Bài giảng môn Tư tưởng Hồ Chí Minh - Bài 1: Cơ sở quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh

1.1.1. Cơ sở khách quan Bối cảnh lịch sử hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh Hoàn cảnh xã hội Việt Nam  Nguyễn Sinh Cung - tên lúc nhỏ của Chủ tịch Hồ Chí Minh sinh ra khi dân tộc Việt Nam đang chìm đắm trong cảnh nô lệ dưới ách thống trị của thực dân Pháp xâm lược và phong kiến tay sai. Từ một nước phong kiến độc lập trở thành một nước thuộc địa nửa phong kiến, trong xã hội Việt Nam xuất hiện nhiều mâu thuẫn và nhu cầu phát triển mới. Nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu và phụ thuộc cùng sự bạc nhược của chính quyền phong kiến dân tộc Việt Nam, không phát huy được những tiềm năng về tài nguyên, vị trí địa lý và trí tuệ con người; không tạo ra được sức mạnh đủ chống trả sự xâm lược của thực dân Pháp. Yêu nước và anh dũng trong chiến đấu chống lại các kẻ thù xâm lược là truyền thống quý báu của dân tộc ta. Nhưng chính quyền phong kiến không những không phát huy được truyền thống ấy, mà ngược lại, vì lợi ích riêng của Hoàng tộc, họ còn nhân nhượng, cam chịu thất bại và đầu hàng.  Mặc dù triều đình phong kiến ươn hèn, trong những năm cuối thế kỷ XIX, nửa đầu thế kỷ XX, phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp vẫn rầm rộ trong cả nước. o Các cuộc đấu tranh vũ trang do các sĩ phu, văn thân phong kiến yêu nước lãnh đạo không thành, ý thức hệ tư tưởng phong kiến thể hiện rõ sự lỗi thời của mình trước nhiệm vụ lịch sử. o Tiếp theo đó là cuộc đấu tranh theo xu hướng dân chủ tư sản rầm rộ một thời gian ngắn rồi cũng lần lượt bị dập tắt. Nguyên nhân thất bại của những cuộc đấu tranh này là do sự bât lực của ý thức hệ của các lãnh tụ phong trào, do chưa có đường lối đấu tranh đúng đắn nên không lôi kéo được các tầng lớp quần chúng Yêu nước tham gia đông đảo. Yêu cầu phải có tư tưởng chỉ đạo đúng đắn, phải có một con đường mới cho phong trào cứu nước giải phóng dân tộc đã trở thành vấn đề cấp thiết.

pdf14 trang | Chia sẻ: thanhle95 | Lượt xem: 173 | Lượt tải: 2download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Bài giảng môn Tư tưởng Hồ Chí Minh - Bài 1: Cơ sở quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Đ Ạ I HỌ C M Ở À N Ộ I H H A N O I O P E N U N I V E R S I T Y Bài 1: Cơ sở quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh 11 BÀI 1: CƠ SỞ, QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Bài này bao gồm 3 mục lớn:  Cơ sở hình thành Tư tưởng Hồ Chí Minh  Quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh  Giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh Mục tiêu Sau khi học xong bài này, anh chị sẽ:  Nắm được cơ sở khách quan và chủ quan hình thành Tư tưởng Hồ Chí Minh;  Nắm được các giai đoạn chủ yếu trong quá trình hình thành và phát triển Tư tưởng Hồ Chí Minh;  Hiểu đúng giá trị, tầm vóc to lớn của Tư tưởng Hồ Chí Minh. Đ Ạ I HỌ C M Ở À N Ộ I H H A N O I O P E N U N I V E R S I T Y Bài 1: Cơ sở quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh 12 1.1. Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh 1.1.1. Cơ sở khách quan Bối cảnh lịch sử hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh Hoàn cảnh xã hội Việt Nam  Nguyễn Sinh Cung - tên lúc nhỏ của Chủ tịch Hồ Chí Minh sinh ra khi dân tộc Việt Nam đang chìm đắm trong cảnh nô lệ dưới ách thống trị của thực dân Pháp xâm lược và phong kiến tay sai. Từ một nước phong kiến độc lập trở thành một nước thuộc địa nửa phong kiến, trong xã hội Việt Nam xuất hiện nhiều mâu thuẫn và nhu cầu phát triển mới. Nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu và phụ thuộc cùng sự bạc nhược của chính quyền phong kiến dân tộc Việt Nam, không phát huy được những tiềm năng về tài nguyên, vị trí địa lý và trí tuệ con người; không tạo ra được sức mạnh đủ chống trả sự xâm lược của thực dân Pháp. Yêu nước và anh dũng trong chiến đấu chống lại các kẻ thù xâm lược là truyền thống quý báu của dân tộc ta. Nhưng chính quyền phong kiến không những không phát huy được truyền thống ấy, mà ngược lại, vì lợi ích riêng của Hoàng tộc, họ còn nhân nhượng, cam chịu thất bại và đầu hàng.  Mặc dù triều đình phong kiến ươn hèn, trong những năm cuối thế kỷ XIX, nửa đầu thế kỷ XX, phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp vẫn rầm rộ trong cả nước. o Các cuộc đấu tranh vũ trang do các sĩ phu, văn thân phong kiến yêu nước lãnh đạo không thành, ý thức hệ tư tưởng phong kiến thể hiện rõ sự lỗi thời của mình trước nhiệm vụ lịch sử. o Tiếp theo đó là cuộc đấu tranh theo xu hướng dân chủ tư sản rầm rộ một thời gian ngắn rồi cũng lần lượt bị dập tắt. Nguyên nhân thất bại của những cuộc đấu tranh này là do sự bât lực của ý thức hệ của các lãnh tụ phong trào, do chưa có đường lối đấu tranh đúng đắn nên không lôi kéo được các tầng lớp quần chúng Yêu nước tham gia đông đảo. Yêu cầu phải có tư tưởng chỉ đạo đúng đắn, phải có một con đường mới cho phong trào cứu nước giải phóng dân tộc đã trở thành vấn đề cấp thiết. Đ Ạ I HỌ C M Ở À N Ộ I H H A N O I O P E N U N I V E R S I T Y Bài 1: Cơ sở quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh 13 Hoàn cảnh gia đình, quê hương  Hồ Chí Minh sinh ra trong một gia đình trí thức phong kiến yêu nước, cụ phó bảng Nguyễn Sinh Sắc là một nhà nho cấp tiến, gần gũi nhân dân, yêu nước, thương dân. Cụ là tâm gương cho các con về ý chí kiên cường vượt khó về sự hiếu học và đặc biệt là tâm gương về lòng yêu nước, về tư tưởng thương dân, thân dân. Điều này đã ảnh hưởng sâu sắc tới Nguyễn Tất Thành trong quá trình hình thành nhân cách và bản lĩnh, để sau này, khi bắt gặp tư tưởng mới của thời đại, chủ nghĩa Mác-Lênin, Người đã nâng lên thành tư tưởng cốt lõi trong quan điểm, đường lối Chính trị của mình.  Nghệ An – quê hương của Hồ Chí Minh là một vùng quê giàu truyền thống yêu nước, chống giặc ngoại xâm; đây cũng là địa danh nổi tiếng với những tên tuổi anh hùng, danh nhân văn hóa trong lịch sử dựng nước và giữ nước.  Vùng đất Kim Liên - Nam đàn là địa danh đã thâm máu của các nghĩa liệt kháng Pháp, nơi mà anh và chị ruột của Nguyễn Tất Thành đã tham gia các hoạt động yêu nước, chống ngoại xâm và bị bắt, bị tù đày. Có thể nói, Nghệ An là địa danh đã tác động, góp phần tạo nên nhân cách, tư tưởng của nhiều danh nhân văn hóa, nhiều anh hùng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng đât nước. Đây là một trong những yếu tố quan trọng, tác động mạnh mẽ vào quá trình hình thành nhân cách người thanh niên Nguyễn Tất Thành. Điều kiện thời đại  Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước và bước lên vũ đài chính trị khi chủ nghĩa tư bản đã bước sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc, tranh giành ảnh hưởng và quyền lợi lẫn nhau, vừa liên kết với nhau trong việc nô dịch và bóc lột các dân tộc thuộc địa. Vì vậy, nhiều mâu thuẫn mới của thời đại xuât hiện, cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của các nước thuộc địa và phụ thuộc đã trở thành một phong trào chung gắn liền với phong trào cách mạng của giai cấp vô sản quốc tế.  Trước lúc Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước, Anh mới chỉ nhận xét con đường cứu nước của các bậc cha anh là cũ kỹ, không có hiệu quả. Mục đích ra đi lúc đầu là tìm hiểu tại sao và Đ Ạ I HỌ C M Ở À N Ộ I H H A N O I O P E N U N I V E R S I T Y Bài 1: Cơ sở quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh 14 bằng cách nào mà các nước phương Tây giàu mạnh; là tìm hiểu cái gì ẩn náu đằng sau những câu châm ngôn lý tưởng về tự do, bình đẳng, bác ái.  Cách mạng tháng Mười Nga (1917) thành công đã mở ra một thời đại mới trong lịch sử loài người. Gần hai năm sau, tháng 3-1919, Quốc tế Cộng sản được thành lập và có những hoạt động thiết thực đã làm tiếng vang và ảnh hưởng của Cách mạng tháng Mười lan rộng khắp nơi trên thế giới.  Tháng 7-1920, Báo Nhân đạo đăng Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của V.I.Lênin được đọc văn kiện này, trong Nguyễn Ái Quốc đã có bước phát triển nhảy vọt về nhận thức, tư tưởng: o Từ nhận thức về mối quan hệ áp bức dân tộc, Người đi tới nhận thức về sự áp bức giai cấp và mâu thuẫn giữa giai cấp tư sản với vô sản; o Từ nhận thức về quyền độc lập tự do của các dân tộc bị áp bức, Người đi tới nhận thức về quyền tự do dân chủ của con người, về vấn đề giải phóng con người và giải phóng loài người; o Từ chỗ xác định chủ nghĩa tư bản đế quốc là kẻ thù của các dân tộc thuộc địa, của giai cấp công nhân và nhân dân lao động quốc tế, người th ấy rõ giai cấp vô sản và nhân dân lao động ở các nước Chính quốc là bạn đồng minh của các dân tộc thuộc địa trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. o Từ những nhận thức cực kỳ quan trọng này, cuối tháng 12-1920, tại đại hội lần thứ 18 đảng Xã hội Pháp, họp tại thành phố Tua, Nguyễn Ái Quốc đã bỏ phiếu tán thành việc đảng Xã hội Pháp gia nhập Quốc tế III. Người trở thành một trong những người sáng lập đảng Cộng sản Pháp và là người cộng sản Việt Nam đầu tiên. Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt cơ bản trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Nguyễn Ái Quốc: Từ chủ nghĩa yêu nước, Người đến với chủ nghĩa Mác-Lênin và tìm thấy con đường cứu nước, giải phóng dân tộc. Nói tóm lại, hoàn cảnh lịch sử ra đời tư tưởng Hồ Chí Minh Chính là sự vận động, phát triển của tư tưởng yêu nước Việt Nam những năm cuối Đ Ạ I HỌ C M Ở À N Ộ I H H A N O I O P E N U N I V E R S I T Y Bài 1: Cơ sở quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh 15 thế kỷ XIX đến những năm 20 của thế kỷ XX; là sự gặp gỡ giữa trí tuệ mẫn cảm, thiên tài của Hồ Chí Minh với trí tuệ thời đại, chủ nghĩa Mác-Lênin, đã hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh. Những tiền đề tư tưởng - lý luận Hồ Chí Minh Giá trị truyền thống dân tộc Hồ Chí Minh tkế thừa, phát triển và nâng cao các giá trị văn hóa dân tộc.  Chủ nghĩa Yêu nước chân Chính và tinh thần bất khuất trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam luôn là niềm tự hào của mọi người dân Việt Nam Yêu nước. Từ những truyền thuyết trong văn học dân gian, đến các nhân vật anh hùng thời sơ sử, các vị anh hùng dân tộc thời phong kiến... luôn hun đúc một ý chí kiên cường, bất khuất trước các thế lực ngoại xâm hung bạo. Chủ nghĩa yêu nước là một dũng chảy xuyên suốt mọi thời kỳ lịch sử, là bản sắc văn hóa, là thước đo phẩm giá con người Việt Nam. Đây là hành trang tư tưởng quan trọng của Nguyễn Tất thành khi rời Tổ quốc ra đi tìm đường cứu nước.  Đoàn kết, tương thân tương ái, sống nhân nghĩa là truyền thống văn hóa quý báu của dân tộc Việt Nam. Truyền thống này được hình thành và phát triển từ nhu cầu người dân Việt Nam phải chống chọi với thiên tai khắc nghiệt, với các thế lực ngoại xâm hung bạo. Là người Việt Nam, ai cũng thuộc, cũng nhớ những câu tục ngữ như "Lá lành đùm Lá rách", hoặc câu ca dao: “Nhiễu điều phủ lấy giá gương Người trong một nước phải thương nhau cùng” Kế thừa truyền thống ấy, trong quá trình lãnh đạo sự nghiệp cách mạng của đảng và dân tộc, Hồ Chí Minh luôn Yêu cầu cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân phải thực hiện bốn chữ "đồng": Đồng tình, đồng sức, đồng lòng, đồng minh.  Cần cù, dũng cảm, thông minh và sáng tạo trong lao động sản xuât và chống giặc ngoại xâm cũng là truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam. Với truyền thống hiếu học, cầu tiến, người dân nước Việt luôn sẵn sàng đón nhận những tinh hoa văn hóa của nhân loại, cả phương Đông và phương Tây. Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh là biểu hiện sinh động của truyền thống tốt đẹp này. Đ Ạ I HỌ C M Ở À N Ộ I H H A N O I O P E N U N I V E R S I T Y Bài 1: Cơ sở quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh 16 Tinh hoa văn hóa nhân loại  Tinh hoa văn hóa phương Đông là một trong những cội nguồn quan trọng hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh. o Sinh trưởng trong một gia đình trí thức phong kiến, Người đã có vốn tri thức khá vững về Quốc học và Hán học. Điều dễ nhận thấy là trong các tác phẩm của mình, Hồ Chí Minh đã sử dụng khá nhiều mệnh đề Nho giáo. Người đề cao mặt tích cực của Nho giáo như triết lý hành động, lý tưởng về một xã hội bình trị - thế giới đại đồng, triết lý nhân sinh, tu thân tích đức. o Gạt bỏ những mặt tiêu cực của Phật giáo, Hồ Chí Minh nhận rõ giáo lý đạo Phật cũng biểu hiện những mặt tích cực và đã để lại nhiều dấu ấn trong cách ứng xử, trong tư duy của người Việt Nam, như tư tưởng vị tha, từ bi, bác ái, thương người như thể thương thân; là tinh thần bình đẳng, dân chủ chất phác; là lối sống đạo đức, là sự giản dị, trong sạch, luôn biết làm việc thiện cho đời, cho người; là sự cần cù lao động, ghét thói lười biếng, tham lam... o Chúng ta còn có thể tìm thấy nhiều trích dẫn tư tưởng của Lão Tử, Mặc Tử trong các bài viết, bài nói của Hồ Chí Minh. Sau này khi đã trở thành một chiến sĩ cộng sản lão luyện, Hồ Chí Minh còn tiếp tục nghiên cứu chủ nghĩa Tam dân của Bác sĩ Tôn Dật Tiên. Người đã khai thác và kế thừa những mặt tích cực trong học thuyết của Tôn Dật Tiên vì thấy trong đó "những điều thích hợp với Việt Nam".  Tư tưởng và văn hóa phương Tây là một trong những nguồn gốc quan trọng hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh. o Phần lớn thời gian hoạt động của Người ở nước ngoài là ở các nước châu Âu. Nền văn hóa, chế độ dân chủ tư sản và tư tưởng cách mạng của các nước châu Âu đã ảnh hưởng sâu sắc tới sự hình thành tư tưởng của Hồ Chí Minh. Những tư tưởng dân chủ và cách mạng cùng những hoạt động thực tiễn của Người trong giới trí thức đã giúp Nguyễn Ái Quốc nhận thức rằng: Thể chế dân chủ - dù là dân chủ tư sản cũng tiến bộ vượt bậc so với các chế độ quân chủ phong kiến và chế độ thuộc địa. Đ Ạ I HỌ C M Ở À N Ộ I H H A N O I O P E N U N I V E R S I T Y Bài 1: Cơ sở quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh 17 o Nguyễn Ái Quốc còn học được lối làm việc dân chủ khi Người tham gia các hoạt động Chính trị trong các tổ chức ở Pháp. Người đã thâu lượm, chắt lọc, rèn luyện để kế thừa, đổi mới, phát triển, nâng tư tưởng, nhận thức lên tầm cao của tri thức nhân loại. Chủ nghĩa Mác-Lênin Từ một người Yêu nước trở thành người cộng sản là kết quả của sự tác động biện chứng giữa mối quan hệ cá nhân với dân tộc và thời đại trong con người Hồ Chí Minh. Nhờ phép biện chứng của chủ nghĩa Mác-Lênin, Người đã hấp thụ những yếu tố tích cực, kết hợp chặt chẽ những yếu tố ấy để chuyển hóa và tạo nên hệ tư tưởng của mình. Vì vậy, có thể nói: Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự vận dụng sáng tạo, phát triển và làm phong phú chủ nghĩa Mác-Lênin ở thời đại các dân tộc áp bức vùng lên giành độc lập, tự do và xây dựng xã hội mới. Chúng ta có thể thấy rõ điều này ở một số điểm dưới đây:  Ra đi tìm đường cứu nước ở tuổi 20, Nguyễn Tất Thành đã có một năng lực trí tuệ sắc sảo, đủ để đúc rút những bài học về thế hệ cha anh đã để lại trong các hoạt động yêu nước, chống ngoại xâm. Những bài học ấy chỉ cho Anh thấy rõ tôn chỉ, mục đích và đường lối của các thế hệ đi trước đã thể hiện sự lạc hậu, bất cập với thời đại. Thời gian bôn ba ở nước ngoài đã giúp Nguyễn Tất Thành phát triển và hoàn thiện một nguồn vốn về chính trị, văn hóa và đời sống thực tiễn xã hội. Nguồn vốn này đã tạo nên một bản lĩnh chính trị, một trí tuệ mà không một nhà cách mạng nào cùng thời có được. Chính bản lĩnh ấy đã giúp Người tiếp thu chủ nghĩa Mác-Lênin với tinh thần tự chủ, độc lập, sáng tạo.  Với tư duy hành động, Nguyễn Ái Quốc tiếp thu chủ nghĩa Mác-Lênin là do yêu cầu thực tiễn của cách mạng Việt Nam, đó là con đường cứu nước, giành độc lập dân tộc, dần tiến lên chủ nghĩa xã hội. Người đến với chủ nghĩa Lênin qua cửa ngõ của chủ nghĩa yêu nước, rồi từ đó trở lại tìm hiểu, nghiên cứu chủ nghĩa Mác một cách sâu sắc, khoa học, nắm chắc cái tinh thần, bản chất chứ không tuân thủ ngôn từ, công thức. Đ Ạ I HỌ C M Ở À N Ộ I H H A N O I O P E N U N I V E R S I T Y Bài 1: Cơ sở quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh 18 1.1.2. Nhân tố chủ quan  Bản thân Hồ Chí Minh là người tự chủ, sáng tạo, độc lập trong tư duy.  Người đã có một quá trình khổ công học tập, rèn luyện để tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa của tri thức nhân loại, sớm vươn tới đỉnh cao tri thức nhân loại để tạo nên tri thức và kinh nghiệm của riêng mình.  Người là một nhà yêu nước chân chính, một người cộng sản nhiệt thành cách mạng; một người có tinh thần yêu nước, thương dân, thương yêu những người cùng khổ; một tinh thần sẵn sàng hy sinh vì nền độc lập của Tổ quốc, vì tự do, hạnh phúc của đồng bào mình, vì sự nghiệp giải phóng con người, giải phóng loài người. Chính phẩm chất, tri thức và bản lĩnh ấy là những nhân tố quyết định để Hồ Chí Minh tiếp nhận, chọn lọc, chuyển hóa và phát triển những tinh hoa dân tộc và thời đại thành hệ tư tưởng đặc sắc của mình. 1.2. Quá trình hình thành và phát triển Tư tưởng Hồ Chí Minh Thời kỳ hình thành tư tưởng yêu nước, thương nòi và chí hướng cứu nước (1890-1911) Hồ Chí Minh chuẩn bị hành trang để đi tìm đường cứu nước: Tiếp thu văn hóa dân tộc, giáo dục ở trường, tiếp xúc với các tư tưởngtiến bộ của văn hóa Pháp, tham gia các phong trào cách mạng, v.v. Thời kỳ tìm tòi con đường cứu nước, giải phóng dân tộc (1911-1920) Hồ Chí Minh khảo sát thực tiễn ở nhiều nước tư bản châu Âu, châu Mỹ, tiếp xúc với nhiều tư tưởng tiến bộ và đến với chủ nghĩa Mác-Lênin, tìm ra con đường giải phóng dân tộc theo con đường cách mạng vô sản, trở thành người cộng sản Việt Nam đầu tiên, người theo chủ nghĩa Quốc tế vô sản. Thời kỳ hình thành cơ bản tư tưởng về con đường cách mạng Việt Nam (1921-1930) Đây là thời kỳ hoạt động sôi động, đầy hiệu quả của Hồ Chí Minh.  Người viết nhiều bài báo, tác phẩm lý luận lớn;  Tham gia nhiều hoạt động thực tiễn sâu rộng, phong phú; Đ Ạ I HỌ C M Ở À N Ộ I H H A N O I O P E N U N I V E R S I T Y Bài 1: Cơ sở quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh 19  Người chuẩn bị cả về tư tưởng và tổ chức để sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, thông qua Cương lĩnh đầu tiên của Đảng đến năm 1930, tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường cách mạng Việt Nam được hình thành về cơ bản. Thời kỳ thử thách, khó khăn, kiên trì giữ vững quan điểm, nêu cao tư tưởng độc lập, tự do và quyền dân tộc cơ bản (1930-1945) Trong thời kỳ này, Hồ Chí Minh gặp nhiều khó khăn, không được đánh giá đúng, có khi hiểu sai, nhưng Người vẫn kiên trì quan điểm về con đường cứu nước đã chọn. Hồ Chí Minh chuẩn bị mọi mặt để thực hiện thắng lợi cách mạng tháng Tám. Thắng lợi của cách mạng tháng Tám là thắng lợi đầu tiên của tư tưởng Hồ Chí Minh. Thời kỳ hoàn thiện và tiếp tục phát triển (1945-1969) Thời kỳ này tư tưởng Hồ Chí Minh phát triển theo cả chiều rộng và chiều sâu nhằm giải quyết các vấn đề quan trọng của dân tộc Việt Nam: Tư tưởng kháng chiến gắn với kiến quốc; xây dựng Nhà nước; xây dựng đảng cầm quyền; đồng thời thực hiện hai chiến lược cách mạng, xây dựng và phát triển kinh tế; thực hiện chính sách đối ngoại hòa bình, hợp tác với các nước... 1.3. Giá trị Tư tưởng Hồ Chí Minh 1.3.1. Tư tưởng Hồ Chí Minh soi sáng con đường giải phóng và phát triển dân tộc Tài sản tinh thần vô giá của dân tộc Việt Nam Tư tưởng Hồ Chí Minh là sản phẩm của thời đại, nó trường tồn, bất diệt, là tài sản vô giá của dân tộc ta. Sở dĩ như vậy là vì tư tưởng của Người không chỉ tiếp thu, kế thừa những giá trị, tinh hoa văn hóa, tư tưởng "vĩnh cửu" của loài người, trong đó chủ yếu là chủ nghĩa Mác-Lênin, mà còn đáp ứng nhiều vấn đề của thời đại, của sự nghiệp cách mạng Việt Nam và thế giới. Tính sáng tạo của tư tưởng Hồ Chí Minh được thể hiện ở chỗ: Nó trung thành với những nguyên lý phổ biến của chủ nghĩa Mác-Lênin, đồng thời khi nghiên cứu, vận dụng những nguyên lý đó, Hồ Chí Minh đã Đ Ạ I HỌ C M Ở À N Ộ I H H A N O I O P E N U N I V E R S I T Y Bài 1: Cơ sở quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh 20 mạnh dạn loại bỏ những gì không thích hợp với điều kiện cụ thể của nước ta, dám đề xuất những vấn đề mới do thực tiễn đặt ra và giải quyết một cách linh hoạt. Tư tưởng Hồ Chí Minh đã được kiểm nghiệm trong thực tiễn, với những hoạt động cách mạng của Người. Ngày nay, tư tưởng đó, bao gồm một hệ thống những quan điểm lý luận, tư tưởng về chiến lược, sách lược cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, cách mạng xã hội chủ nghĩa ở nước ta, về sự cải biến cách mạng đối với thế giới, về đạo đức, phong cách, phương pháp Hồ Chí Minh, về việc hiện thực hóa các tư tưởng ấy trong đời sống xã hội... đang soi sáng cho chúng ta. Nét đặc sắc nhất trong tư tưởng Hồ Chí Minh là những vấn đề xung quanh việc giải phóng dân tộc và định hướng cho sự phát triển của dân tộc. Tư tưởng của Người gắn liền với chủ nghĩa Mác-Lênin và thực tiễn cách mạng nước ta. Ngay từ những năm 30 của thế kỷ XX, trong Chánh cương, Sách lược vắn tắt, Người đã xác định phương hướng chiến lược của cách mạng Việt Nam là: Làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản. Tư tưởng trên đây của Hồ Chí Minh vừa phản ánh quy luật khách quan của sự nghiệp đấu tranh giải phóng trong thời đại cách mạng vô sản, vừa phản ánh mối quan hệ khăng khít giữa mục tiêu giải phóng dân tộc với mục tiêu giải phóng giai cấp và giải phóng con người. Nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho cách mạng Việt Nam Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho đảng ta và nhân dân ta trên con đường thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Trong suốt chặng đường hơn một nửa thế kỷ, tư tưởng Hồ Chí Minh đã trở thành ngọn cờ dẫn dắt cách mạng nước ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác. Trong bối cảnh của thế giới ngày nay, tư tưởng Hồ Chí Minh giúp chúng ta nhận thức đúng những vấn đề lớn có liên quan đến việc bảo vệ nền độc lập dân tộc, phát triển xã hội và đảm bảo quyền con người, bởi vì Hồ Chí Minh đã suốt đời phấn đấu cho việc giải phóng các dân tộc, đã đề ra lý luận về sự phát triển của các dân tộc giành được độc lập tiến lên chủ nghĩa xã hộ
Tài liệu liên quan