Giáo trình nhập môn lịch sử Đảng Cộng Sản Việt Nam

Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện, là đội tiên phong cách mạng, bộ tham mưu chiến đấu của giai cấp công nhân và dân tộc Việt Nam. Kể từ khi ra đời, Đảng là người nắm ngọn cờ lãnh đạo duy nhất và tổ chức mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta đã vượt qua mọi khó khăn gian khổ và hy sinh ác liệt, giành nhiều thắng lợi có ý nghĩa chiến lược và mang tính thời đại sâu sắc, làm cho đất nước, xã hội và con người Việt Nam ngày càng đổi mới sâu sắc. Lịch sử của Đảng là một pho lịch sử bằng vàng. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “Với tất cả tinh thần khiêm tốn của người cách mạng, chúng ta vẫn có quyền nói rằng: Đảng ta thật là vĩ đại”1. Đảng Cộng sản Việt Nam rất coi trọng công tác nghiên cứu lịch sử Đảng và tổng kết những bài học lịch sử trong từng thời kỳ cũng như trong toàn bộ tiến trình đấu tranh cách mạng của Đảng. Những bài học đó đã và sẽ được vận dụng và phát huy trong điều kiện mới hiện nay nhằm đưa nhân dân ta tiến lên giành thắng lợi vẻ vang trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc. Nghiên cứu và tổng kết các bài học lịch sử của Đảng là một phương pháp tốt để nâng cao trình độ lý luận của cán bộ, đảng viên, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, góp phần khắc phục những xu hướng giáo điều và kinh nghiệm chủ nghĩa trong Đảng. Nếu không chú ý nghiên cứu và khái quát sâu sắc, toàn diện kinh nghiệm lịch sử đã tích lũy được trong cuộc đấu tranh cách mạng của Đảng, nếu không hiểu được mối liên hệ lịch sử tất yếu và qua đó hiểu tiến trình phát triển có thể có của các sự kiện, thì Đảng khó có thể có một đường lối chính trị hoàn chỉnh.

doc212 trang | Chia sẻ: haohao89 | Lượt xem: 2031 | Lượt tải: 1download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Giáo trình nhập môn lịch sử Đảng Cộng Sản Việt Nam, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Bµi më ®Çu NhËp m«n lÞch sö §¶ng céng s¶n viÖt nam §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam do Chñ tÞch Hå ChÝ Minh s¸ng lËp vµ rÌn luyÖn, lµ ®éi tiªn phong c¸ch m¹ng, bé tham m­u chiÕn ®Êu cña giai cÊp c«ng nh©n vµ d©n téc ViÖt Nam. KÓ tõ khi ra ®êi, §¶ng lµ ng­êi n¾m ngän cê l·nh ®¹o duy nhÊt vµ tæ chøc mäi th¾ng lîi cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam. D­íi sù l·nh ®¹o cña §¶ng, nh©n d©n ta ®· v­ît qua mäi khã kh¨n gian khæ vµ hy sinh ¸c liÖt, giµnh nhiÒu th¾ng lîi cã ý nghÜa chiÕn l­îc vµ mang tÝnh thêi ®¹i s©u s¾c, lµm cho ®Êt n­íc, x· héi vµ con ng­êi ViÖt Nam ngµy cµng ®æi míi s©u s¾c. LÞch sö cña §¶ng lµ mét pho lÞch sö b»ng vµng. Chñ tÞch Hå ChÝ Minh nãi: “Víi tÊt c¶ tinh thÇn khiªm tèn cña ng­êi c¸ch m¹ng, chóng ta vÉn cã quyÒn nãi r»ng: §¶ng ta thËt lµ vÜ ®¹i”1. §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam rÊt coi träng c«ng t¸c nghiªn cøu lÞch sö §¶ng vµ tæng kÕt nh÷ng bµi häc lÞch sö trong tõng thêi kú còng nh­ trong toµn bé tiÕn tr×nh ®Êu tranh c¸ch m¹ng cña §¶ng. Nh÷ng bµi häc ®ã ®· vµ sÏ ®­îc vËn dông vµ ph¸t huy trong ®iÒu kiÖn míi hiÖn nay nh»m ®­a nh©n d©n ta tiÕn lªn giµnh th¾ng lîi vÎ vang trong sù nghiÖp x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ b¶o vÖ Tæ quèc. Nghiªn cøu vµ tæng kÕt c¸c bµi häc lÞch sö cña §¶ng lµ mét ph­¬ng ph¸p tèt ®Ó n©ng cao tr×nh ®é lý luËn cña c¸n bé, ®¶ng viªn, n©ng cao n¨ng lùc l·nh ®¹o cña §¶ng, gãp phÇn kh¾c phôc nh÷ng xu h­íng gi¸o ®iÒu vµ kinh nghiÖm chñ nghÜa trong §¶ng. NÕu kh«ng chó ý nghiªn cøu vµ kh¸i qu¸t s©u s¾c, toµn diÖn kinh nghiÖm lÞch sö ®· tÝch lòy ®­îc trong cuéc ®Êu tranh c¸ch m¹ng cña §¶ng, nÕu kh«ng hiÓu ®­îc mèi liªn hÖ lÞch sö tÊt yÕu vµ qua ®ã hiÓu tiÕn tr×nh ph¸t triÓn cã thÓ cã cña c¸c sù kiÖn, th× §¶ng khã cã thÓ cã mét ®­êng lèi chÝnh trÞ hoµn chØnh. LÞch sö §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam lµ mét chuyªn ngµnh cña khoa häc lÞch sö, cã quan hÖ mËt thiÕt víi c¸c khoa häc vÒ lý luËn cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin vµ t­ t­ëng Hå ChÝ Minh. ë n­íc ta, lÞch sö §¶ng ®· ®­îc nghiªn cøu tõ rÊt sím. Song, trong thêi kú tr­íc C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m n¨m 1945 vµ thêi kú kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p (1945 - 1954), c«ng t¸c nghiªn cøu lÞch sö §¶ng chØ lµ mét bé phËn ®Æc biÖt trong ho¹t ®éng lý luËn - chÝnh trÞ cña §¶ng. Tõ n¨m 1954, sau khi miÒn B¾c hoµn toµn gi¶i phãng, c«ng t¸c nghiªn cøu lÞch sö §¶ng ®­îc ®Èy m¹nh vµ lÞch sö §¶ng ®· ph¸t triÓn mét ngµnh khoa häc ®éc lËp, ®­îc ®­a vµo gi¶ng d¹y chÝnh thøc trong c¸c tr­êng ®¹i häc vµ cao ®¼ng. 1. Hå ChÝ Minh: Toµn tËo, Nxb CTQG, H.2000, tr.10, tr.2. 1. §èi t­îng nghiªn cøu Khoa häc lÞch sö nghiªn cøu vÒ x· héi vµ con ng­êi x· héi, nghiªn cøu vÒ cuéc sèng ®· qua cña nh©n lo¹i mét c¸ch toµn diÖn trong sù vËn ®éng ph¸t triÓn, víi nh÷ng quy luËt phæ biÕn vµ ®Æc thï cña nã. LÞch sö ViÖt Nam tõ n¨m 1930 lµ lÞch sö ®Êu tranh c¸ch m¹ng kiªn c­êng vµ anh dòng cña nh©n d©n ta d­íi sù l·nh ®¹o cña §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam, nh»m xãa bá chÕ ®é thuéc ®Þa cña chñ nghÜa thùc d©n cò vµ míi, x©y dùng chÕ ®é céng hßa d©n chñ; tiÕn lªn chÕ ®é céng hßa x· héi chñ nghÜa. §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam lµ ng­êi l·nh ®¹o vµ tæ chøc mäi th¾ng lîi cña nh©n d©n ta. Do ®ã, lÞch sö ViÖt Nam (tõ n¨m 1930 trë ®i) vµ lÞch sö §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam g¾n bã h÷u c¬ víi nhau. Song ®©y lµ hai ngµnh khoa häc kh¸c nhau, cã ®èi t­îng, nhiÖm vô kh¸c nhau. LÞch sö §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam lµ mét hÖ thèng tri thøc vÒ qu¸ tr×nh ho¹t ®éng ®a d¹ng vµ phong phó cña §¶ng, cã mèi liªn hÖ biÖn chøng víi nhau, tån t¹i vµ ph¸t triÓn mét c¸ch kh¸ch quan khoa häc. LÞch sö §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam, víi t­ c¸ch lµ mét khoa häc cã ®èi t­îng nghiªn cøu lµ tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña §¶ng vµ c¸c phong trµo c¸ch m¹ng cña quÇn chóng diÔn ra d­íi sù l·nh ®¹o cña §¶ng. 2. Môc ®Ých, yªu cÇu, chøc n¨ng, nhiÖm vô 2.1. Môc ®Ých, yªu cÇu Môc ®Ých cña khoa häc lÞch sö §¶ng lµ lµm s¸ng tá toµn bé qu¸ tr×nh h×nh thµnh, ph¸t triÓn cña tæ chøc ®¶ng vµ nh÷ng ho¹t ®éng toµn diÖn cña §¶ng; kh¼ng ®Þnh sù l·nh ®¹o cña §¶ng lµ nh©n tè hµng ®Çu ®¶m b¶o mäi th¾ng lîi cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam; lµm râ nh÷ng vÊn ®Ò cã tÝnh quy luËt cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam; gãp phÇn tæng kÕt nh÷ng kinh nghiÖm lÞch sö phôc vô sù nghiÖp x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ b¶o vÖ Tæ quèc; ®ång thêi gi¸o dôc niÒm tin vµo sù l·nh ®¹o cña §¶ng vµ con ®­êng c¸ch m¹ng Hå ChÝ Minh. §Ó ®¹t môc ®Ých ®ã, yªu cÇu cña viÖc nghiªn cøu, biªn so¹n vµ gi¶ng d¹y lÞch sö §¶ng lµ tr×nh bµy kh¸ch quan, toµn diÖn vµ cã hÖ thèng c¸c sù kiÖn c¬ b¶n vÒ lÞch sö §¶ng qua tõng giai ®o¹n vµ thêi kú c¸ch m¹ng trong sù vËn ®éng, ph¸t triÓn vµ nh÷ng mèi liªn hÖ néi t¹i cña nã, th­êng xuyªn cËp nhËt nh÷ng thµnh tùu nghiªn cøu míi; trªn c¬ së ®ã so s¸nh víi yªu cÇu thùc tiÔn ®Ó ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ c¸c ho¹t ®éng cña §¶ng; kh¼ng ®Þnh ®­îc nh÷ng th¾ng lîi, thµnh tùu vµ nh÷ng sai lÇm, khuyÕt ®iÓm trong qu¸ tr×nh §¶ng l·nh ®¹o c¸ch m¹ng ViÖt Nam; kh¸i qu¸t ®­îc c¸c sù kiÖn vµ biÕn cè lÞch sö, v¹ch ra b¶n chÊt, khuynh h­íng chung vµ nh÷ng quy luËt kh¸ch quan chi phèi sù vËn ®éng lÞch sö. Yªu cÇu quan träng trong viÖc nghiªn cøu, biªn so¹n gi¸o tr×nh vµ gi¶ng d¹y lÞch sö §¶ng lµ ph¶i c¨n cø vµo c¸c nguån sö liÖu cña §¶ng, nhÊt lµ V¨n kiÖn §¶ng Toµn tËp vµ Hå ChÝ Minh Toµn tËp. “Víi bé V¨n kiÖn §¶ng Toµn tËp, tÊt c¶ nh÷ng ng­êi cÇn nghiªn cøu vµ sö dông v¨n kiÖn §¶ng ®Òu cã thÓ dÔ dµng t×m thÊy nh÷ng tµi liÖu chÝnh thøc vµ x¸c thùc”. “ViÖc xuÊt b¶n V¨n kiÖn §¶ng Toµn tËp nh»m cung cÊp nh÷ng t­ liÖu lÞch sö x¸c thùc, cã hÖ thèng cho c«ng t¸c nghiªn cøu lý luËn, nghiªn cøu vµ biªn so¹n lÞch sö §¶ng”. “C«ng bè c¸c v¨n kiÖn §¶ng còng lµ ®Ó cung cÊp mét nguån t­ liÖu chø ®ùng nh÷ng th«ng tin ch©n thùc, chèng l¹i nh÷ng luÖn ®iÓm xuyªn t¹c, lµm c¬ së cho c¸n bé, ®¶ng viªn vµ nh©n d©n hiÓu râ h¬n ho¹t ®éng cña §¶ng vµ phong trµo c¸ch m¹ng cña nh©n d©n, ®ång thêi còng giíi thiÖu víi b¹n bÌ quèc tÕ vÒ lÞch sö vÎ vang vµ nh÷ng bµi häc kinh nghiÖm cña §¶ng ta”1. Yªu cÇu cô thÓ ®èi víi thÇy gi¸o vµ sinh viªn khi nghiªn cøu, gi¶ng d¹y vµ häc tËp m«n lÞch sö §¶ng lµ ph¶i chó ý sö dông ph­¬ng ph¸p tÝch hîp, sö dông nh÷ng kiÕn thøc ®· biÕt tõ c¸c m«n häc kh¸c nhau ®Ó tiÕp tôc gi¶ng d¹y vµ häc tËp m«n lÞch sö §¶ng. §©y lµ m«n häc cã quan hÖ mËt thiÕt víi nhiÒu m«n kh¸c trong tr­êng ®¹i häc, nhÊt lµ c¸c m«n thuéc khoa häc lÞch sö, c¸c m«n lý luËn M¸c - Lªnin vµ t­ t­ëng Hå ChÝ Minh. NhiÒu kh¸i niÖm, ph¹m trï, nhiÒu sù kiÖn lÞch sö ®· ®­îc ®Ò cËp trong c¸c m«n häc tr­íc. Kh«ng nªn vµ kh«ng cÇn ph¶i gi¶ng l¹i nh÷ng kiÕn thøc ®· ®­îc ®Ò cËp ë c¸c m«n häc tr­íc, tr¸nh trung lÆp vµ tiÕt kiÖm thêi gian. Ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y vµ häc tËp ë bËc ®¹i häc cÇn kh«ng ngõng ph¸t huy tÝnh chñ ®¹o cña thÇy vµ tÝnh chñ ®éng cña trß. §iÒu ®¸ng chó ý lµ sinh viªn cã kh¶ n¨ng tù nghiªn cøu theo sù h­íng dÉn cña c¸c th«ng tin vµ kh¶ n¨ng cung cÊp cho nhau c¸c tri thøc trong qu¸ tr×nh häc tËp. Trong sù nghiÖp ®æi míi, viÖc gi¶ng d¹y vµ häc tËp m«n lÞch sö §¶ng cÇn ®æi míi m¹nh mÏ vÒ ph­¬ng ph¸p ®Ó ®¸p øng lîi Ých tèi ®a cña ng­êi häc lµ thu ®­îc nhiÒu tri thøc. 2.2. Chøc n¨ng Víi t­ c¸ch lµ khoa häc vÒ nh÷ng quy luËt ph¸t triÓn vµ ho¹t ®éng l·nh ®¹o cña §¶ng, lÞch sö §¶ng cã hai chøc n¨ng: chøc n¨ng nhËn thøc khoa häc vµ chøc n¨ng gi¸o dôc t­ t­ëng chÝnh trÞ. Chøc n¨ng nhËn thøc khoa häc lÞch sö cã môc ®Ých tr­íc hÕt lµ ®Ó phôc vô viÖc c¶i t¹o x· héi theo ®óng quy luËt ph¸t triÓn cña x· héi ViÖt Nam nh­ mét qu¸ tr×nh lÞch sö - tù nhiªn. ViÖc hiÓu biÕt thÊu ®¸o nh÷ng kiÕn thøc vµ kinh nghiÖm lÞch sö §¶ng lµ c¬ së khoa häc ®Ó cã thÓ dù kiÕn nh÷ng xu h­íng ph¸t triÓn chñ yÕu cña x· héi vµ nh÷ng ®iÒu kiÖn lÞch sö cô thÓ cã t¸c ®éng ®Õn nh÷ng xu h­íng 1. §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam: V¨n kiÖn §¶ng Toµn tËp, Nxb. CTQG, H.1998, tr.1, tr.VII. ®ã. B»ng c¸ch ®ã, khoa häc lÞch sö §¶ng cïng víi c¸c m«n khoa häc lý luËn M¸c - Lªnin vµ t­ t­ëng Hå ChÝ Minh gãp phÇn tÝch cùc t¹o c¬ së lý luËn ®Ó v¹ch ra ®­êng lèi, chñ tr­¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng. MÆc kh¸c, lÞch sö ®¶ng cã chøc n¨ng gi¸o dôc t­ t­ëng chÝnh trÞ, tham gia vµo viÖc gi¶i quyÕt nh÷ng nhiÖm vô gi¸o dôc niÒm tin vµo tÝnh tÊt yÕu lÞch sö cho c¸n bé, ®¶ng viªn vµ quÇn chóng. Nh÷ng kiÕn thøc khoa häc vÒ c¸c quy luËt kh¸ch quan cña sù ph¸t triÓn lÞch sö c¸ch m¹ng ViÖt Nam cã t¸c dông quan träng ®èi víi viÖc trau dåi thÕ giíi quan, ph­¬ng ph¸p luËn khoa häc, x©y dùng niÒm tin vµo th¾gn lîi cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam d­íi sù l·nh ®¹o cña §¶ng. Tõ ®ã cã quyÕt t©m phÊn ®Êu thùc hiÖn ®­êng lèi, chñ tr­¬ng chÝnh s¸ch cña ®¶ng. Gi¸ trÞ gi¸o dôc t­ t­ëng chÝnh trÞ cña lÞch sö §¶ng th«ng qua néi dung chuyªn m«n nã. 2.3. NhiÖm vô LÞch sö ViÖt Nam (tõ n¨m 1930 trë ®i) cã nhiÖm vô nghiªn cøu, tr×nh bµy mét c¸ch toµn diÖn sù biÕn chuyÓn vÒ c¸c ph­¬ng diÖn kinh tÕ - x· héi, chÝnh trÞ, t­ t­ëng, v¨n hãa cña n­íc ViÖt Nam tõ mét n­íc thuéc ®Þa, qua chÕ ®é céng hßa d©n chñ, tiÕn lªn chÕ ®é céng hßa x· héi chñ nghÜa, trong ®ã ®éng lùc ph¸t triÓn lµ phong trµo ®Êu tranh c¸ch m¹ng cña nh©n d©n ta d­íi sù l·nh ®¹o cña ®¶ng. LÞch sö §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam cã nhiÖm vô lµm râ nh÷ng quy luËt cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam, nghiªn cøu, tr×nh bµy c¸c ®iÒu kiÖn lÞch sö, c¸c sù kiÖn vµ qu¸ tr×nh lÞch sö h×nh thµnh, ph¸t triÓn vµ ho¹t ®éng cña §¶ng, næi bËt lªn nh÷ng nhiÖm vô chÝnh sau ®©y: - Lµm s¸ng tá ®iÒu kiÖn lÞch sö, qu¸ tr×nh ra ®êi tÊt yÕu cña §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam - bé tham m­u chiÕn ®Êu cña giai cÊp c«ng nh©n vµ d©n téc ViÖt Nam. Theo Lªnin: “§¶ng d©n chñ x· héi lµ sù kÕt hîp phong trµo c«ng nh©n víi chñ nghÜa x· héi”1. Tuy nhiªn, trong thêi gian ®Çu kh«ng ph¶i lµ toµn bé giai cÊp c«ng nh©n ®· tiÕp thu ®­îc chñ nghÜa M¸c - Lªnin, mµ chØ cã mét bé phËn tiªn tiÕn nhÊt tiÕp thu ®­îc lý luËn ®ã. Bé phËn nµy ®øng ra thµnh lËp ®¶ng céng s¶n, do vËy ®¶ng céng s¶n lµ mét bé phËn cña giai cÊp c«ng nh©n vµ giai cÊp c«ng nh©n thùc hiÖn sø mÖnh l·nh ®¹o c¸ch m¹ng th«ng qua ®¶ng céng s¶n lµ ®éi tiÒn phong cña m×nh. Sù kÕt hîp chñ nghÜa M¸c - Lªnin víi phong trµo c«ng nh©n lµ quy luËt chung cho sù ra ®êi cña c¸c ®¶ng céng s¶n trªn thÕ giíi. Nh­ng sù kÕt hîp ®ã kh«ng theo mét khu«n mÉu gi¸o ®iÒu, cøng nh¾c, mµ nã ®­îc thùc hiÖn b»ng con ®­êng riªng biÖt, tïy theo ®iÒu kiÖn cô thÓ vÒ kh«ng gian vµ thêi gian. 1. V.I.Lªnin: Toµn tËp, Nxb. TiÕn bé M¸t xc¬va, 1976, t.6, tr.471 Yªu cÇu cña c¸ch m¹ng thuéc ®Þa kh¸c víi yªu cÇu cña c¸ch m¹ng ë c¸c n­íc t­ b¶n chñ nghÜa. §¶ng céng s¶n ë c¸c n­íc t­ b¶n chñ nghÜa ph¶i l·nh ®¹o cuéc ®Êu tranh cña giai cÊp v« s¶n chèng giai cÊp t­ s¶n, cßn ®¶ng céng s¶n ë thuéc ®Þa tr­íc hÕt ph¶i l·nh ®¹o cuéc ®Êu tranh d©n téc chèng chñ nghÜa thùc d©n. VÊn ®Ò giai cÊp ë thuéc ®Þa ph¶i ®Æt trong vÊn ®Ò d©n téc, ®ßi hái sù vËn dông vµ ph¸t triÓn s¸ng t¹o lý luËn M¸c - Lªnin vÒ ®¶ng céng s¶n trong ®iÒu kiÖn mét n­íc thuéc ®Þa. -Lµm râ qu¸ tr×nh tr­ëng thµnh, ph¸t triÓn cña §¶ng g¾n liÒn víi ho¹t ®éng x©y dùng mét chÝnh ®¶ng c¸ch m¹ng theo chñ nghÜa M¸c - Lªnin vµ t­ t­ëng Hå ChÝ Minh. Khoa häc x©y dùng §¶ng cã nhiÖm vô nghiªn cøu nh÷ng quy luËt x©y dùng ®¶ng, x¸c ®Þnh nh÷ng nguyªn t¸c, môc ®Ých, yªu cÇu; nh÷ng nguyªn lý vµ hÖ thèng c¸c biÖn ph¸p ph¶i tu©n theo ®Ó x©y dùng mét chÝnh ®¶ng c¸ch m¹ng vÒ chÝnh trÞ, t­ t­ëng vµ tæ chøc; h×nh thµnh nªn lý luËn vÒ x©y dùng ®¶ng. LÞch sö §¶ng cã nhiÖm vô lµm râ nh÷ng ho¹t ®éng cô thÓ cña §¶ng ®Ó x©y dùng, chØnh ®èn §¶ng nh»m ®¸p øng yªu cÇu, nhiÖm vô trong tõng thêi kú c¸ch m¹ng. §ã lµ sù thùc hiÖn c¸c nguyªn lý, vËn dông nh÷ng nguyªn t¾c, tiÕn hµnh c¸c biÖn ph¸p ®Ó lµm cho §¶ng trong s¹ch, v÷ng m¹nh, ®ñ søc l·nh ®¹o c¸ch m¹ng. §­¬ng nhiªn gi÷a hai ngµnh khoa häc ®ã cã mèi quan hÖ mËt thiÕt víi nhau. §ã lµ quan hÖ gi÷a lý luËn vµ thùc tiÔn. - Tr×nh bµy qu¸ tr×nh ho¹t ®éng l·nh ®¹o c¸ch m¹ng cña §¶ng qua c¸c thêi kú, c¸c giai ®o¹n c¸ch m¹ng trong nh÷ng bèi c¶nh lÞch sö cô thÓ. §ã lµ qu¸ tr×nh ®i s©u n¾m v÷ng ph­¬ng ph¸p biÖn chøng cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin, vËn dông vµ ph¸t triÓn s¸ng t¹o chñ nghÜa M¸c - Lªnin vµ t­ t­ëng Hå ChÝ Minh phï hîp víi bèi c¶nh quèc tÕ vµ thùc tiÔn cña x· héi ViÖt Nam, ®Ó ®Þnh ra c­¬ng lÜnh, v¹ch ra ®­êng lèi, x¸c ®Þnh nh÷ng chñ tr­¬ng vµ biÖn ph¸p cô thÓ cho mçi giai ®o¹n c¸ch m¹ng. §ã lµ qu¸ tr×nh ®Êu tranh vÒ quan ®iÓm t­ t­ëng trong néi bé §¶ng ®Ó x¸c ®Þnh mét ®­êng lèi ®óng ®¾n, ®Êu tranh b¶o vÖ ®­êng lèi c¸ch m¹ng cña §¶ng, chèng mäi biÓu hiÖn cña t­ t­ëng h÷u khuynh vµ “t¶” khuynh, chèng mäi ¶nh h­ëng cña t­ t­ëng duy ý chÝ, chñ quan, gi¸o ®iÒu vµ c¸c lo¹i t­ t­ëng phi v« s¶n kh¸c. §ã còng lµ qu¸ tr×nh chØ ®¹o vµ tæ chøc quÇn chóng hµnh ®éng thùc tiÔn, giµnh th¾ng lîi tõng b­íc tiÕn lªn giµnh th¾ng lîi hoµn toµn, thùc hiÖn triÖt ®Ó c¸c môc tiªu c¬ b¶n cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam do §¶ng v¹ch ra. - Tr×nh bµy c¸c phong trµo c¸ch m¹ng cña quÇn chóng do §¶ng tæ chøc vµ l·nh ®¹o. Nh»m theo nh÷ng ph­¬ng h­íng c¬ b¶n do §¶ng x¸c ®Þnh, phong trµo c¸ch m¹ng cña quÇn chóng diÔn ra mét c¸ch tù gi¸c, hÕt søc sinh ®éng, phong phó vµ s¸ng t¹o. Søc s¸ng t¹o cña c¸c tæ chøc ®¶ng vµ quÇn chóng rÊt lín. Nã lµm cho quyÕt t©m cña §¶ng trë thµnh hµnh ®éng c¸ch m¹ng, lµm cho chñ tr­¬ng ®­êng lèi c¸ch m¹ng cña §¶ng trë thµnh thùc tiÔn, vµ do ®ã, t¹o c¬ së cho viÖc bæ sung ph¸t triÓn vµ hoµn chØnh ®­êng lèi c¸ch m¹ng cña §¶ng. Mét ®­êng lèi c¸ch m¹ng ®óng sÏ ®­îc quÇn chóng nh©n d©n ñng hé vµ quyÕt t©m thùc hiÖn. - Tæng kÕt nh÷ng bµi häc lÞch sö §¶ng Khoa häc lÞch sö §¶ng cã nhiÖm vô gãp phÇn tæng kÕt nh÷ng kinh nghiÖm tõ nh÷ng thµnh c«ng vµ kh«ng thµnh c«ng cña §¶ng trong qu¸ tr×nh l·nh ®¹o c¸ch m¹ng, gãp phÇn lµm phong phó thªm kho tµng lý luËn cña §¶ng. 3. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu ph¶i xuÊt ph¸t tõ b¶n th©n ®èi t­îng nghiªn cøu. Chñ nghÜa M¸c - Lªnin vµ t­ t­ëng Hå ChÝ Minh lµ nÒn t¶ng t­ t­ëng vµ kim chØ nam cho hµnh ®éng cña §¶ng. §­êng lèi chÝnh trÞ, ho¹t ®éng cña §¶ng lµ sù biÓu hiÖn cô thÓ lý luËn ®ã trong hoµn c¶nh ViÖt Nam víi tÊt c¶ ®Æc ®iÓm vèn cã cña nã. Chñ nghÜa duy vËt biÖn chøng, chñ nghÜa duy vËt lÞch sö vµ t­ t­ëng Hå ChÝ Minh cã ý nghÜa cùc kú quan träng ®èi víi khoa häc lÞch sö nãi chung vµ khoa häc lÞch sö §¶ng nãi riªng. §ã lµ nh÷ng c¬ së ph­¬ng ph¸p luËn thùc sù khoa häc ®Ó nghiªn cøu lÞch sö §¶ng. §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam nhê cã ho¹t ®éng lý luËn dùa vµo chñ nghÜa duy vËt biÖn chøng vµ chñ nghÜa duy vËt lÞch sö ®· ®i ®Õn nhËn thøc ®­îc nh÷ng ®iÒu kiÖn kh¸ch quan vµ sù chÝn muåi cña nh÷ng nh©n tè chñ quan cña sù ph¸t triÓn x· héi th«ng qua hÖ thèng c«ng t¸c tæ chøc vµ t­ t­ëng cña ®¶ng ®èi víi quÇn chóng. Khoa häc lÞch sö §¶ng dùa vµo phÐp biÖn chøng duy vËt vµ quan niÖm duy vËt vÒ lÞch sö ®Ó nghiªn cøu vµ ph¶n ¸nh mét c¸ch khoa häc c¸i biÖn chøng kh¸ch quan sù ph¸t triÓn lÞch sö cña §¶ng. Kh«ng nh÷ng thÕ, nã cßn ph¶n ¸nh ®­îc mét c¸ch khoa häc c¸i l«gÝch biÖn chøng cña qu¸ tr×nh nhËn thøc lý luËn cña §¶ng th«ng qua viÖc §¶ng nghiªn cøu ®Ó ®­a ra nh÷ng ®­êng lèi chñ tr­¬ng c¸ch m¹ng phï hîp víi yªu cÇu vµ nhiÖm vô cña tõng giai ®o¹n, tõng thêi kú lÞch sö. §èi víi khoa häc lÞch sö §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam, quan niÖm duy vËt vÒ lÞch sö lµ ch×a khãa ®Ó lý gi¶i sù xuÊt hiÖn vµ ph¸t triÓn cña ®¶ng nh­ lµ mét kÕt qu¶ tÊt yÕu cña lÞch sö ®Êu tranh cña nh©n d©n ViÖt Nam. ChØ cã ®øng trªn quan ®iÓm lÞch sö míi cã thÓ ®¸nh gi¸ ®­îc mét c¸ch khoa häc c¸c giai ®o¹n ph¸t triÓn cña §¶ng trªn c¬ së lµm s¸ng tá ®Þa vÞ kh¸ch quan vµ vai trß lÞch sö cña §¶ng trong ®Êu tranh giµnh ®éc lËp d©n téc vµ x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë ViÖt Nam, còng nh­ míi lý gi¶i ®­îc r»ng lý t­ëng c¸ch m¹ng vµ nh÷ng môc tiªu cao c¶ xuÊt ph¸t tõ lý t­ëng ®ã mµ §¶ng ®· kiªn tr× theo ®uæi tõ ngµy míi ra ®êi kh«ng ph¶i lµ do ý muèn chñ quan cña mét c¸ nh©n hoÆc cña mét nhãm ng­êi tµi ba lçi l¹c nµo, còng kh«ng ph¶i do “nhËp c¶ng” tõ bªn ngoµi vµo, mµ xÐt cho cïng lµ sù ph¶n ¸nh kh¸ch quan cña sù ph¸t triÓn lÞch sö - tù nhiªn trong nh÷ng ®iÒu kiÖn lÞch sö nhÊt ®Þnh. Víi ph­¬ng ph¸p luËn khoa häc, c¸c nhµ sö häc ch©n chÝnh cã thÓ nhËn thøc ®­îc lÞch sö mét c¸ch chÝnh x¸c, khoa häc. Hä cã thÓ nhËn thøc vµ ph¶n ¸nh ®óng hiÖn thùc kh¸ch quan khi nghiªn cøu bÊt kú mét hiÖn t­îng, mét qu¸ tr×nh lÞch sö nµo. Nghiªn cøu lÞch sö §¶ng ®ßi hái ph¶i qu¸n triÖt quan ®iÓm lÞch sö cô thÓ. Qua ®iÓm ®ã ®ßi hái ph¶i xem xÐt c¸c sù kiÖn lÞch sö trong nh÷ng ®iÒu kiÖn vµ thêi ®iÓm cô thÓ vµ trong mèi quan hÖ gi÷a chóng víi nhau. ViÖc n¾m v÷ng vµ vËn dông quan ®iÓm lÞch sö trong khoa häc lÞch sö §¶ng cho phÐp lý gi¶i ®­îc tÝnh s¸ng t¹o c¸ch m¹ng trong ®­êng lèi chñ tr­¬ng cña §¶ng, còng nh­ lµm râ ®­îc c¬ së ph­¬ng ph¸p luËn cña ho¹t ®éng lý luËn cña §¶ng trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu ®Ó quyÕt ®Þnh nh÷ng ®­êng lèi chñ tr­¬ng, “nÕu qu¸n triÖt ®Çy ®ñ quan ®iÓm lÞch sö cô thÓ, xuÊt ph¸t ®Çy ®ñ tõ ®Æc ®iÓm mçi n­íc th× sù hiÓu biÕt kinh nghiÖm c¸ch m¹ng c¸c n­íc cµng phong phó bao nhiªu, cµng ®em l¹i kh¶ n¨ng to lín bÊy nhiªu cho sù s¸ng t¹o c¸ch m¹ng ë chÝnh n­íc m×nh”1. Khoa häc lÞch sö §¶ng sö dông nh÷ng ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu cô thÓ cña khoa häc lÞch sö nãi chung, nh­ c¸c ph­¬ng ph¸p lÞch sö vµ l«gÝch, ®ång ®¹i vµ lÞch ®¹i, ph©n tÝch vµ tæng hîp, quy n¹p vµ diÔn dÞch, cô thÓ hãa vµ trõu t­îng hãa. Hai ph­¬ng ph¸p rÊt quan träng lµ ph­¬ng ph¸p lÞch sö vµ ph­¬ng ph¸p l«gÝch. §ã lµ nh÷ng ph­¬ng ph¸p cã mèi quan hÖ lu«n lu«n g¾n bã víi nhau, bæ sung vµ hç trî cho nhau. NhiÖm vô ®Çu tiªn cña khoa häc lÞch sö §¶ng lµ ph¶i lµm s¸ng tá néi dung c¸c giai ®o¹n lÞch sö ®Êu tranh cña §¶ng víi nh÷ng sù kiÖn cô thÓ sinh ®éng vµ trong mèi liªn hÖ cã tÝnh nh©n qu¶ gi÷a chóng víi nhau, cho nªn ph­¬ng ph¸p ®­îc ®Æt lªn hµng ®Çu trong khoa häc lÞch sö §¶ng lµ ph­¬ng ph¸p lÞch sö. Song nÕu ph­¬ng ph¸p lÞch sö kh«ng cã sù kÕt hîp víi ph­¬ng ph¸p l«gÝch th× sÏ gi¶m ®i tÝnh chÊt kh¸i qu¸t cña nã, kh«ng thÓ v¹ch ra ®­îc b¶n chÊt, khuynh h­íng chung vµ nh÷ng quy luËt kh¸ch quan chi phèi sù vËn ®éng lÞch sö 4. ý nghÜa khoa häc vµ thùc tiÔn Nghiªn cøu, häc tËp, n¾m v÷ng tri thøc khoa häc vÒ lÞch sö §¶ng cã ý nghÜa rÊt to lín trong viÖc gi¸o dôc phÈm chÊt chÝnh trÞ, lßng trung thµnh víi lîi Ých cña Lª DiÈn: D­íi l¸ cê vÎ vang cña §¶ng, v× ®éc lËp tù do, v× chñ nghÜa x· héi tiÕn lªn giµnh nh÷ng th¾ng lîi míi, Nxb. Sù thËt, H. 1975, tr.35. giai cÊp c«ng nh©n, nh©n d©n lao ®éng vµ d©n téc ViÖt Nam, tÝnh kiªn ®Þnh c¸ch m¹ng tr­íc t×nh h×nh chÝnh trÞ quèc tÕ cã nh÷ng diÔn biÕn phøc t¹p; gi¸o dôc ®¹o ®øc c¸ch m¹ng, mµ Hå ChÝ Minh, ng­êi s¸ng lËp vµ rÌn luyÖn §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam lµ mét mÉu mùc tuyÖt vêi. ViÖc nghiªn cøu häc tËp lÞch sö §¶ng còng cã ý nghÜa to lín trong viÖc gi¸o dôc vÒ truyÒn thèng c¸ch m¹ng, vÒ chñ nghÜa yªu n­íc vµ tinh thÇn d©n téc ch©n chÝnh, vÒ lßng tù hµo ®èi víi §¶ng vµ ®èi víi d©n téc ViÖt Nam. ViÖc nghiªn cøu häc tËp lÞch sö §¶ng cßn cã t¸c dông båi d­ìng ý chÝ chiÕn ®Êu c¸ch m¹ng, th«i thóc ë ng­êi häc ý thøc biÕt noi g­¬ng nh÷ng ng­êi ®· ®i tr­íc, tiÕp tôc cuéc chiÕn ®Êu dòng c¶m ngoan c­êng, th«ng minh, s¸ng t¹o ®Ó b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn nh÷ng thµnh qu¶ c¸ch m¹ng mµ §¶ng vµ nh©n d©n ta ®· tèn biÕt bao x­¬ng m¸u ®Ó giµnh ®­îc, x©y dùng thµnh c«ng chñ nghÜa x· héi vµ b¶o vÖ v÷ng ch¾c Tæ quèc ViÖt Nam x· héi chñ nghÜa. Ch­¬ng I Sù ra ®êi cña §¶ng céng s¶n viÖt nam (1920 - 1930) I. T×nh h×nh thÕ giíi vµ ViÖt Nam cuèi thÕ kû XIX ®Çu thÕ kû XX 1. T×nh h×nh thÕ giíi Tõ nöa sau thÕ kû XIX, chñ nghÜa t­ b¶n ph­¬ng T©y chuyÓn nhanh tõ giai ®o¹n tù do c¹nh tranh sang giai ®o¹n ®éc quyÒn (giai ®o¹n ®Õ quèc chñ nghÜa). NÒn kinh tÕ hµng hãa ph¸t triÓn m¹nh, ®Æt ra yªu cÇu bøc thiÕt vÒ thÞ tr­êng. §ã chÝnh lµ nguyªn nh©n s©u xa dÉn tíi nh÷ng cuéc chiÕn tranh x©m l­îc c¸c quèc gia phong kiÕn ph­¬ng §«ng, biÕn c¸c quèc gia nµy thµnh thÞ tr­êng tiªu thô s¶n phÈm hµng hãa, mua b¸n nguyªn vËt liÖu, khai th¸c søc lao ®éng vµ xuÊt khÈu t­ b¶n cña c¸c n­íc ®Õ quèc. §Õn n¨m 1914, c¸c n­íc ®Õ quèc Anh, Nga, Ph¸p, §øc, Mü, NhËt chiÕm mét khu vùc thuéc ®Þa réng 65 triÖu km2 víi sè d©n 523,4 triÖu ng­êi (so víi diÖn tÝch c¸c n­íc ®ã lµ 16,5 triÖu km2 vµ d©n sè 437,2 triÖu). Riªng diÖn tÝch c¸c thuéc ®Þa cña Ph¸p lµ 10,6 triÖu km2 víi sè d©n 55,5 triÖu (so víi diÖn tÝch n­íc Ph¸p lµ 0,5 triÖu km2 vµ d©n sè 39,6 triÖu ng­êi)1. Chñ nghÜa ®Õ quèc xuÊt khÈu t­ b¶n, ®Çu t­ khai th¸c thuéc ®Þa ®em l¹i lîi nhuËn tèi ®a cho t­ b¶n chÝnh quèc, tr­íc hÕt lµ t­ b¶n lòng ®o¹n; lµm cho quan hÖ x· héi cña c¸c n­íc thuéc ®Þa biÕ
Tài liệu liên quan