Phong trào đấu tranh của nông dân đồng bằng Bắc Kì những năm 1930 - 1931

Tóm tắt. Hai năm 1930-1931, cùng phong trào cách mạng chung của cả nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, nông dân các tỉnh đồng bằng Bắc Kì (ĐBBK) đã vùng dậy đấu tranh chống ách thống trị hà khắc của thực dân, phong kiến. Phong trào nông dân ĐBBK lúc này mang tính chất mới, nằm trong phạm trù cách mạng vô sản, có tổ chức, lãnh đạo chặt chẽ, diễn ra quyết liệt, lan rộng khắp các tỉnh. Măc dù bị đế quốc, tay sai đàn áp khốc liệt, nhưng phong trào đã làm rung chuyền nền thống trị của chúng và để lại những bài học kinh nghiệm quý cho giai đoạn đấu tranh cách mạng tiếp theo.

pdf7 trang | Chia sẻ: thanhle95 | Lượt xem: 125 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Phong trào đấu tranh của nông dân đồng bằng Bắc Kì những năm 1930 - 1931, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
JOURNAL OF SCIENCE OF HNUE DOI: 10.18173/2354-1067.2015-00016 Social Sci., 2015, Vol. 60, No. 3, pp. 96-102 This paper is available online at PHONG TRÀO ĐẤU TRANH CỦA NÔNG DÂN ĐỒNG BẰNG BẮC KÌ NHỮNG NĂM 1930 - 1931 Trần Văn Hùng Khoa Khoa học Xã hội & Nhân văn, Trường Đại học Hùng Vương Tóm tắt.Hai năm 1930-1931, cùng phong trào cách mạng chung của cả nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, nông dân các tỉnh đồng bằng Bắc Kì (ĐBBK) đã vùng dậy đấu tranh chống ách thống trị hà khắc của thực dân, phong kiến. Phong trào nông dân ĐBBK lúc này mang tính chất mới, nằm trong phạm trù cách mạng vô sản, có tổ chức, lãnh đạo chặt chẽ, diễn ra quyết liệt, lan rộng khắp các tỉnh. Măc dù bị đế quốc, tay sai đàn áp khốc liệt, nhưng phong trào đã làm rung chuyền nền thống trị của chúng và để lại những bài học kinh nghiệm quý cho giai đoạn đấu tranh cách mạng tiếp theo. Từ khóa: Thực dân Pháp, nông dân, đấu tranh, đồng bằng Bắc Kì. 1. Mở đầu Giai đoạn 1930-1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN), cách mạng Việt Nam chuyển sang giai đoạn mới. Phong trào đấu tranh cách mạng của các giai cấp, tầng lớp xã hội, trong đó có phong trào đấu tranh của nông dân, chuyển biến mạnh mẽ, tạo thành sức mạnh toàn dân đưa đến thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm1945 [7, 8]. Mở đầu giai đoạn này là phong trào đấu tranh mạnh mẽ của nông dân ĐBBK diễn ra trong 2 năm 1930-1931 [10]. Thông qua nghiên cứu phong trào đấu tranh của nông dân ĐBBK (1930-1931 - Bắc Kì (Tonkin) là tên gọi được thực dân Pháp đặt chỉ vùng đất thuộc phía Bắc Việt Nam từ Ninh Bình trở ra, là khu vực Bắc Bộ Việt Nam ngày nay [1-5]), chúng tôi rút ra những đặc điểm, ý nghĩa và bài học kinh nghiệm của phong trào; đồng thời giúp hiểu biết sâu sắc thêm về vai trò, sức mạnh của giai cấp nông dân trong cách mạng. 2. Nội dung nghiên cứu 2.1. Cơ sở, tiền đề của phong trào đấu tranh cách mạng của nông dân đồng bằng Bắc Kì Khủng hoảng kinh tế 1929-1933, làm rung chuyển hệ thống tư bản chủ nghĩa. Tại Pháp cuộc khủng hoảng bắt đầu diễn ra đầu năm1930, đã phá hủy nghiêm trọng tất cả các ngành kinh tế, thu nhập quốc dân nước Pháp giảm 1/3. Do bị phụ thuộc chặt chẽ vào kinh tế Pháp, nên kinh tế Việt Nam rơi và khủng hoảng nhanh chóng. Ngày nhận bài: 15/9/2014 Ngày nhận đăng: 01/2/2015 Liên hệ: Trần Văn Hùng, e-mail: hungpthv@gmail.com 96 Phong trào đấu tranh của nông dân đồng bằng Bắc Kì những năm 1930 - 1931 Ở Việt Nam kinh tế nông nghiệp giữ vai trò chủ đạo, vì thế nền nông nghiệp và người nông dân phải gánh chịu tác động nặng nề của cuộc khủng hoảng. Lúa gạo là sản phẩm cho thu nhập chính đối với nông dân nhưng lại bị sụt giá nghiêm trọng: năm 1929, giá một tạ gạo hơn 11 đồng, năm 1933 còn hơn 3 đồng. Trong khi đó thực dân Pháp thi hành nhiều chính sách nhằm bắt người nông dân phải gánh chịu những khó khăn, thiệt hại của khủng hoảng kinh tế. Mặt khác thực dân Pháp còn ra rức bòn rút sức lực, tiền của của người nông dân Bắc Kì. Giá cả các mặt hàng thiết yếu đều liên tục tăng giá, tô thuế nặng nề hơn. “Một xuất sưu năm 1929 bằng giá 50kg gạo, thì năm 1932 là 100kg gạo, năm 1933 là 300kg” [10;299]. Trong hoàn cảnh tô thuế nặng nề, các mặt hàng tăng giá nhưng ruộng đất của nông dân Bắc Kì đã bị chiếm đoạt gần hết. Theo số liệu thống kê đến tháng 1-1931, thực dân Pháp đã chiếm đoạt ở Bắc Kì 134.000 ha [9;228], nhưng chỉ có 34.350 ha được sản xuất [7;78]. Như vậy một tình cảnh trái ngược trong nông thôn Bắc Kì đã diễn ra, trong khi nông dân không có ruộng để cày cấy thì lại có một diện tích lớn đất đai bị bỏ hoang. Mặt khác, cuối năm 1929, nhiều tỉnh khu vực ĐBBK bị thiệt hại nặng nề bởi trận bão gây ra lũ lụt nghiêm trọng. Tại Thái Bình, “trận lụt năm 1929, làm nhiều nhà cửa đổ nát, nhiều người chết và bị thương, lúa mùa thiệt hại nghiêm trọng, hàng đoàn người phải bỏ làng đi tha hương cầu thực, những người ở lại thì sống lay lắt, chết đói, chết rét” [2;129]. Tại Nam Định, “trận bão làm đổ gần 8 vạn ngôi nhà và mất khoảng 10 vạn mẫu lúa” [4;18]. . . Chính điều này làm gia tăng mạnh mẽ, sâu sắc hơn mâu thuẫn dân tộc và mâu thuẫn giai cấp trong xã hội Việt Nam, là nguyên nhân trực tiếp làm bùng nổ phong trào đấu tranh của nông dân ĐBBK. Trong bối cảnh đó, Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập. Nguyễn Ái Quốc và Đảng đã vận dụng sang tạo lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin vào thực tiễn cách mạng Việt Nam đề ra đường lối cách mạng khoa học, giải quyết đúng đắn những vấn đề cách mạng Việt Nam đặt ra, trong đó có vấn đề giai cấp nông dân. Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng tháng 2/1930, đã xác định rõ mục tiêu cách mạng gắn với quyền lợi của nông dân: “(1) Đánh đổ đế quốc Pháp, phong kiến An Nam và giai cấp tư sản phản cách mạng. (2) Làm cho nước An Nam được độc lập....(5) Quốc hữu hóa toàn bộ đồn điền và đất đai của bọn đế quốc và địa chủ phản cách mạng An Nam chia cho nông dân nghèo...(7) Hủy bỏ mọi thứ quốc trái và thuế thân, miễn các thứ thuế cho nông dân nghèo” [6;16]. Để thực hiện được mục tiêu đó, Đảng xác định, “phải thu phục cho được đại bộ phận dân cày và phải dựa vào hạng dân cày nghèo làm thổ địa cách mạng đánh trúc bọn đại địa chủ và phong kiến” [6;4]. Luận cương Chính trị của Đảng tháng 10/1930, khẳng định: “Vấn đề thổ địa là cái cốt của cách mạng tư sản dân quyền”. “ Sự cốt yếu của tư sản dân quyền cách mạng thì một mạt là phải tranh đấu để đánh đổ các di tích phong kiến,đánh đổ các cách bóc lột theo lối tiền tư bổn và để thực hành thổ địa cách mạng cho triệt để, một mặt nữa là tranh đấu để đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp, làm cho Đông Dương hoàn toàn độc lập” [6;97-94]. “Tổ chức biểu tình thị oai tranh đấu thì cần phải hết sức cổ động tuyên truyền cho mạnh, làm cho ngày càng đông quần chúng tham gia” [6;156]. Về mục tiêu đấu tranh, Đảng xác định: “a) Về chính trị: tự do tổ chức, hội hiệp, ngôn luận, bỏ canh tuần; phản đối: khủng bố trắng, hội đồng cải cách,...b) Về kinh tế: Giảm thuế, bỏ thuế thân, bớt địa tô, chống địa tô, bỏ sưu dịch công ích...” Để giác ngộ nông dân tham gia cách mạng, Đảng chủ trương: “Đem những sự bóc lột hàng ngày (thuế, sưu, đói kém, địa tô, cướp đất, nhũng nhiễu của bọn làng, bọn quan,...), làm cho dân cày mau giác ngộ quyền lợi và biết phải tranh đấu” [6;154-157]. . . Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời có đường lối cách mạng đúng đắn, đáp ứng được yêu cầu 97 Trần Văn Hùng bức thiết của cách mạng và quyền lợi thiết thân của nông dân và trực tiếp lãnh đạo cách mạng.Tổ chức Nông hội đỏ được thành lập ở các địa phương để tổ chức chỉ đạo nông dân đấu tranh. Vì thế phong trào đấu tranh của nông dân đã bùng nổ và nhanh chóng phát triển thành cao trào trên địa bàn cả nước nói chung và ĐBBK nói riêng . 2.2. Phong trào đấu tranh của nông dân đồng bằng Bắc Kì những năm 1930-1931 2.2.1. Các cuộc đấu tranh trong năm 1930 Những cuộc đấu tranh của nông dân ĐBBK bắt đầu bùng nổ ở Thái Bình. Đây là một tỉnh thuần nông, tình trạng thực dân, phong kiến chiếm đoạt ruộng đất của nông dân ngày càng trầm trọng. Thêm vào đó, nhân dân Thái Bình thường xuyên phải chịu tác động của thiên tai bão lụt, hạn hán nghiêm trọng. Cuối năm 1929, nạn đói diễn ra nghiêm trọng, đời sống nhân dân, nhất là nông dân trong tỉnh rất cực khổ. Chính vì vậy ngay từ đầu năm 1930, các cuộc đấu tranh của nông dân diễn ra với mục tiêu đòi đế quốc, địa chủ phải cho nông dân vay thóc cứu đói và hoãn nợ, tô thuế. Từ tháng 2 -1930 đến tháng 4 - 1930, nhiều cuộc đấu tranh của nông dân ở huyện Thư Trì diễn ra. Ngày 21-4-1930, hơn 300 nông dân làng Đại Đồng (Thư Trì) đấu tranh đòi Chánh Khanh cho vay thóc. Chánh Khanh không chấp thuận, nên nông dân đã phá kho thóc lấy 400 thùng thóc chia cho dân. Tại huyện Kiến Xương ông Phạm Quang Lịch, một đảng viên đã vận động mẹ của mình cho hơn 500 nông dân trong làng được vay 1000 thùng thóc và 600 đồng Đông Dương cứu đói. Hơn700 nông dân hai làng Nam Huân, Cao Bạt Nang đấu tranh, thuyết phục địa chủ Hai Lộc cho nông dân vay 600 thùng thóc và 300 đồng Đông Dương. Ngày 12-4-1930, 1500 nông dân làng Nam Huân (Kiến Xương) đấu tranh đòi đại địa chủ Bát Song cho vay thóc , hoãn nợ, nhưng không đạt được kết quả. Tổng đốc Thái Bình đưa quân lính về đàn áp. Cuộc đấu tranh của 500 nông dân ba làng: Trình Nhất, Trình Nhì, Trình Trung đòi Chánh Bân cho nông dân vay thóc. Ở phủ Thái Ninh, hơn 1000 nông dân ba làng Phúc Khê tiền, Phúc Khê trung, Phúc Khê quài tập trung dự mít tinh, sau đó tập hợp hàng ngũ kéo đến nhà đại địa chủ cường hào Bá Chất đòi vay thóc. Xung đột diễn ra giữa lực lượng tự vệ của nông dân và bọn lính tay sai của đế quốc. Cuộc đấu tranh không đạt được mục tiêu. Ngày 1-5-1930, đoàn biểu tình thị uy của gần 1000 người nông dân của hai huyện Duyên Hà, Tiên Hưng đeo băng giấy với khẩu hiệu “Ngày 1-5 vạn tuế!”, dương cao cờ đỏ búa liềm và băng “Đảng Cộng sản Việt Nam!” tiến về thị xã Thái Bình, đòi thực dân Pháp phải giảm thuế miễn sưu, cấp thóc gạo cho dân, đòi thả những người bị bắt, rút quân tuần tiễu về, đền tiền cho các làng bị tàn phá và đòi được tự do đi lạị, hội họp. Lực lượng biểu tình tiến về thị xã với khí thế rất mạnh, luôn hô vang các khẩu hiệu, làm cho bọn thống trị rất lo sợ. Thực dân Pháp ra lệnh bắn vào đoàn biểu tình, làm một người bị thương nặng. Bọn lính xông vào đánh những nười biểu tình. Bắt giam 30 người lãnh đạo cuộc biểu tình, cuộc biểu tình phải giải tán. Sau đó ít ngày địch đã bắt giữ hơn 200 người khác và đốt nhà của 9 người lãnh đạo cuộc biểu tình . Trong hoàn cảnh đó, chi bộ Đảng đã chỉ đạo nông dân các làng Duyên Hà, Tiên Hưng chuyển từ đấu tranh đòi quyền lợi sang đấu tranh chống địch khủng bố, đàn áp để bảo vệ cán bộ và nhân dân [2;157]. Cuộc đấu tranh của nông dân Duyên Hà-Tiên Hưng (Thái Bình) đầu tháng 5 năm 1930, khích lệ mạnh mẽ tinh thần yêu nước, cách mạng đấu tranh chống đế quốc, tay sai của nông dân ĐBBK và cả nước. Ở huyện Nho Quan (Ninh Bình), được chi bộ Đảng lãnh đạo, nông dân đã đoàn kết đấu 98 Phong trào đấu tranh của nông dân đồng bằng Bắc Kì những năm 1930 - 1931 tranh chống tuần phủ hưu trí Nghiêm Xuân Quảng cướp đất của dân làng Văn Bảng, Yên Lạc, Quỳnh Lưu, Lạc Thành, Quảng Cư để mở rộng đồn điền. Cuộc đấu tranh giành thắng lợi, buộc Nghiêm Xuân Quảng phải trả lại đất cho nông dân . Tháng 9 và tháng 10-1930, phong trào cách mạng ở Hải Phòng ở vào thời Kì cao điểm. Ngọn lửa cách mạng từ phong trào công nhân bùng cháy, đã khích lệ, tập hợp được đông đảo lực lượng nông dân, dân nghèo thành thị, tiểu thương, học sinh. . . tham gia đấu tranh cách mạng. Ngày 7-9-1930, nông dân, diêm dân đảo Đình Vũ được Đảng vận động đấu tranh hưởng ứng với cuộc bãi khóa của học sinh trường Trung Hành. Hơn 300 nông dân biểu tình, tuần hành biểu dương lực lượng xung quanh đảo. Sau đó họ kéo đến Sở thuế, lấy muối chia cho dân nghèo. Khẩu hiệu cuộc đấu tranh là “chống thu thuế muối và độc quyền muối, ủng hộ công nông Nghệ -Tĩnh. Quần chúng đã làm chủ đảo trong một ngày” [3;35]. Cuộc đấu tranh của nông dân, diêm dân Đình Vũ đã đánh dấu sự phát triển đỉnh cao của phong trào cách mạng của nhân dân Hải Phòng . Đấu tranh của nông dân và nhân dân Hà Nam bắt đầu phát triển mạnh từ tháng 9-1930, khi Đảng bộ Hà Nam được thành lập. Ngay trong tháng 9-1930, ba cuộc mít tinh liên tục được tổ chức ở Duy Tiên để chào mừng sự ra đời của Đảng bộ Hà Nam. Cuộc mít tinh sau đó biến thành cuộc biểu tình của hơn 150 nông dân, hô vang các khẩu hiệu: đả đảo đế quốc, phong kiến, chống sưu cao, thuế nặng, đoàn kết toàn dân đòi ruộng đất, cơm áo. Các cuộc diễn thuyết ở những khu vực đông người như bến đò, chợ đã được tổ chức trong thời gian này. Cũng trong thời gian này, ở Hưng Công (Bình Lục) nổ ra cuộc đấu tranh của nông dân đòi bãi bỏ Hội đồng cải lương hương chính, đòi bỏ sổ thu chi, giảm sưu thuế. Hơn 300 quần chúng nông dân đòi phế bỏ hội đồng và các sổ sách ghi số tiền mà nhân dân phải đóng. Trước sức mạnh đoàn kết đấu tranh buộc tri huyện phải chấp thuận giải quyết. Liên tiếp sau đó ở Kim Bảng, Lý Nhân, Thanh Liêm cũng nổ ra các cuộc đấu tranh chống phụ thu lạm bổ, chống cường hào tham nhũng, cướp đoạt ruộng công,... Ngày 14-10-1930, diễn ra cuộc biểu tình quy mô lớn ở Tiền Hải (Thái Bình), có hơn 700 nông dân tham gia kéo về huyện đường Tiền Hải với khẩu hiệu: “Không được đụng đến công nông Nghệ Tĩnh; Trả lại tiền đào sông Cốc Giang; phá tư điền gián thành công điền quân cấp; Yêu cầu giảm sưu thuế, xóa bỏ việc bắt muối, bắt rượu; Ủng hộ Liên bang Xô Viết” [2;170]. Đoàn biểu tình tổ chức lực lượng tự vệ chốt chặn các ngả đường, bắt một số tên tay sai của Pháp. Chính quyền thực dân, tay sai ở Tiền Hải phải huy động cả lực lượng binh lính ở thị xã về đàn áp cuộc biểu tình, ra lệnh cho bọn lính xả súng vào đoàn biểu tình, làm 8 người hy sinh, 12 người bị thương và bắt đi hơn 10 người lãnh đạo cuộc đấu tranh. Cuộc biểu tình phải tự giải tán. Mấy ngày sau đó chính quyền thực dân tiếp tục bắt bớ, khủng bố nhân dân các làng tham gia biểu tình. Noi theo tinh thần đấu tranh oanh liệt của nông dân Tiền Hải ( Thái Bình) nông dân ĐBBK đã liên tiếp nổi dậy đấu tranh chống đế quốc, phong kiến. Phong trào đấu tranh ở ĐBBK vẫn tiếp tục phát triển. Tiêu biểu là cuộc đấu tranh ở Bình Lục (Hà Nam), sáng ngày 20-10-1930, hàng trăm nông dân ở huyện Bình Lục và một số nông dân ở huyện Duy Tiên, Lý Nhân đã kéo về Bồ Đề mít tinh chống chính quyền thực dân, tay sai. Sau đó cuộc mít tinh đã chuyển thành cuộc tuần hành thị uy có hàng nghìn nông dân tham gia, kéo dài 6 tiếng liền. 2.2.2. Các cuộc đấu tranh trong năm 1931 Do bị khủng bố, đàn áp nên sang năm 1931 phong trào nông dân ở một số tỉnh Bắc Kì cũng như cả nước dần tạm lắng. Tuy nhiên một số tỉnh khác ở ĐBBK lại phong trào đấu tranh của nông dân bùng nổ mạnh mẽ như Nam Định, Ninh Bình, Hải Phòng. 99 Trần Văn Hùng Từ tháng 4/1931, nhiều cuộc đấu tranh của nông dân Hải Phòng diễn ra. Tiêu biểu là cuộc đấu tranh của thanh niên làng Ninh Duy, Cương Nha, Ngọc Động (Tiên Lãng) rải truyền đơn, dán khẩu hiệu với nội dung đòi giảm sưu thuế, chống chiếm đoạt ruộng đất. Tại Nam Định, từ đầu năm 1931, phong trào cách mạng dần chuyển sang khu vực nông thôn. “Mùa hạ năm 1931, nông dân Lạc Nghiệp đấu tranh đòi lập chợ; tháng 6-1931, nông dân Xuân Cốc đấu tranh đòi địa chủ không được hạ giá công gặt; tháng 7-1931, nông dân nhiều vùng trong tỉnh đấu tranh chống thuế; vụ mùa năm 1931, nông dân Quất Lâm Hạ đấu tranh đòi gặt lúa ở một số ruộng do địa chủ, cường hào chiếm đoạt” [4;33]. Tiêu biểu nhất trong đó phải kể đến cuộc đấu tranh khất sưu thuế vào giữa năm 1931 của mười cơ sở Đảng thuộc bốn phủ huyện Ý Yên, Phong Doanh, Nghĩa Hưng, Xuân Trường. Chị bộ An Cừ đã lãnh đạo đông đảo quần chúng ký tên, cử đại biểu đưa đơn ra tận tòa sứ. Ở Giáp Nhất (Phong Doanh) đông đảo nông dân biểu tình lên huyện lỵ, tri huyện sở tại phải về tận nơi giải quyết. Ở Bắc Nghĩa Hưng, đấu tranh còn phối hợp được nhiều thôn, với hàng trăm nông dân cùng biểu tình lên phủ lỵ làm áp lực đòi tri phủ phải giải quyết yêu sách. Tất cả các cuộc đấu tranh do khéo kết hợp các hình thức nên vừa bảo toàn được lực lượng, vừa đạt được yêu cầu. Phong trào cách mạng ở nông thôn Ninh Bình lên cao vào năm 1931. Cuộc đấu tranh mở đầu của nông dân các thôn Trung Trữ, Thanh Khê, Ngô Khê... dưới sự lãnh đạo của các chi bộ đòi tăng công gặt đều đạt được kết quả. Các chủ ruộng đều phải chấp nhận tăng công từ ba đon lên một bó lúa cho một công gặt. Từ thắng lợi đó, tháng 6-1931, nông dân đấu tranh chống thuế với khẩu hiệu “lúa xấu mất mùa, không có việc làm không nộp thuế” [5;25]. Trong đấu tranh nông dân đã có nhiều sáng kiến đối phó với địch, như: hướng dẫn nhân dân viết đơn khất thuế, “ký tên vào đơn theo vòng tròn để địch không vin vào đó bắt người cầm đầu” [1;9]; vận động các ông đồ viết hộ đơn; vận động các chức dịch đã nghỉ thuyết phục lực lượng đương chức ủng hộ hoặc không can thiệp vào cuộc đấu tranh của dân chúng. . . Ngày 20-6-1931, nhân việc tri huyện Gia Viễn về làng Vân Trình đốc thuế, nông dân ra làng xin khất thuế, trước lý lẽ xác đáng buộc tri huyện phải chấp thuận cho làm đơn để xét. Nông dân làng Vân Trình làm đơn kí tên theo vòng tròn đưa về huyện xin xét được hoãn thuế. Ngày 23-6, hàng ngàn nông dân tổng Vân Trình do Đinh Tất Miễn dẫn đầu kéo về huyện Gia Viễn xin khất thuế. Không được chấp nhận, đoàn biểu tình kéo về tỉnh, trên đường đi nông dân nhiều làng hưởng ứng tham gia cùng đoàn đi tranh đấu. Tuần phủ Ninh Bình thấy dân chúng kéo đến đông, lí lẽ xác đáng nên buộc phải chấp thuận ghi vào đơn: “khoan, cho dân nộp”. Thắng lợi của nông dân tổng Vân Trình làm nức lòng nông dân ở khắp nơi. Ngày 27-6, đông đảo nông dân tổng Lê Xá cùng biểu tình về tỉnh xin khất thuế giành thắng lợi. Cùng ngày, hơn 700 nông dân các thôn Thần Thiệu, Sơn Quyết, Quỳnh Lưu, Phúc Lai... (Nho Quan) kéo về tỉnh xin khất thuế. Ngày 29-6, hơn 300 nông dân Trung Trữ, Thanh Khê, Ngô Khê, Đại Áng (Gia Khánh) cũng kéo về tỉnh xin khất thuế. Trước áp lực đấu tranh mạnh mẽ của nông dân “tuần phủ Ninh Bình phải giảm 10% thuế, cho dân nộp thuế dần dần” [1;9]. Các cuộc đấu tranh chống thuế trong 10 ngày cuối tháng 6-1931 đã giành được thắng lợi liên tiếp. Đó là phong trào đấu tranh sôi nổi, rộng lớn nhất trong phong trào cách mạng 1930-1931 ở Ninh Bình. Phong trào đấu tranh của nông dân các tỉnh còn lại ở đồng bằng Bắc Kì dần tạm lắng vào nửa cuối năm 1931. 2.3. Đặc điểm phong trào đấu tranh của nông dân đồng bằng Bắc Kì Qua nghiên cứu cho thấy phong trào đấu tranh của nông dân ĐBBK những năm 1930 – 1931 có những đặc điểm sau: 100 Phong trào đấu tranh của nông dân đồng bằng Bắc Kì những năm 1930 - 1931 Thứ nhất: Phong trào nông dân Bắc Kì 1930-1931 có sự lãnh đạo thống nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam và tổ chức chỉ đạo đấu tranh trực tiếp của Nông hội đỏ. Mục đích đấu tranh không chỉ đấu tranh đòi quyền lợi kinh tế: chống cướp đoạt ruộng đất, chống sưu thuế, phụ thu lạm bổ, chống chế độ phu phen tạp dịch, đòi giảm tô, hoãn nợ và cho vay thóc cứu đói, đòi tăng công gặt, đòi tiền đào sông,... mà còn đấu tranh đòi quyền chính trị, như tự do hội họp, đi lại, lập hội; chống khủng bố đàn áp, chống chính sách cải lương hương chính của thực dân Pháp...; đấu tranh bảo vệ Xô viết Nghệ - Tĩnh, bảo vệ Liên Xô; quyên góp tiền ủng hộ công nhân Nam Định... Phong trào nông dân ĐBBBK 1930-1931 có bước chuyển biến mới về chất, chuyển lên trình độ tự giác, nằm trong phạm trù của cách mạng vô sản. Thứ hai: Đấu tranh của nông dân diễn ra mạnh mẽ, quyết liệt, có quy mô lớn, diễn ra ở các tỉnh của ĐBBK. Có những cuộc đấu tranh của nông dân ĐBBK thời Kì này thu hút hàng nghìn nông dân tham gia. Các đoàn biểu tình đã tiến thẳng về huyện đường, công sở của chính quyền thực dân, tay sai để đấu tranh. Một số cuộc biểu tình bị bị đế quốc, tay sai đàn áp dã man, nhưng nông dân vẫn tiếp tục đấu tranh. Phong trào đấu tranh của nông dân sử dụng nhiều hình thức, phương pháp đấu tranh từ thấp lên cao: đấu tranh bí mật, công khai, đưa đơn kiến nghị, rải truyền đơn, treo cờ búa liềm, khẩu hiệu, mít tinh, biểu tình, diễu hành thị uy, xung đột với chính quyền, binh lính địch. Thứ ba: Phong trào đấu tranh của nông dân ĐBBK thời Kì này đã có sự liên kết, thống nhất. Sự liên kết thể hiện trước hết ở chỗ, các cuộc đấu tranh không chỉ diễn ra trong phạm vi một làng, một xã mà đã có liên kết giữa các làng xã trong huyện, các huyện trong tỉnh và liên kết giữa các tỉnh. Sau cuộc đấu tranh của nông dân Tiền Hải, hàng loạt các cuộc đấu tranh ở các tỉnh Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình, Hải Phòng nhằm ủng hộ, phản đối sự đàn áp ở Tiền Hải. Tính liên kết của phong trào còn thể hiện rộng hơn trong phạm vi cả nước và có tính quốc tế. Điều này được thể hiện ở chỗ các cuộc đấu tranh của nông dân ĐBBK còn nhằm hưởng ứng, ủng hộ phong trào đấu tranh của Xô viết Nghệ Tĩnh và ủng hộ Liên Xô. Trong các cuộc biểu tình từ nửa cuối năm 1930, luôn có khẩu hiệu: “Ủng hộ Nghệ Tĩnh đỏ và nông dân Tiền Hải. Ủng hộ Xô – Liên” [2;178]. Thứ tư: Phong trào đấu tranh của nông dân bùng nổ và phát triển ở hầu khắp các tỉnh ĐBBK, như