Bài giảng môn Kinh tế vĩ mô - Chương 1 Khái quát về kinh tế vĩ mô

I.Các khái niệm chung. 1.Kinh tế học Là một môn khoa học xã hội nhằm nghiên cứu sự lựa chọn của cá nhân và xã hội trong việc sử dụng những nguồn tài nguyên có giới hạn để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của con người.

pdf42 trang | Chia sẻ: thanhtuan.68 | Lượt xem: 914 | Lượt tải: 1download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Bài giảng môn Kinh tế vĩ mô - Chương 1 Khái quát về kinh tế vĩ mô, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
1CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT VỀ KINH TẾ VĨ MÔ 2I.Caùc khaùi nieäm chung. 1.Kinh teá hoïc Laø moät moân khoa hoïc xaõ hoäi nhaèm nghieân cöùu söï löïa choïn cuûa caù nhaân vaø xaõ hoäi trong vieäc söû duïng nhöõng nguoàn taøi nguyeân coù giôùi haïn ñeå ñaùp öùng nhu caàu ngaøy caøng taêng cuûa con ngöôøi. 3- khoa hoïc xaõ hoäi + Khoâng coù möùc chính xaùc tuyeät ñoái Vì nhöõng con soá, haøm soá söû duïng trong kinh teá hoïc ñeàu ñöôïc öôùc löôïng trung bình töø thöïc teá + Chuû quan: Cuøng hieän töôïng kinh teá neáu ñöùng treân quan ñieåm khaùc nhau seõ cho ra nhöõng keát luaän khaùc nhau thöôøng gaây maâu thuaån giöõa caùc tröôøng phaùi kinh teá 4söï löïa choïn? taøi nguyeân coù giôùi haïn nhu caàu ngaøy caøng taêng Söû duïng TN hieäu quaû nhaát Ñeå ñaùp öùng nhu caàu ngaøy caøng taêng Kinh teá phaûi taêng tröôûng: % taêng GDP, GNP Coâng baèng trong phaân phoái thu nhaäp: Thueá, trôï caáp 5Phaùt trieån 1. Taêng tröôûng 2. CNH, HÑH - Saûn löôïng - Lao ñoäng - MMTB 3. Ñaït nhöõng chæ tieâu phaùt trieån con ngöôøi NN (23) CNDV GTSL↑ GTSL↑%↓ %↑(10%) (90%) Soá LÑ↓ %↓ LÑ↑ %↑ : Ñieàu kieän lao ñoäng ít nhaát phaûi cô giôùi hoùa (6%) (94%) (HDI: Human Development Index): GD, YT. trôï caáp xaõ hoäi, tuoåi thoï 20% 80% 75% 25% 62.Kinh teá vó moâ Là môn khoa học nghiên cứu nền kinh tế bằng cách xem nền kinh tế là một tổng thể thống nhất 1. Giaù trò toång saûn löôïng 2. Tyû leä laïm phaùt 3. Tyû leä thaát nghieäp 4. Laõi suaát 5. Caùn caân ngaân saùch 6. Caùn caân ngoaïi thöông 7. Caùn caân thanh toaùn 71. Giaù trò toång saûn löôïng GDP, GNP 82.Tyû leä laïm phaùt  Tyû leä taêng möùc giaù chung cuûa haøng hoùa vaø dòch vuï tieâu duøng CPI (Consumer Price Index) Chæ soá giaù tieâu duøng 93. Tyû leä thaát nghieäp  Tyû leä thaát nghieäp Un (%) laø tyû leä giöõa soá ngöôøi thaát nghieäp (Un) trong löïc löôïng lao ñoäng (Lf) 10 4. Laõi suaát Laõi suaát cuûa caùc loaïi voán tieàn teä trong neàn kinh teá 11 5. Caùn caân ngaân saùch CCNS = Thu NS-Chi NS < 0: T. hụt, boäi chi NS (≤ 5%GDP) ↓Chi ↑Thu :↓chi laõng phí Vay Daân chuùng: Phaùt haønh traùi phieáu, coâng traùi NHTW Nöôùc ngoaøi: ODA, vay thò tröôøng ↑Thueá > 0: T. Dư, boäi thu NS = 0: Caân baèng NS (Official Development Assistance) 12 6. Caùn caân ngoaïi thöông  Caùn caân maäu dòch  Caùn caân thöông maïi  Caùn caân xuaát nhaäp khaåu  Giaù trò xuaát khaåu roøng NX = X – M (Net export) (Export) (Import) 13 7. Caùn caân thanh toaùn (Balance of Payments: BOP) Laø baûng lieät keâ ghi laïi caùc doøng giao dòch baèng tieàn cuûa moät quoác gia vôùi caùc nöôùc khaùc Doøng tieàn vaøo: + Doøng tieàn ra : - 14 BOP = Doøng tieàn vaøo – Doøng tieàn ra < 0: CCTT thaâm huït  Döï tröõ ngoaïi teä↓  Vay nôï↑  Khaû naêng ñoái phoù↓ > 0: CCTT thaëng dö  NHTW mua ng.teä baùn noäi teä Laïm phaùt↑ Döï tröõ ng.teä ↑ 15 3.Ñöôøng giôùi haïn khaû naêng saûn xuaát (Production Possibility Frontier: PPF) Ñöôøng PPF bieåu hieän treân ñoà thò caùc caùch maø xaõ hoäi coù theå löïa choïn khi söû duïng hôïp lyù caùc nguoàn löïc. 16 Thí dụ: Nền kinh tế coù 5 lao ñộng ñöôïc phaân phoái vaøo 2 ngaønh saûn xuaát maùy moùc thieát bò vaø haøng tieâu duøng. Möùc saûn löôïng ñaït ñöôïc khi moïi nguoàn löïc ñöôïc söû duïng hôïp lyù nhö sau: 17 Caùc caùch Saûn xuaát maùy moùc Saûn xuaát haøng tieâu duøng Lao ñoäng Saûn löôïng Lao ñoäng Saûn löôïng I 5 15 0 0 II 4 14 1 6 III 3 12 2 11 IV 2 9 3 15 V 1 5 4 18 VI 0 0 5 20 18 HTD A B 6 11 15 18 20 II I III IV V VI Maùy moùc 20 15 14 12 09 5 0 PPF 19 II. SAÛN LÖÔÏNG TIEÀM NAÊNG (Yp hay Qp) 1.Khaùi nieäm: Laø möùc saûn löôïng toái öu maø neàn kinh teá coù theå ñaït ñöôïc khi söû duïng hôïp lyù caùc nguoàn löïc maø khoâng laøm laïm phaùt taêng cao. -Khoâng phaûi laø saûn löôïng toái ña -Vaãn coøn thaát nghieäp -Coù xu höôùng taêng theo thôøi gian (Natural unemployment rate)  Un:3-5%LLLÑ 20 2.Caùch tính saûn löôïng tieàm naêng Taäp hôïp GDP thöïc theo thôøi gian, sau ñoù duøng phöông phaùp hoài quy tuyeán tính ñeå tính möùc trung bình, töø ñoù hình thaønh ñöôøng GDP thöïc theo xu höôùng, caên cöù vaøo ñoù, xaùc ñònh saûn löôïng tieàm naêng 21 Naêm GDP thöïc (tyû ñoàng) Naêm 1 x 2 x 3 x GDP thöïc theo xu höôùng Đồ thị biểu hiện GDP thực qua caùc năm 22 3. Ñoà thò cuûa Yp theo möùc giaù: Saûn löôïng tieàm naêng khoâng phuï thuoäc vaøo giaù baùn saûn phaåm maø phuï thuoäc vaøo caùc nguoàn löïc cuûa neàn kinh teá P Y Yp 23 III. Ñònh luaät Okun 1. Nếu sản lượng thực tế thấp hơn sản lượng tiềm năng 2% thì tỉ lệ thất nghiệp thực tế sẽ cao hơn tỉ lệ thất nghiệp chuẩn 1% 2. Nếu tỉ lệ tăng của saûn löôïng thực tế lớn hơn tỷ lệ tăng của sản lượng tiềm năng là 2,5% thì tỉ lệ thất nghiệp thực tế sẽ giảm 1% %50x Y YY UU P Tp nT   )(4,0)1()( pytUtU TT  24 Y T < Yp: 2% U T > Un: 1% x% x/2% -2% => U T = Un + x/2% U T > Un: x/2% ? 25 y laø % taêng cuûa saûn löôïng thöïc teá ôû naêm t so vôùi naêm t-1 p laø % taêng cuûa saûn löôïng tieàm naêng ôû naêm t so vôùi naêm t-1 u laø % taêng cuûa thaát nghieäp thöïc ôû naêm t so vôùi naêm t-1 U T (05):10% U T (06): 9% u=-1% => u = U T (t) – U T (t-1) y-p u 2,5% -1% (y-p) ? cho tröôùc u =-0,4(y-p) => U T (t) = U T (t-1) + u => U T (t) = U T (t-1) –0,4(y-p) 26 Ví dụ 1.  Tyû leä thaát nghieäp naêm 2006 laø 20%, toác ñoä taêng cuûa saûn löôïng tieàm naêng trong naêm 2007 laø 5%. Muoán ñeán naêm 2007, tyû leä thaát nghieäp chæ coøn 16%, saûn löôïng thöïc teá phaûi taêng bao nhieâu %? 27 Ví dụ 2 Bieát Un = 4%, Yp = 10.000 tyû, Y T = 9.500 tyû (naêm 2006) a/ Tyû leä thaát nghieäp 2006 ? b/ Muoán tyû leä thaát nghieäp 2007 laø 5%, saûn löôïng thöïc teá phaûi taêng bao nhieâu %? Bieát Yp (07) laø 11.000 tyû 28 Ví dụ 3 Saûn löôïng tieàm naêng laø 100 tyû, tyû leä thaát nghieäp töï nhieân laø 5%, saûn löôïng thöïc teá ñang thaáp hôn saûn löôïng tieàm naêng laø 12%. a/ Xaùc ñònh saûn löôïng thöïc teá? b/ Tyû leä thaát nghieäp thöïc teá? 29 IV.TOÅNG CUNG – TOÅNG CAÀU 1. Toång cung (AS: Aggregate Supply) Laø giaù trò cuûa toaøn boä löôïng haøng hoùa vaø dòch vuï maø caùc doanh nghieäp trong nöôùc muoán cung öùng cho neàn kinh teá taïi moãi möùc giaù. 30 a.Toång cung ngaén haïn (S.AS) Toång cung ngaén haïn phaûn aûnh quan heä giöõa toång cung vaø möùc giaù trong ñieàu kieän giaù caùc yeáu toá ñaàu vaøo chöa thay ñoåi. S.AS = f(P) Hàm đồng biến 31 Hình 1.4: Ñoà thò ñöôøng cung ngaén haïn S.AS Y Yp P A B C Y1 Y 3 P1 P2 P3 32 b. Toång cung daøi haïn Toång cung daøi haïn phaûn aûnh quan heä giöõa toång cung vaø möùc giaù trong ñieàu kieän giaù caùc yeáu toá ñaàu vaøo thay ñoåi cuøng tyû leä vôùi möùc giaù ñaàu ra cuûa saûn phaåm. L.AS = f(P) = Yp 33 Hình 1.5: Ñoà thò ñöôøng toång cung daøi haïn Y L.AS Yp P 34 c. Nhöõng yeáu toá laøm thay ñoåi cung:  Khi bieán soá (giaù) thay ñoåi laøm toång cung thay ñoåi theo ta goïi ñaây laø hieän töôïng tröôït cung.  Neáu nhöõng nhaân toá ngoaøi bieán soá taùc ñoäng seõ gaây ra hieän töôïng dòch chuyeån ñöôøng cung. 35 2. Toång caàu (AD: Aggregate demand) Laø giaù trò cuûa toaøn boä löôïng haøng hoaù vaø dòch vuï noäi ñòa maø hoä gia ñình, doanh nghieäp, chính phuû, ngöôøi nöôùc ngoaøi muoán mua taïi moãi möùc giaù. 36 AD = f (P) Haøm nghịch biến AD = C + I + G + X - M 37 Hình 1.8: Ñoà thò toång caàu theo möùc giaù P Y AD 38 V. MUÏC TIEÂU OÅN ÑÒNH VAØ TAÊNG TRÖÔÛNG KINH TEÁ TRONG DAØI HAÏN 39 1. Muïc tieâu oån ñònh kinh teá trong ngaén haïn S.AS Y Yp P A B C Y1 Y 3 P1 P2 P3 AD 1 AD 2 AD 3 40  Chính phủ duøng caùc chính saùch ngaén haïn taùc ñoäng vaøo tổng cầu: - Chính saùch taøi khoùa. - Chính saùch tieàn teä - Chính saùch thu nhaäp. - Chính saùch ngoaïi thöông 41 1. Muïc tieâu oån ñònh kinh teá trong ngaén haïn S.AS Y Yp P A B C Y1 Y 3 P1 P2 P3 AD 1 AD 2 AD 3 A: LP thaáp Yt thaáp (< Yp) TN cao (>Un) KT khieám duïng KT chöa toaøn duïng KT suy thoaùi B: LP thaáp Yt = Yp TN =Un KT toaøn duïng KT oån ñònh LP cao Yt cao(>Yp) TN thaáp Taêng tröôûng noùng Treân möùc toaøn duïng KT laïm phaùt 42 2. Muïc tieâu taêng tröôûng kinh teá trong daøi haïn Để đạt mục tiêu này chính phủ dùng các chính sách tác động vào tổng cung làm đường cung dịch chuyển sang phải (giảm thuế, giảm giá đầu vào, cải cách hành chính có hiệu quả, tạo mọi điều kiện thuận lợi để phát triển sản xuất kinh doanh, gia tăng nguồn lực quốc gia)