Tiểu luận Một số giải pháp nhằm mở rộng và hoàn thiện công tác thanh toán không dùng tiền mặt tại các Ngân hàng thương mại Việt Nam

Quá trình phát triển của xã hội loài ngời gắn liền với quá trình phát triển sản xuất. Cùng với thời gian, con ngòi đãtìm ra một loại sản phẩm đểlàm vật trung gian đo lờng giá trịcủa các sản phẩm khác và nó gọi là tiền tệ. Tiền tệđãtrải qua rất nhiều giai đoạn phát triển và ởmỗi giai đoạn nó đều có những u, nhợc điểm cần phải khắc phục. Có thểnói, tiền giấy đãthểhiện đợc những u điểm của nó trong lưu thông, nhất là trong thanh toán. Tuy nhiên, nó cũng chỉphù hợp với nền kinh tế với quy mô sản xuất nhỉ, sản xuát cha phát triển. Vì vậy khi nền sản xuất hàng hoá phát triển ởtrình độcao, việc trao đổi hàng hoá phong phú, đa dạng với khối lợng lớn, diễn ra một cách thờng xuyên, liên tục và trên phạm vi rộng, dung lợng và cơ cấu của thị trờng đợc mởrộng, mọi quan hệkinh tếtrong xã hội đều đơc tiền tệhoá thì việcthanh toán bằng tiền mặt đãbộc lộnhững hạn chếnh: thanh toán và vận chuyển mất nhiều thời gian, không an toàn, bảo quản phức tạp…Chính vì vậy, các hình thức thanh toán luôn đợc đổi mới, hiện đại phù hợp với sựphát triển không ngừng của sản xuất, l thong hàng hoá. Trên cơsởnhững yêu cầu của tiến trình phát triển của cơchếthịtrờng thì hình thức TTKDTM ra đời cùng với sự phát triển của hệ thống NH là một tất yếu khách quan của một xã hội phát triển. Với hình thức thanh toán này không những đãkhắc phục đợc những hạn chếcủa thanh toán tiền mặt mà nó còn có những u điểm khác nh: nhanh chóng, thuận tiện, an toàn và tiết kiệm…Trong nền KTTT, TTKDTM đã nhanh chóng trở thành một phần khổng thể thiếu và là sản phẩm dịch vụ quan trọng của NHTM để cung cấp cho khách hàng là các đơn vị, tổchức kinh tế, cá nhân trong nền kinh tế. Tạo điều kiện cho các chủ thể mở rộng quan hệ kinh tế trong nớc và nớc ngoài, nâng cao hiệu quả thanh toán trong nền kinh tế, góp phần tăng tốc độluân chuyển vốn của xã hội, thúc đẩy quá trình sản xuất lu thông hàng hoá và tiền tệ. Nh vậy, TTKDTM là cách thanh toán không có sự xuất hiện của tièn mặt mà đợc thực hiện bằng cách trích dẫn gửi từtài khoản của ngời chi trảđểchuyển vào tài khoản của ngời thụhởng mởtại NH hoặc bằng cách bù trừlẫn nhau thông qua vai trò trung gian cả NH.

pdf22 trang | Chia sẻ: longpd | Lượt xem: 2001 | Lượt tải: 3download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Tiểu luận Một số giải pháp nhằm mở rộng và hoàn thiện công tác thanh toán không dùng tiền mặt tại các Ngân hàng thương mại Việt Nam, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
TRƯỜNG …………………. KHOA………………………. -----[\ [\----- TIỂU LUẬN Đề tài: Một số giải pháp nhằm mở rộng và hoàn thiện công tác thanh toán không dùng tiền mặt tại các Ngân hàng thương mại Việt Nam Một số giải pháp nhằm mở rộng và hoàn thiện công tác thanh toán không dùng tiền mặt tại các Ngân hàng thương mại Việt Nam CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT I. SỰ CẦN THIẾT VÀ VAI TRÒ CỦA TTKDTM TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRỜNG 1. Sự cần thiết và vai trò của TTKDTM trong nền kinh tế thị trờng Quá trình phát triển của xã hội loài ngời gắn liền với quá trình phát triển sản xuất. Cùng với thời gian, con ngòi đã tìm ra một loại sản phẩm để làm vật trung gian đo lờng giá trị của các sản phẩm khác và nó gọi là tiền tệ. Tiền tệ đã trải qua rất nhiều giai đoạn phát triển và ở mỗi giai đoạn nó đều có những u, nhợc điểm cần phải khắc phục. Có thể nói, tiền giấy đã thể hiện đợc những u điểm của nó trong lu thông, nhất là trong thanh toán. Tuy nhiên, nó cũng chỉ phù hợp với nền kinh tế với quy mô sản xuất nhỉ, sản xuát cha phát triển. Vì vậy khi nền sản xuất hàng hoá phát triển ở trình độ cao, việc trao đổi hàng hoá phong phú, đa dạng với khối lợng lớn, diễn ra một cách thờng xuyên, liên tục và trên phạm vi rộng, dung lợng và cơ cấu của thị trờng đợc mở rộng, mọi quan hệ kinh tế trong xã hội đều đơc tiền tệ hoá thì việcthanh toán bằng tiền mặt đã bộc lộ những hạn chế nh: thanh toán và vận chuyển mất nhiều thời gian, không an toàn, bảo quản phức tạp…Chính vì vậy, các hình thức thanh toán luôn đợc đổi mới, hiện đại phù hợp với sự phát triển không ngừng của sản xuất, l thong hàng hoá. Trên cơ sở những yêu cầu của tiến trình phát triển của cơ chế thị trờng thì hình thức TTKDTM ra đời cùng với sự phát triển của hệ thống NH là một tất yếu khách quan của một xã hội phát triển. Với hình thức thanh toán này không những đã khắc phục đợc những hạn chế của thanh toán tiền mặt mà nó còn có những u điểm khác nh: nhanh chóng, thuận tiện, an toàn và tiết kiệm…Trong nền KTTT, TTKDTM đã nhanh chóng trở thành một phần khổng thể thiếu và là sản phẩm dịch vụ quan trọng của NHTM để cung cấp cho khách hàng là các đơn vị, tổ chức kinh tế, cá nhân trong nền kinh tế. Tạo điều kiện cho các chủ thể mở rộng quan hệ kinh tế trong nớc và nớc ngoài, nâng cao hiệu quả thanh toán trong nền kinh tế, góp phần tăng tốc độ luân chuyển vốn của xã hội, thúc đẩy quá trình sản xuất lu thông hàng hoá và tiền tệ. Nh vậy, TTKDTM là cách thanh toán không có sự xuất hiện của tièn mặt mà đợc thực hiện bằng cách trích dẫn gửi từ tài khoản của ngời chi trả để chuyển vào tài khoản của ngời thụ hởng mở tại NH hoặc bằng cách bù trừ lẫn nhau thông qua vai trò trung gian cả NH. 2. Vai trò của TTKDTM trong nền kinh tế thị trờng 2.1 Vai trò của TTKDTM đối với nền kinh tế TĐKTM góp phần giảm tỉ trọng tiền mặt lu thông, từ đó có thể tiết kiệm đợc chi phí lu thông nh in ấn, phát hành, bảo quản, vận chuyển…Mặt khác, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác kế hoach hoá và lu thông tiền tệ. TĐKTM tạo điều kiện tập trung nguồn vốn lớn cho xã hội vào NH để tái đầu t cho nền kinh tế, phát huy vai trò điều tiết, kiểm tra của Nhà nớc vao hoạt động tài chính ở tầm vĩ mô và vi mô. Qua đó, kiểm soát đợc làm phát đồng thời tại điều kiện nâng cao năng suất lao động. 2.2. Vai trò của TKDTM đối với NHTM Các nhà tổ chức thực hiện hoạt động kinh doanh trong nền KTTT đều quan tâm đến vấn đề thanh toán là: an toàn – tiện lợi- quay vòng vố nhanh. NH trở thành trung tâm tiền tê - tín dụng – thanh toán trong nền kinh tế. TDKDTM góp phần không nhỏ vào thành công đó của NH. TĐKTM tạo điều kiện cho hoạt động huy động vốn của NH. TDKDTM không những làm giảm đợc chi phí lu thông mà còn bổ sung nguồn vốn cho NH thông qua hoạt động mở tài khoản thanh toán của các tổ chức và cá nhân. Nh vậy, NH sẽ luôn có một lợng tiền nhất định tạm thời nhàn rỗi trên các tài khoản này với chi phí thấp. Nếu sử dụng nguồn vốn này thi NH không chỉ kiếm đợc lợi nhuận, giành thắng lợi trong cạnh tranh mà còn mang lại lợi ích rất lớn cho toàn bộ nền kinh tế quốc dân. TDKDTM còn thúc đẩy quá trình cho vay. Nhờ có nguồn vốn tiền gửi không kì hạn, NH còn có cơ hội để tăng lợi nhuận cho mình bằng cách cấp tín dụng cho nền kinh tế. NH thu hút đợc nguồn vốn với chi phí thấp nên trên cơ sở đó hạ lãi suất tiền vay, khuyến khích các doanh nghiệp, cá nhân vay vốn NH để đầu t, phát triển sản xuất, kinh doanh có lãi. Mặt khác, thông qua TDKDTM, NH có thể đánh giá đợc tình hình sản xuất kinh doanh, kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp. Từ đó giúp NH an toàn trong kinh doanh, góp phần hạn chế rủi ro và nâng cao đợc hiệu quả hoạt động đầu t tín dụng, thúc đẩy sản xuất kinh doanh. TDKDTM giúp cho NHTM thực hiện chức năng tạo tiền. Trong thc tế nếu thanh toán bằng tiền mặt, thì sau khi lĩnh tiền mặt ra khỏi NH, số tiền đó không còn nằm trong phạm vi kiểm soát của NH. Nhng nếu TDKDTM thì NH thực hiện trích chuyển tiền từ tài khoản tiền gửi của ngời phải trả sang cho ngời thụ hởng hoặc bù trừ giữa các tài khoản của các NHTM với nhau. Nh vậy, thực chất của cơ chế tạo tiền của hệ thống NH là tổ chức thanh toán qua NH và cho vay bằng chuyển khoản. Vì vậy, khi TDKDTM càng phát triển thì khả năng tạo tiền càng lớn, tạo cho NH lợi nhuận đáng kể. TDKDTM góp phần mở rộng đối tợng thanh toán, tăng doanh số thanh toán. TDKDTM tạo điều kiện thanh toán tiền hàng hoá, dịch vụ một cách an toàn, hiệu quả, chính xác, tin cậy và tiết kiệm đợc thời gian, chi phí. Trên cơ sở đó tạo niềm tin cho công chúng vào hoạt động của hệ thống NH, thu hút ngời dân và doanh nghiệp tham gia thanh toán qua NH. Nh vậy, TDKDTM giúp NH thực hiện việc mở rộng đối tuợng thanh toán, phạm vi thanh toán (trong và ngoài nớc) và tăng doanh số thanh toán, làm tăng lợi nhuận, tăng năng lực cạnh tranh của NH. 2.3. Vai trò của TTKDTM đối với NH Trung ơng Thanh toán không dùng tiền mặt tăng cờng hoạt động lu thông tiền tệ trong nền kinh tế, tăng cờng vòng quay của đồng tiền, khơi thông các nguồn vốn khách nhau, tạo điều kiện quan trọng cho việc kiểm soát khối lợng giao dịch thanh toán của dân c và của cả nền kinh tế. Qua đó, tạo tiền đề cho việc tính toán lọng tiền cung ứng và điều hành thực thi chính sách tiền tệ có hiệu quả. 2.4. Vai trò TDKDTM đối với cơ quan tài chính Tăng tỉ trọng TDKDTM không chỉ có ý nghĩ tiết kiệm chi phí lu thông mà còn giúp cho công tác quản lý tài sản của doanh nghiệp đợc tốt hơn. Nếu các giao dịch trong nền kinh tế đợc thực hiện chủ yếu bằng chuyển khoản thì tiền chỉ chuyển từ tài khoản ngời này sang tài khoản ngời khác, từ tài khoản của doanh nghiệp này sang tài khoản của doanh nghiệp khác, từ NH này sang NH khác nên tiền tệ vẫn nằm trong hệ thống NH. Do đó, tổn thất tài sản Nhà nớc và tổn thất tài sản của ngời dân sẽ đợc hạn chết rất nhiều. Nh vậy, trên cơ sở tài khoản tiền gửi và các tài khoản thanh toán qua NH đã giúp cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý nh bộ chủ quản, cơ quan thuế…có điều kiện để kiểm tra, theo dõi doanh thu, chi phí, xác định kết quả kinh doanh chính xác. Do đó giảm thiểu các tác động tiêu cực của các hoạt động “kinh tế ngầm”, tăng cờng tính chủ đạo của Nhà nớc trong việc điều tiết nền kinh tế và điều hành các chính sác kinh tế tài chính quốc gia, góp phần làm lành mạnh hoá kinh tế – xã hội. II. KHÁI NIỆM VÀ NGUYÊN TẮC TDKDTM 1.Khái niệm: TTKDTM( thanh toán chuyển khoản ) là phơng thức chi trả thực hiện bằng cách trích một số tiền từ TK ngời chi trả chuyển sang TK ngời đợc hởng. Các TK này đều đợc mở tại NH. 2. Nguyên tắc TTKDTM: Thanh toán tiền hàng hoá, dịch vụ phản ánh mối quan hệ kinh tế, pháp lý, do đó các bên tham gia thanh toán phải bảo đảm các nguyên tắc có tính pháp lý sau : Ngời sử dụng dịch vụ thanh toán là tổ chức cá nhân thực hiện giao dịch thanh toán đều phải mở TK thanh toán ở các NH hoặc các tổ chức khác làm dịch vụ thanh toán và có quyền lựa chọn NH để mở TK, đợc quyền lựa chon sử dụng các dịch vụ thanh toán. Khi tiến hành thanh toán phải thực hiện thanh toán thông qua TK đã mở theo đúng chế độ quy định của NH và tổ chức làm dịch vụ thanh toán. Trờng hợp đồng tiền thanh toán là ngoại tệ thì phải tuân thủ quy chế quản lý ngoại hối của nhà nớc. - Số tiền thanh toán phải dựa trên cơ sở lợng hàng hoá, dịch vụ đã chuyển giao giữa ngời mua và ngời bán. ngời mua phải cuẩn bị đầy đủ phơng tiện thanh toán để đáp ứng yêu cầu thanh toán đầy đủ, kịp thời khi xuất hiện yêu cầu thanh toán. Nếu ngời mua chậm trễ thanh toán hoặc viphạm chế đọ thanh toán thì phải chịu phạt theo chế tài hiện hành. - Ngời bán hay ngời cung cấp dịch vụ là ngời đợc hởng số tiền do ngời chi trả chuyển vào Tk của mình nên phải có trách nhiệm giao hàng hay cung cấp dịch vụ kịp thời và đúng với lợng giá trị mà ngời mua đã thanh toán, đồng thời phải kiểm soát kỹcàng các chứng từ phát sinh trong quá trình thanh toán nh kiểm soát các tờ séc của ngời mua giao hàng khi nhận hàng. - Là trung gian thanh toán giữa ngời mua và ngời bán, NH và các tổ chức làm dịch vụ thanh toán phải thực hiện đúng vai trò trung gian thanh toán. Chỉ trích tiền từ Tk của chủ TK chuyển vào Tk của ngời thụ hởng khi có lệnh của chủ TK. Các trung gian thanh toán phải có trách nhiệm hớng dẫn, giúp đỡ Kh mở TK., Lựa chọn các phơng tiện thanh toán phù hợp với đặc điểm SXKD, phơng thức giao nhận hàng, vận chuyển hàng hoá. Tổ chức hạch toán luân chuyển chứng từ thanh toán một cách nhanh chóng, chính xác an toàn sản. Nếu NH và các tổ chức làm dịch vụ thanh toán để chậm trễ hay hạch toán thiếu chính xác gây thiệt hại cho KH thì phải chịu phạt để bồi thơng cho KH. III- CÁC THỂ THỨC TTKDTM TẠI VIỆT NAM 1. Thể thức thanh toán bằng séc. Séc là lệnh trả tiền của chủ TK, đợc lập theo mẫu do NHNN quy định, yêu càu đơn vị thanh toán ( NH, kho bạc…) trích một số tiền từ TK của mình để trả cho ngời thụ hởng trong thời gian hiệu lực của tờ séc đó. Về nguyên tắc ngời phát hành séc chỉ đợc phát hành trong số d phạm vi Tk của mình, nếu vợt quá sẽ phải chịu một khoản tiền phạt. Chủ thể tham gia thanh toán séc bao gồm : Ngời phát hành, ngời thụ hởng và NH ( trong đó ngời phát hành và ngời thụ hởng nhất thiết phải có TKTG tại NH ). Mỗi chủ thể này đều có quyền lợi, nghĩa vụ và trác nhiệm nhất định trong thanh toán séc. Hiện nay, trong TTKDTM ở nớc ta, thanh toán séc qua Nh thông dụng nhất là 2 loại séc chuyển khoản và séc bảo chi : 1.1.Séc chuyển khoản ( CK ) Là lệnh trả tiền của ngời phát hành séc đối với Nh về việc trích nộp một khoản tiền nhất định từ TK của mình để trả cho ngời thụ hởng có tên trên tờ séc. Séc chuyển khoản không đợc phép lĩnh TM. Chỉ đợc thanh toán trong phạm vi giữa KH có TK ở cùng một chi nhánh Nh ( một kho bạc) hoặc khác chi nhánh NH ( khác kho bạc ) nhng các NH các kho bạc này có tham gia TTBT trên địa bàn tỉnh thành phố. Thời gian hiệu lực thanh toán của mỗi tờ séc là 15 ngày kể từ ngày ký phát hành, đến ngày nộp vào NH. Ngời phát hành séc phải ghi đầy đủ các yếu tố quy định trên tờ séc. Ngời thụ hởng khi nhận séc phải kiểm tra tính hợp lý, hợp pháp ucả tờ séc. 1.2. Séc bảo chi: Séc bảo chi là tờ séc chuyển khoản thông thờng nhng đợc NH bảo đảm chi trả bằng cách trích trớc số tiền ghi trên tờ séc từ TK của bên trả tiền đa vào một TK riêng ( TK tiền ký gửi bảo đảm thanh toán séc ) đợc NH làm thủ tục bảo chi và đánh dấu bảo chi séc trớc khi giao séc cho KH. Séc bảo chi đợc dùng để thanh toán giữa các NH hoặc khác NH nhng cùng hệ thống, nếu khác hệ thống thì phải cùng địa bàn có tham gia TTBT. Khả năng thanh toán séc bảo chi rộng hơn hơn séc chuyển khoản và đợc đảm bảo, không xảy ra tình trạng phát hành qua số d. Mỗi lần phát hành séc bảo chi, chủ TK lập 2 liên giấy yêu cầu bảo chi séc kèm theo tờ séc có ghi đầy đủ các yếu tố, trực tiếp nộp vào NH(hoặc kho bạc) nơi mình mở TK. 2. Thanh toán bằng uỷ nhiệm chi- chuyển tiền ( UNC – CT) 2.1. Thanh toán bằng uỷ nhiệm chi (UNC): Uỷ nhiệm chi là lệnh viết của chủ TK yêu cầu NH phục vụ mình trích một số tiền nhất định từ TK của mình chuyển vào TK đợc hởng, để thanh toán tiền mua bán, cung ứng hàng hoá, dịch vụ, nộp thuế, thanh toán nợ. UNC đợc áp dụng để thanh toán cho ngời đợc hởng có TK ở cùng NH, khác hệ thống NH khác tỉnh. 2.2.Thanh toán bằng séc chuyển tiền. Séc chuyển tiền là một hình thức chuyển tiền theo yêu cầu của KH trong đó ngời đại diện đứng tên trên tờ séc trực tiếp cầm và chuyển nộp séc vào NH trả tiền để lĩnh TM hay chuyển khoản để chi trả cho ngời cung cấp hàng hoá dịch vụ. Séc chuyển tiền đợc thanh toán giữa các NH khác địa phơng nhng cùng hệ thống NHTM. Thời hạn hiệu lực tối đa là 30 ngày kể từ ngày phát hành séc. Trên séc có ghi ký hiệu mật. 3. Thể thức thanh toán bằng Uỷ Nhiệm Thu ( UNT ) UNT là lệnh của ngời bán viết trên mẫu in sẵn do đơn vị bán lập, nhơ NH phục vụ mình thu hộ tiền say khi đã hoàn thành cung ứng hàng hoá, dịch vụ theo các chứng từ thanh toán hợp pháp, hợp lệ đã đợc thoả thuận. Phỏt hànhạm vi áp dụng của hình thức này là giữa các đơn vị mở TK ở cùng một chi nhánh NH hoạc các chi nhánh NH khác trong cùng một hệ thống hoạc khác hệ thống. Bên mua và bên bán phải thống nhất thoả thuận dùng hình thức UNT, đồng thời phỏt hànhải thông báo bằng văn bản cho NH bên thụ hởng để có căn cứ thực hiện UNT. 4.Thanh toán bằng th tín dụng ( L/C) Th tín dụng ( TTD) là lệnh của NH bên mua đối với NH bên bán khác địa phỏt hànhơng yêu cầu trả tiền theo chứng từ của ngời bán đã giao hàng hoá, cung ứng dịch vụ theo đúng điều kiện của ngời mua. Theo thể thức thanh toán này, khi bên bán sãn sàng giao hàng, bên mua phải ký quỹ vào NH một số tiền đủ để mở TTD thanh toán mua hàng. TTD dùng để thanh toán trong điều kiện đòi hỏi phải có đủ tiền để chi trả ngay và phù hợp với tổng số tiền hàng đã giao trong hợp đồng. Mỗi TTD chỉ thanh toán cho một ngời bán bằng chuyển khoản Ngoài ra để tạo điều kiện cho NH và các bên tham gia thanh toán kiểm soát an toàn cũng nh tiết kiệm các chi phí thanh toán ngời ta quy định mỗi TTD có thời hạn 3 tháng và mức tiền tối thiểu của TTD là 10 triệu đồng. Nếu không sử dụng hết tiền thì trả lại TK đơn vị mở TTD, TTD không đợc thanh toán bằng TM. Hiện nay TTTTD chủ yếu đợc sử dụng trong thanh toán quốc tế đối với các đơn vị xuất nhập khẩu vì khi đó bên mua và bên bán không quen biết nhau và do đó khó có thể biết đợc khả năng tài chính của nhau. Do vậy thanh toán băng L/C đối với các DN trong nớc là rất ít. 5. Thanh toán bằng thẻ thanh toán. Thẻ thanh toán là phơng tiện thanh toán hiện đại dựa trên sự phát triển kỹ thuật tin học ứng dụng trong NH. Thẻ thanh toán có khả năng chi trả đợc nhiều loại tiền, nó sẽ dần thay thế hình thức gửi tiết kiệm một nơi, lấy nhiều nơi đang đợc áp dụng trong các NH tiền mặt. Thẻ thanh toán do NHPH, bán cho các cá nhânvà các DN để thanh toán tiền hàng hoá dịch vụ, công nợ và lĩnh TM. Ngời dân có thể rút tiền tại các NHĐL thanh toán hay máy rút tiền tự động ATM. Thể thức thanh toán bằng thẻ đã đợc quy là một trong những thể thức thanh toán không dùng TM nhng do trình độ khoa học kỹ thuật, trình độ dân trí, vốn và nền kinh tế nớc ta cha đủ điều kiện để sử dụng một cách phỏ biến. Vì vậy cần phải có sự quan tâm đầu t từng bớc phù hợp với tình hình thực tế từ phía NHNN cũng nh NHTM. CHƠNG II THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI SỞ GIAO DỊCH NHNO & PTNTVN. Để đa ra giải pháp nhằm mở rộng và hoàn thiện công tác TTKDTM ta cần phải phân tích thực trạng của việc TTKDTM ở NHTM. Việc nghiên cứu cụ thể, chi tiết tình hình TTKDTM ở các NHTM là rất lớn và phức tạp vì vậy em xin đợc phân tích thực trạng TTKDTM tại SGD NHNo & PTNTVN. I ) VÀI NÉT VỀ SGD NHNO & PTNTVN . II) TÌNH HÌNH THỰC HIỆN CÔNG TÁC TTKDTM TẠI SGD NHN & PTNTVN 1. Khái quát về tình hình thanh toán qua SGD NHNo & PTNTVN Tổ chức TTKDTM là một nghiệp vụ quan trọng không thể thiếu đợc của NH, nó tác động đến quá trình lu thông vốn, tiền tệ trong nền kinh tế. Nhận thức đợc điều này SGD đã nhanh chóng đổi mới và phỏt hànhát triển công tác TTKDTM , đồng thời thi hành một cách có vận dụng linh hoạt đúng đắn các nghị định, văn bản hớng dẫn mới ban hành về công tác TTKDTM tại SGD. Nét nổi bật của SGD là dẫ tăng cờng cơ sở vật chất kỹ thuật và mở rộng ứng dụng thành tựu tin học, hiện đại hoá công nghệ NH nhất là trong lĩnh vực thanh toán, quản lý và điều hành. Hệ thống thanh toán điện tử đã góp phần xử lý chĩnh xác các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, rút ngắn thời gian thanh toán, trong ngày không để hạch toán tồn đọng, hàng tháng sao kê đối chiếu tồn đọng không để sai lầm xảy ra, đặc biệt là luôn bám sát các TK TG tại NHNN. Kết quả cho thấy, tại SGD TTKDTM ngày càng tăng điều này thể hiện thông qua tình hình thực hiện công tác thanh toán tại SGD trong 2 năm 2002 và 2003. Bảng: Tình hình chung về công tác thanh toán tại SGD NHNN và PTNT VN Đơn vị: tỷ đồng, % Phơng thức thanh toán Năm 2002 Năm 2003 So sánh Số tiền Tỉ trọng Số tiền Tỷ trọng Thanh toán = TM 9.800 25,2% 7.850 17% 80,1 Thanh toán 29.040 74,8% 38.420 83% 132,3 không dùng TM Tổng cộng 38.840 100 46.270 100 212,4 Nguồn số liệu: Báo cáo nghiệp vụ thanh toán năm 2002 - 2003 Nhìn vào bẳng trên ta thấy, năm 2003 công tác TTKDTM đạt 38420 tỷ đồng tăng so với năm 2002là 9380 tỷ đồng tức là tăng 132,3%. Qua kết quả trên có thể thấy công tác TTKDTM chiếm tỷ trọng cao trong tổng doanh số thanh toán chung, trong đó thanh toán bằng TM chiếm tỷ trọng 17%, thanh toán không dùng TM chiếm tới 83% trong tổng thanh toán chung, điều đó thể hiện lợng TM lu thông trong hoạt động kinh tế đã đợc giảm bớt, giảm chi phí vận chuyển tiền lu thông, tiết kiệm thơi gian, hoạt động kinh tế đợc diễn ra kịp thời nhờ có lợng tièn đợc thanh toán nhanh chóng. Ngoài việc đáp ứng yêu cầu TTKDTM , NH còn tạo điều kiện đáp ứng nhu cầu đầy đủ cho các đơn vị thuận tiện, dễ dàng, giúp cho KH có thể chuyển hoá một cách nhanh chóng từ TM sang chuyển khoản và ngợc lại.. Từ kết quả trên cho thấy, công tác TTKDTM chiếm tỷ trọng cao so với thanh toán bằng TM và năm sau cao hơn năm trớc. Để đạt đợc kết quả này là do SGD đã không ngừng đổi mới, áp dụng kịp thời KHKT, thông tin vào khâu thanh toán, do đó rút ngắn đợc thời gian luân chuyển chứng từ làm nguồn vốn trong thanh toán không còn bị ứ đọng, góp phỏt hànhần vào tiết kiệm chi phí không cần thiết trong lu thông. TTKDTM tăng lên là do SGD đã thực hiện chiến lợc KH rất đa dạng và phong phú, KH lại đợc quyền lựa chọn các hình thức thanh toán cho phù hợp với nhu cầu SX và KD của đơn vị mình. TTKDTM ngày càng sử dụng phỏt hànhổ biến hơn thanh toán TM bởi vì nhiều u điểm vốn có của nó là thuận lợi, an toàn chính xác. 2. Tình hình sử dụng các thể thức TTKDTM tại SGD. SGD luôn thực hiện tốt vai trò trung tâm thanh toán nên nhiều KH đã nhận thấy đợc lợi ích, sự tiện lợi, của công tác TTKDTM . TTKDTM đã trở thành phỏt hànhơng thức chủ đạo, KH có khi có TM cũng chuyển vào TK của mình để sau đó thực hiện thanh toán bằng chuyển khoản Nhìn chung tại SGD công tác TTKDTM qua NH thực hiện khá tốt, doanh số thanh toán dần qua các năm. - năm 2002 Doanh số thanh toán đạt 29.040 tỷ đồng. - Năm 2003 doanh số thanh toán đạt 38.420 tỷ đồng. Để đánh giá chính xác tình hình áp dụng các thể thức TTKDTM qua SGD NHNo & PTNTVN ta xem xét ND của bảng dới đây. Bảng: Các thể thức thanh toán không dùng tiền mặt tại SGD NHNN và PTNT Việt Nam Chỉ tiêu Năm 2002 Năm 2003 Số món Số tiền Tỷ trọng Số món Số tiền Tỷ trọng 1. Séc 17.000 800 2,75 21.000 1.100 2,86 - Séc chuyển khoản 10.500 500 1,72 11.200 700 1,82 - Séch bảo chi 6.500 300 1,03 9.800 400 1,04 2. UNC-CT 135.000 19.800 68.18 180.00 0 28.50 0 74,18 - UNC 105.000 17.800 61,29 - Chuyển tiền 30.000 2000 6,89 3. Uỷ nhiệm thu 10.200 73 0,25 13.500 100 0,26 4. Loại khác 48.000 8.367 28,82 420.00 0 8.720 22,7 Tổng cộng 210.200 29.040 100 634.50 0 38.42 0 100 Nguồn số liệu: Báo cáo nghiệp vụ thanh toán năm 2002 - 2003. Trong các thể thức đợc áp dụng ở SGD thì UNC – CT là thể thức chiếm tỷ trọng lớn nhất, chiếm 74,18% trong tổng doanh số TTKDTM năm 2
Tài liệu liên quan