ¬n GS. TS. §Æng Ngäc Thanh, GS. TS. NguyÔn Ngäc Thôy, TS. Lª Duy B¸ch, TS. Hoµng Träng LËp vµ TS. Tr­¬ng V¨n Tuyªn ®· cung cÊp nh÷ng bµi viÕt lµm t­ liÖu cho cuèn s¸ch nµy. Trong qu¸ tr×nh biªn so¹n ch¾c ch¾n cßn nhiÒu khiÕm khuyÕt, chóng t«i mong sù gãp ý cña b¹n ®äc. 4 Ch­¬ng 1 Kh¸i qu¸t vÒ vÞ trÝ ®Þa lý vµ lÞch sö nghiªn cøu BiÓn ®«ng viÖt nam 1.1. VÞ trÝ ®Þa lý BiÓn §«ng ViÖt Nam 1.1.1. VÞ trÝ vµ tÇm quan träng cña BiÓn §«ng BiÓn §«ng lµ biÓn r×a phÝa T©y cña Th¸i B×nh D­¬ng ®· tõng ®­îc gäi b»ng nhiÒu tªn : BiÓn §«ng, Giao chØ D­¬ng, BiÓn Nam H¶i, BiÓn Nam Trung Hoa... Tªn " BiÓn §«ng" ®· xuÊt hiÖn trong cuèn §Þa lý vµo lo¹i cæ nhÊt ë n­íc ta do NguyÔn Tr·i so¹n n¨m 1435 tr×nh lªn vua Lª Th¸i T«ng víi dßng ch÷ "H¶i §«ng H¶i d·" tøc lµ "BiÓn lµ BiÓn §«ng vËy". Tªn BiÓn §«ng ®­îc viÕt hoa trang träng c¶ hai ch÷ hiÖn ®ang ®­îc dïng trong c¸c v¨n kiÖn chÝnh thøc cña Nhµ n­íc ViÖt Nam. Trªn c¸c b¶n ®å thÕ giíi xuÊt b¶n, BiÓn §«ng cã tªn tiÕng Anh lµ South China Sea, tøc lµ BiÓn Nam Trung Hoa. Theo qui ­íc cña tæ chøc thuû v¨n quèc tÕ, tªn cña c¸c biÓn ®­îc ®Æt tªn theo vÞ trÝ t­¬ng ®èi cña lôc ®Þa lín nhÊt kÒ bªn. BiÓn §«ng cã diÖn tÝch kho¶ng 3.447.000 km2, gÊp h¬n 8 lÇn BiÓn §en vµ gÇn mét lÇn r­ìi §Þa Trung H¶i, BiÓn §«ng bao gåm c¶ vÞnh B¾c Bé vµ vÞnh Th¸i Lan, cã ®é s©u trung b×nh 1.140m, diÖn tÝch kho¶ng 3.928.000km2, chiÒu dµi 3.500km (h×nh 1). BiÓn §«ng t­¬ng ®èi kÝn xung quanh ®­îc bao bäc bëi c¸c ®¶o, quÇn ®¶o vµ ®Êt liÒn, tuy vËy BiÓn §«ng ®Òu th«ng víi c¸c biÓn l©n cËn vµ c¸c ®¹i d­¬ng qua c¸c eo biÓn. PhÝa t©y nam BiÓn §«ng th«ng ra Ên §é D­¬ng qua eo Malacca gi÷a b¸n ®¶o Malaysia vµ ®¶o Sumatra (Indonesia), phÝa nam qua eo Karimata vµ BiÓn Giava (Indonesia) ®i ra Ên §é D­¬ng b»ng hai cöa Sunda (gi÷a Giakacta vµ Lombok (gÇn Bali), mÆc dï tµu bÌ Ýt qua l¹i hai cöa nµy song chóng còng cã vÞ thÕ quan träng. PhÝa b¾c vµ phÝa ®«ng cña BiÓn §«ng th«ng víi Th¸i B×nh D­¬ng qua c¸c eo biÓn s©u vµ c¸c eo biÓn cña quÇn ®¶o Philippine. Ven BiÓn §«ng cã 9 quèc gia, lµ Trung Quèc, Philippin, Malaysia , Indonesia, Brun©y, Singapore, Th¸i Lan, Campuchia vµ ViÖt Nam. Ngoµi ra cßn ph¶i kÓ ®Õn c¸c vïng l·nh thæ phô thuéc cã nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn nh­ §µi Loan, Hång K«ng, Ma Cao n»m ven bê ®«ng b¾c BiÓn §«ng, Trung Quèc lµ quèc gia lín nhÊt ven BiÓn §«ng ¸n ng÷ phÝa b¾c. 5 H×nh 1a. §Þa h×nh ®¸y BiÓn §«ng 6 H×nh 1b. BiÓn §«ng trong khu vùc §«ng Nam ¸ C¸c quèc gia quÇn ®¶o lµ Indonesia vµ Philippin víi hµng ngh×n ®¶o lín nhá ¸n ng÷ phÇn phÝa nam vµ phÝa ®«ng cña BiÓn §«ng. ViÖt Nam lµ quèc gia ven bê phÝa t©y cña BiÓn §«ng cïng víi Campuchia vµ Th¸i Lan, ViÖt Nam cã 3.260km bê biÓn. TÝnh trung b×nh cø 100km2 ®Êt liÒn cã 1 km ®é dµi bê biÓn. Trong lóc ®ã trªn thÕ giíi, trung b×nh 600km2 diÖn tÝch lôc ®Þa míi cã 1km ®é dµi bê biÓn, v× vËy ViÖt Nam lµ quèc BiÓn §«ng 7 gia rÊt lîi thÕ vÒ biÓn. BiÓn §«ng quan träng vÒ chiÕn l­îc, giµu vÒ tµi nguyªn vµ ®a d¹ng vÒ sinh häc, gi÷ vÞ trÝ quan träng thø hai trªn thÕ giíi sau §Þa Trung H¶i. §©y lµ con ®­êng hµng h¶i quèc tÕ nèi Ên §é D­¬ng víi Th¸i B×nh D­¬ng, §«ng ¸ víi Nam ¸ vµ tõ ®ã víi c¸c con ®­êng ®i vÒ ch©u Phi, ch©u ¢u. Nh×n lªn b¶n ®å giao th«ng vËn t¶i cña thÕ giíi tÊt c¶ c¸c con ®­êng hµng kh«ng vµ hµng h¶i quèc tÕ chñ yÕu gi÷a Ên §é D­¬ng vµ Th¸i B×nh D­¬ng ®Òu qua BiÓn §«ng. BiÓn §«ng cã hai h¶i c¶ng lín cña thÕ giíi lµ Hång K«ng ë cöa phÝa b¾c cña BiÓn §«ng vµ Singapore n»m ë cöa phÝa nam cña BiÓn. Khèi l­îng vËn chuyÓn qua BiÓn §«ng kh¸ lín, chØ tÝnh riªng dÇu löa ®· cã h¬n 90% nhu cÇu dÇu löa cña n­íc NhËt vËn chuyÓn qua biÓn nµy. N¬i ®©y tr­íc kia ®· tõng cã c¨n cø h¶i qu©n lín cña siªu c­êng trªn biÓn ®ã lµ c¨n cø h¶i qu©n cña Mü ë Subich (Philippin). BiÓn §«ng cã hai vÞnh lín lµ vÞnh B¾c Bé vµ vÞnh Th¸i Lan VÞnh B¾c Bé n»m ë phÝa t©y cña BiÓn §«ng, réng tõ kinh tuyÕn 105o36'E ®Õn 109055E tr¶i dµi tõ vÜ tuyÕn 170 N xuèng vÜ tuyÕn 210N. DiÖn tÝch cña vÞnh vµo kho¶ng 140.000 km2 ®Õn 160.000 km2 tuú theo c¸ch quy ®Þnh ph¹m vi. Chu vi cña vÞnh kho¶ng 1.950km, chiÒu dµi vÞnh lµ 496km, vÞnh cã chiÒu réng lín nhÊt lµ 314km. Trªn b¶n ®å thÕ giíi vÞnh B¾c Bé cßn cã tªn Tonkin gulf. VÞnh B¾c Bé ®­îc bao bäc bëi bê biÓn miÒn B¾c ViÖt Nam ë phÝa t©y, bëi lôc ®Þa Trung Quèc ë phÝa b¾c vµ b¸n ®¶o L«i Ch©u cïng víi ®¶o H¶i Nam ë phÝa ®«ng. Bê vÞnh khóc khuûu vµ cã v« sè ®¶o ven bê, tËp trung chñ yÕu ë phÝa t©y b¾c vÞnh ven bê biÓnViÖt Nam, riªng phÇn vÞnh phÝa ViÖt Nam cã kho¶ng 1.300 ®¶o. §Æc biÖt cã ®¶o B¹ch Long VÜ cña ViÖt Nam n»m gÇn gi÷a vÞnh, cã diÖn tÝch kho¶ng 2,5 km2, c¸ch ®Êt liÒn ViÖt Nam kho¶ng 110km. ChiÒu dµi bê vÞnh phÝa ViÖt Nam tõ cöa s«ng B¾c Lu©n ®Õn mòi Lay kho¶ng 740km, bê vÞnh phÝa Trung Quèc tõ cöa s«ng B¾c Lu©n qua b¸n ®¶o L«i Ch©u tíi mòi Oanh Ca phÝa t©y ®¶o H¶i Nam kho¶ng 889km. Nguån n­íc chñ yÕu giao l­u víi vÞnh B¾c Bé qua cöa phÝa Nam víi BiÓn §«ng réng chõng 230 km ë n¬i hÑp nhÊt, mét phÇn nhá khèi n­íc trao ®æi qua eo biÓn Quúnh Ch©u, §«ng H¶i. Eo Quúnh Ch©u hoµn toµn thuéc vÒ Trung Quèc lµ mét eo biÓn hÑp, chç hÑp nhÊt kho¶ng 18 km vµ s©u kho¶ng 8 20m. VÞnh B¾c Bé lµ mét vÞnh n«ng ®é s©u trung b×nh vµo kho¶ng 40 - 50m, n¬i s©u nhÊt kho¶ng 100m. Khu vùc cã ®é s©u nhá h¬n 30m chiÕm diÖn tÝch kho¶ng 60% vÞnh. §Þa h×nh ®¸y biÓn t­¬ng ®èi b»ng ph¼ng víi ®é dèc nhá, d¹ng lßng ch¶o nghiªng vÒ phÝa ®«ng nam (phÝa ®¶o H¶i Nam). Tõ cöa vÞnh trë ra BiÓn §«ng ®¸y thôt s©u xuèng tíi 1.000m vµ h¬n n÷a. VÞnh Th¸i Lan n»m ë phÝa t©y nam cña BiÓn §«ng. VÞnh ®­îc bao bäc bëi bê biÓn, ViÖt Nam, Campuchia, Th¸i Lan vµ Malasia. DiÖn tÝch vÞnh kho¶ng 293.000 km2, gÇn gÊp ®«i diÖn tÝch vÞnh B¾c Bé, chu vi vÞnh kho¶ng 2.300km, chiÒu dµi vÞnh 628km. VÞnh Th¸i Lan lµ mét vÞnh n«ng, ®é s©u lín nhÊt ë trung t©m vµo kho¶ng 80m vµ ®é s©u lín nhÊt ë cöa vÞnh kho¶ng 60m. Gãc trong cïng cña vÞnh lµ eo Bangkok cã d¹ng lâm h×nh ch÷ nhËt. C¸c ®¶o chÝnh trong vÞnh Th¸i Lan lµ Phó Quèc, quÇn ®¶o Thæ Chu, ®¶o Poulowai, ®¶o Kokut ë phÝa ®«ng vÞnh c¸c ®¶o Kotao, ®¶o Kophangan, Kosamui ë phÝa t©y vÞnh. 1.1.2. C¸c vïng biÓn thuéc quyÒn tµi ph¸n quèc gia cña ViÖt Nam B¶n ®å kinh tÕ chÝnh trÞ biÓn cña thÕ giíi vµ cña BiÓn §éng ®· vµ ®ang thay ®æi theo qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña LuËt BiÓn. C¨n cø vµo sù ph¸t triÓn cña LuËt BiÓn quèc tÕ, ChÝnh phñ ViÖt Nam ®· ra "Tuyªn bè vÒ l·nh h¶i, vïng tiÕp gi¸p, vïng ®Æc quyÒn kinh tÕ vµ thÒm lôc ®Þa cña ViÖt Nam" ngµy 12/5/1977 vµ tiÕp sau ®ã ngµy 12/11/1982 ra "Tuyªn bè vÒ ®­êng c¬ b¶n ven bê lôc ®Þa ViÖt Nam". Hai b¶n tuyªn bè rÊt quan träng nµy ®· chÝnh thøc ph©n chia vïng biÓn thuéc quyÒn tµi ph¸n quèc gia cña n­íc ta thµnh vïng néi thuû, vïng l·nh h¶i, vïng tiÕp gi¸p, vïng ®Æc quyÒn vÒ kinh tÕ vµ Ên ®Þnh thÒm lôc ®Þa cña n­íc ta.. Ngµy 23/6/1994 Quèc héi n­íc Céng hoµ X· héi Chñ nghÜa ViÖt Nam kho¸ IX ®· phª chuÈn C«ng ­íc Liªn HiÖp Quèc vÒ LuËt BiÓn n¨m 1982, biÓu thÞ quyÕt t©m cña n­íc ta cïng víi céng ®ång quèc tÕ x©y dùng mét trËt tù ph¸p lý c«ng b»ng khuyÕn khÝch sù ph¸t triÓn vµ hîp t¸c trªn biÓn trong khu vùc. §­êng c¬ së dïng ®Ó tÝnh chiÒu réng l·nh h¶i n­íc ta thuéc lo¹i ®­êng c¬ së th¼ng. Trong ban Tuyªn bè quy ®Þnh ®­êng c¬ së dïng ®Ó tÝnh chiÒu 9 réng l·nh h¶i ViÖt Nam ngµy 12/11/1982 n­íc ta míi quy ®Þnh ®­êng c¬ së ven bê lôc ®Þa, cßn ®­êng c¬ së cña c¸c quÇn ®¶o Hoµng Sa, Tr­êng Sa ë ngoµi kh¬i sÏ ®­îc c«ng bè sau (h×nh 2). §iÓm xuÊt ph¸t cña ®­êng c¬ së ®Ó tÝnh chiÒu réng l·nh h¶i n­íc ViÖt Nam lµ ®iÓm 0 - mét ®iÓm n»m trªn ranh giíi phÝa t©y nam cña vïng n­íc lÞch sö chung cña hai n­íc ViÖt Nam - Campuchia kÐo ®Õn ®iÓm A1 trªn hßn Nh¹n trong quÇn ®¶o Thæ Chu, thuéc tØnh Kiªn Giang, qua ®iÓm A2 thuéc hßn §¸ LÎ n»m ë ®«ng nam hßn Khoai thuéc tØnh Minh H¶i, ®Õn ®iÓm A3 ë hßn Tµi Lín, ®iÓm A4 ë hßn B«ng Lang, ®iÓm A5 ë hßn B¶y C¹nh trong nhãm quÇn ®¶o C«n §¶o, kÐo lªn ®iÓm A6 ë hßn H¶i thuéc nhãm ®¶o Phó Quý tØnh B×nh ThuËn,®Õn ®iÓm A7 ë trªn hßn §«i, tØnh Kh¸nh Hoµ, vµ ®iÓm A8 ë mòi §¹i L·nh, tØnh Phó Yªn, ®Õn ®iÓm A9 ë hßn ¤ng Can thuéc tØnh B×nh §Þnh, qua ®iÓm A10 ë ®¶o Lý S¬n thuéc tØnh Qu¶ng Ng·i ®Õn ®iÓm A11 ë ®¶o Cån Cá thuéc Qu¶ng TrÞ, vµ kÐo ®Õn ®iÓm gi÷a cña vÞnh B¾c Bé sÏ ®­îc c«ng bè sau. Theo Tuyªn bè nµy, nh÷ng ®iÓm cña ®­êng c¬ së c¸ch bê xa nhÊt lµ hßn Nh¹n kho¶ng 80 h¶i lý, hßn H¶i trªn 70 h¶i lý, C«n §¶o trªn 50 h¶i lý. C¸c ®o¹n ®­êng c¬ së th¼ng gi÷a hai ®iÓm liªn tiÕp dµi nhÊt lµ tõ hßn H¶i ®Õn C«n §¶o trªn 170 h¶i lý, tõ hßn H¶i ®Õn hßn §«i 160 h¶i lý, tõ hßn Nh¹n ®Õn hßn §¸ LÎ kho¶ng 100 h¶i lý. Tuy ®­êng c¬ së ven bê lôc ®Þa ViÖt Nam ®i qua mét sè ®¶o c¸ch xa bê tõ 50 ®Õn 80 h¶i lý vµ c¸ch xa nhau trªn 100 h¶i lý, nh­ng ®­êng c¬ së nµy vÉn phï hîp víi c¸c tiªu chuÈn cña luËt ph¸p vµ thùc tiÔn quèc tÕ v× c¸c ®¶o cã nh÷ng lîi Ých kinh tÕ riªng biÖt mµ thùc tÕ vµ tÇm quan träng cña nh÷ng lîi Ých Êy ®· ®­îc qu¸ tr×nh sö dông l©u dµi chøng minh râ rµng vµ ®­êng c¬ së cña n­íc ta vÉn ch¹y theo xu thÕ chung cña bê biÓn. Däc theo d¶i ven biÓn n­íc ta cã nhiÒu mòi ®Êt nh« ra ngoµi biÓn, cã trªn 110 cöa s«ng, l¹ch lín nhá, cã nhiÒu vòng, vÞnh, cã c¸c ®¶o nhá vµ quÇn ®¶o n»m t­¬ng ®èi xa bê, nh­ng vÒ mÆt kinh tÕ, quèc phßng, lÞch sö, ®Þa lý hµnh chÝnh lu«n g¾n bã víi d¶i ven bê vµ ®Êt liÒn, lµ mét bé phËn l·nh thæ n­íc ViÖt Nam kh«ng thÓ t¸ch rêi. VÝ dô nh­ ®iÓm A1 trªn hßn Nh¹n lµ mét ®¶o nhá xa nhÊt cña quÇn ®¶o Thæ Chu n»m ngoµi kh¬i vïng biÒn t©y nam cña Tæ Quèc. Hßn Nh¹n cïng víi 8 hßn ®¶o lín nhá kh¸c häp thµnh quÇn ®¶o Thæ Chu g¾n bã chÆt chÏ víi ®Êt liÒn tõ bao ®êi nay vÒ kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi, quèc phßng. Trong s¸ch "§¹i Nam nhÊt thèng chÝ" do Quèc sö qu¸n nhµ NguyÔn so¹n xong n¨m 1882 ®· 10 viÕt: "§¶o Thæ Chu ë ngoµi biÓn kh¬i huyÖn Hµ Ch©u, c¸ch bê hai ngµy r­ìi ®­êng, l¹i cã tªn lµ hßn Ch©u DÇu, chu vi chõng vµi tr¨m dÆm, c©y cèi xanh um, hang ®éng ©m u, s¶n xuÊt yÕn sµo, ®åi måi, vÝch, h¶i s©m, trªn cï lao cã d©n c­ ë". H×nh 2. §­êng c¬ së n­íc Céng hßa x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam ®¶o B×nh Nguyªn MALAIXIA ®¶o Cakman Ion Côc §o ®¹c vµ b¶n ®å Nhµ n­íc vÏ th¸ng 7-1987 Trung quèc CAMPUCHIA hµ néi H¶i phßng Nam §Þnh §. B¹ch Long VÜ ®¶o Phï LiÔn Vinh A10 ®¶o Lý S¬n A11.®¶o Cån Cá TH¸i lan ®¶o H¶i Nam ®¶o Hoµng Sa ®¶o Linh C«n ®¶o Tri T«n HuÕ §µ N½ng Quy Nh¬n A9.hßn «ng Cån A8.mòi §¹i L·nh Nha Trang QuÇn ®¶o Hoµng Sa Phan ThiÕt Tp Hå ChÝ Minh ®¶o Phó Quèc Vòng Tµu A6.hßn H¶i Minh H¶i Vïng n­íc lÞch sö C«n §¶o A5.hßn B¶y Canh A4.hßn §ång Lang A2.hßn §¸ LÎ A1.®¶o Thæ Chu ®¶o ®¶o Song Tö §«ng ®¶o Song Tö T©y ®¶o BÕn L¹c ®¶o S¬n Ca ®¶o Tr­êng Sa MALAIXIA b¸n ®¶o Malacca INDONEXIA Q.® Natuna B¾c ®. Palapan ®¸ Hoa Lau ®¶o Ba §×nh ®¶o Nam YÕt ®¶o An Bang §¸ §«ng hßn Nh¹n 11 Ba ®iÓm A2, A3, A4 n»m trªn ba hßn ®¶o B«ng Lang, B¶y C¹nh, Tµi Lín lµ nh÷ng ®iÓm nh« ra nhÊt cña quÇn ®µo C«n §¶o - mét quÇn ®¶o gåm 13 ®¶o lín nhá kh¸ trï phó, ®Êt ®ai mµu mì ..., d©n ViÖt hµng bao ®êi sinh sèng trªn ®¶o b»ng nghÒ ®¸nh b¾t h¶i s¶n vµ trång trät. Thêi Ph¸p thuéc, C«n §¶o lµ mét ®¬n vÞ hµnh chÝnh cÊp huyÖn trùc thuéc mét tØnh trong ®Êt liÒn. N¨m 1979 do vai trß quan träng, gi÷a C«n §¶o vµ ®Êt liÒn Vòng Tµu, §Æc khu Vòng Tµu - C«n §¶o ®· ®­îc Nhµ n­íc thµnh lËp vµ hiÖn nay C«n §¶o lµ mét huyÖn thuéc tØnh Bµ RÞa - Vòng Tµu ®ang trë thµnh mét vïng kinh tÕ quan träng cña c¶ n­íc. Hßn H¶i n¬i cã ®iÓm A6 cña ®­êng c¬ së lµ hßn ®¶o ngoµi cïng cña nhãm ®¶o Phó Quý, gåm trªn 8 ®¶o vµ b·i c¹n lµ mét quÇn ®¶o giµu, vÒ tæ chøc lµ mét huyÖn thuéc tØnh B×nh ThuËn. QuÇn ®¶o n»m ë vÞ trÝ ¸n ng÷ con ®­êng biÓn vµo c¶ng Vòng Tµu vµ thµnh phè Hå ChÝ Minh. QuÇn ®¶o cã diÖn tÝch 32 km2, d©n sè ®«ng ®óc h¬n 15.000 ng­êi sinh sèng trong c¸c lµng xãm sÇm uÊt. D©n ë ®©y theo nghÒ ®i biÓn xa vµ næi tiÕng vÒ giái nghÒ c¸ mËp. Vïng biÓn néi thuû cña n­íc ViÖt Nam bao gåm a) Vïng biÓn n»m phÝa trong ®­êng c¬ së ven bê lôc ®Þa ViÖt Nam kÓ c¶ vïng vÞnh, cöa s«ng, vïng n­íc c¶ng biÓn. b) Vïng biÓn n»m phÝa trong ®­êng c¬ së dïng ®Ó tÝnh chiÒu réng l·nh h¶i cña c¸c ®¶o vµ quÇn ®¶o cña hai quÇn ®¶o Tr­êng Sa vµ Hoµng Sa cña ViÖt Nam. c) C¸c vïng n­íc lÞch sö cña ViÖt Nam bao gåm phÇn vÞnh thuéc phÝa ViÖt Nam trong vÞnh B¾c Bé vµ vïng n­íc thuéc ViÖt Nam trong vïng n­íc lÞch sö cña hai n­íc ViÖt Nam vµ C¨mpuchia. Vïng n­íc lÞch sö cña ViÖt Nam tån t¹i ë hai vÞnh B¾c Bé vµ vÞnh Th¸i Lan: VÞnh B¾c Bé lµ mét vÞnh n»m s©u trong l·nh thæ cña n­íc Céng Hßa X· héi Chñ nghÜa ViÖt Nam vµ n­íc CHND Trung Hoa. VÒ mÆt ®Þa lý - ®Þa chÊt, vÞnh B¾c Bé g¾n bã h÷u c¬ víi l·nh thæ ®Êt liÒn phÝa b¾c cña n­íc ta vµ ¸n ng÷ hÇu nh­ toµn bé vïng l·nh thæ quan träng nµy. Vïng biÓn vÞnh B¾c Bé cã mét tÇm quan träng ®Æc biÖt ®èi víi nÒn an ninh vµ quèc phßng cña n­íc ta. N¨m 1887 gi÷a toµn quyÒn Ph¸p vµ nhµ Thanh ®· ký c«ng ­íc vÒ biªn giíi, trong ®ã cã quy ®Þnh "kinh tuyÕn 105043' Paris (tøc lµ 108003'13" kinh ®«ng Greenwich) ®i qua mòi phÝa ®«ng ®¶o Trµ Cæ t¹o thµnh biªn giíi kÓ tõ ®iÓm ph©n v¹ch cuèi cïng mµ hai uû ban c¾m 12 mèc ®· v¹ch ra". ChÝnh quyÒn Ph¸p ë §«ng D­¬ng còng ®· cã c¸c quy ®Þnh vµ hµnh ®éng cô thÓ buéc c¸c tµu thuyÒn n­íc ngoµi ho¹t ®éng ë phÝa t©y ®­êng kinh tuyÕn trªn ph¶i ®¨ng ký vµ ®ãng thuÕ ... Sau n¨m 1954, c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ hay nghiªn cøu khoa häc ë trong vÞnh gi÷a n­íc ta víi Trung Quèc còng ®· sö dông ®­êng kinh tuyÕn trªn lµm ®­êng ph©n chia ranh giíi trªn biÓn gi÷a c¸c quèc gia (h×nh 2a). Trªn c¬ së ®ã, Nhµ n­íc ta ®· quy ®Þnh r»ng phÇn vÞnh thuéc phÝa ViÖt Nam trong vÞnh B¾c Bé n»m ë phÝa t©y kinh tuyÕn 108003'13" lµ vïng n­íc lÞch sö theo chÕ ®é néi thuû cña n­íc Céng Hoµ XHCN ViÖt Nam. Sau nµy khi hai n­íc ®µm ph¸n x¸c ®Þnh chÝnh thøc ®­êng biªn giíi trong vÞnh, quy chÕ vïng n­íc trong vÞnh B¾c Bé sÏ ®­îc x¸c ®Þnh cô thÓ. Vïng n­íc lÞch sö ViÖt Nam - Campuchia ë vÞnh Th¸i Lan n»m gi÷a bê biÓn cña tØnh Kampot vµ ®¶o Wai cña Campuchia víi bê biÓn ®¶o Phó Quèc vµ nhãm ®¶o Thæ Chu cña ViÖt Nam ®· ®­îc x¸c ®Þnh lµ vïng n­íc lÞch sö trong hiÖp ®Þnh vÒ vïng n­íc lÞch sö cña hai n­íc ký ngµy 7/7/1982 (h×nh 2b). H×nh 2b B¶n ®å hiÖp ®Þnh vÒ vïng n­íc lÞch sö ViÖt Nam Campuchia 13 VÒ mÆt ®Þa lý vµ ®iÒu kiÖn tù nhiªn vïng biÓn nµy g¾n liÒn víi phÇn ®Êt liÒn cña hai n­íc ViÖt Nam vµ Campuchia, tõ l©u ®êi ®· thuéc vÒ hai n­íc. Nã cã mét vÞ trÝ quan träng, ¶nh h­ëng trùc tiÕp ®Õn nÒn an ninh quèc phßng cña c¸c tØnh miÒn T©y Nam Bé vµ c¸c tØnh ven biÓn miÒn Nam Campuchia. Trong khi ch­a x¸c ®Þnh ®­îc ®­êng biªn giíi quèc gia trªn biÓn trong vïng n­íc lÞch sö chung ViÖt Nam - Campuchia, hai n­íc cïng thùc hiÖn qu¶n lý vµ kiÓm so¸t trªn biÓn, viÖc ®¸nh b¾t vµ khai th¸c h¶i s¶n cña nh©n d©n ®Þa ph­¬ng vÉn ®­îc tiÕp tôc nh­ tËp qu¸n. Riªng viÖc khai th¸c c¸c lo¹i tµi nguyªn thiªn nhiªn kh¸c th× cÇn ph¶i cã sù bµn b¹c tho¶ thuËn gi÷a hai n­íc. L·nh h¶i lµ vïng biÓn n»m ngoµi l·nh thæ ®Êt liÒn vµ tiÕp liÒn víi néi thuû cña n­íc ven biÓn lµ n¬i chñ quyÒn n­íc ven biÓn ®ã ®­îc më réng ra ngoµi l·nh thæ néi thuû. Chñ quyÒn nµy më réng ra c¶ vïng trêi trªn l·nh h¶i còng nh­ ®èi víi ®¸y biÓn vµ lßng ®Êt d­íi ®¸y l·nh h¶i. ChiÒu réng l·nh h¶i theo C«ng ­íc LuËt BiÓn 1982 quy ®Þnh kh«ng v­ît qu¸ 12 h¶i lý kÓ tõ ®­êng c¬ së. V× vËy ®­êng ranh giíi phÝa ngoµi cña l·nh h¶i lµ ®­êng biªn giíi quèc gia trªn biÓn. L·nh h¶i ®­îc coi lµ mét bé phËn l·nh thæ cña n­íc ven biÓn. Theo qui ®Þnh cña Nhµ n­íc ta, l·nh h¶i cña ViÖt Nam lµ mét d¶i biÓn réng 12 h¶i lý tÝnh tõ ®­êng c¬ së nèi liÒn c¸c ®iÓm nh« ra nhÊt cña bê biÓn vµ c¸c ®iÓm ngoµi cïng cña c¸c ®¶o ven biÓn cña ViÖt Nam tÝnh tõ ngÊn n­íc thuû triÒu thÊp nhÊt trë ra. Trong vïng biÓn nµy nh÷ng ng­êi thùc hiÖn chñ quyÒn ®Çy ®ñ vµ toµn vÑn ®èi víi l·nh h¶
Tài liệu liên quan